Reportaż – polska grupa muzyczna grająca zaangażowaną społecznie muzykę eksperymentalną i improwizowaną zaliczaną do rocka awangardowego rozwiązana w kwietniu 2018 r.

Grupa powstała w 1982 w Poznańskim Liceum Sztuk Plastycznych po rozwiązaniu punk rockowej grupy Sten i nowofalowej grupy Soc. Występowała jako trio w składzie Andrzej Karpiński, Piotr Łakomy, Marzena Kaczmarek (po mężu Karpińska). Rok później do grupy dołączył Jacek Hałas. Autorem tekstów i większości kompozycji był Andrzej Karpiński, a opiekunem grupy Henryk Palczewski z ARS2.__SPIS__

Atmosferę koncertów tworzyła scenografia, ręcznie malowane obrazy i monologi. Teksty skupiały się na relacjach społecznych, polityce i stanowiły podstawę projektu. Muzyka była przestrzenią do reporterskiego przekazu. W latach 80. XX w., muzyka Reportażu została wydana na wielu kasetach i płytach niezależnych wydawnictw z Polski, USA, Belgii, Francji i Włoch m.in. płyta długogrająca Up the River (Recommended Records RēR1988), Reportaż (Tonpress, 1987).

Promocją grupy zajmował się Henryk Palczewski, Chris Cutler i Guigou Chenevier. Reportaż od 1985 r. współpracował z najpoważniejszymi wydawnictwami niezależnej sceny rockowej (ReR Megacorp, Cuneiform Records, Inoui Productions, ARS2), związanymi z ruchem Rock in Opposition, koncertował na wielu festiwalach (np. Marchewka Carrot'87) obok znanych artystów (The Wooden Birds, David Thomas, Chris Cutler, The Ex, Test Dept, Minimal Compact, Kempec Dolores, Familija Radio Varsawa, Pociąg Towarowy). W 1985 r. zespół odbył trasę koncertową ze Skeleton Crew (Fred Frith, Tom Cora).

Grupa uczestniczyła w sesjach nagraniowych muzyki Lecha Jankowskiego do filmów Braci Quay (np. Instytut Benjamenta), współpracowała z Polskim Radiem (muzyka dla teatru, słuchowisk i reportaży radiowych).

Od 2002 r. Andrzej Karpiński kontynuował działalność zespołu jako Reportaż solo'''. Nagrał i wydał swoje reportaże na płytach CD: Gulasz z serc i Muzyka do tańca (materiał dla Polskiego Teatru Tańca 2003). Projekty te prezentował na festiwalach muzycznych, teatralnych i filmowych (Malta, Era Nowe Horyzonty, Zdaerzenia 2003/2004).

Prowadził serię 20. koncertów na puszkach po farbach (Automechanika, Frankfurt nad Menem, 2004), a z francuskim gitarzystą Nicolasem Chatenoud założył w 2005 r. duet Pogofonic, z którym koncertował w kraju i za granicą (m.in. na Gare aux Oreilles w Avignon/Coustellet, 2007).

Od 2004 r. Reportaż stanowił duet Andrzeja Karpińskiego z najpierw kontrabasistą Bogdanem Mizerskim, a potem z pianistą i operatorem urządzeń analogowych Witoldem Oleszakiem, z którym nagrał płytę CD Bezsensory (ARS2, 2005). Duet koncertował też z wirtuozem liry korbowej Pascalem Lefeuvre (2004), Fredem Frithem (2006) i z Chrisem Cutlerem (2008).

W 2010 r. skład zespołu powrócił niemal do punktu wyjścia. W duecie z Marzeną Karpińską Reportaż rozpoczął serię eksperymentów na słowo, głos i perkusję.

Skład Reportaż   1982 Karpiński, Łakomy, Kaczmarek (Karpińska)   1983 Karpiński, Łakomy, Hałas   1985 Karpiński, Łakomy, Dąbrowski, Paluch   1988 Karpiński, Dąbrowski, Paluch   1990 Działalność zespołu zawieszona   2000 Karpiński, Dąbrowski, Paluch   2002 Karpiński   2004 Karpiński, Mizerski   2004 Karpiński, Oleszak   2007 Karpiński, Chatenoud   2010 Karpiński, Karpińska   2013 Karpiński Andrzej Karpiński – perkusja, instrumenty klawiszowe, mandolina, procesory efektowe, śpiew, teksty, rysunki, scenografia (1982–2018) Piotr Łakomy – gitara basowa, dzwonki, śpiew, rysunki (1982–1988) Marzena Karpińska – instrumenty klawiszowe, śpiew (1982–1983), melodeklamacje (2010- 2015) Jacek Hałas – fortepian, instrumenty klawiszowe, trąbka, mandolina (1983–1985) Arnold Dąbrowski – fortepian, instrumenty klawiszowe, lira korbowa, śpiew (1985–1990), (2000–2002) Paweł Paluch – fagot, surma, flet, ksylofon (1985–1990), (2000–2002) Bogdan Mizerski – kontrabas, procesory efektowe (2004–2005) Witold Oleszak – fortepian, instrumenty klawiszowe, syntezator (2005–2010)

Muzycy gościnnie Wojciech Woziński – działania na scenie, (1983) Andrzej Łakomy – trąbka, (1983) Krzysztof Fajfer – wiolonczela, (1985) Pascal Lefeuvre – lira korbowa, (2004) Jacek Hałas – fortepian, akordeon, (2004) Maciej Filipczuk – skrzypce, (2004) Michał Żak – flety, (2004) Nicolas Chatenoud – gitara, gitara basowa (2005–2010) Chris Cutler – perkusja, procesory efektowe (2008–2010) Roman Rauhut – gitara, (2008)

Praca poza sceną Henryk Palczewski – organizacja koncertów, nagrań, marketing w kraju i za granicą (1982–1990), (2000- obecnie) Cezary Ostrowski – tłumaczenie tekstów, organizacja koncertów i nagrań (1982–1984), (2003) Krzysztof Żukowski – tłumaczenie tekstów, organizacja koncertów, nagrań, marketing w kraju i za granicą (2005- obecnie)

Historia Pierwszy skład 1982–1985 Zespół powstał w listopadzie 1982 w Poznańskim Liceum Sztuk Plastycznych. Pierwszy koncert Reportaż odbył się w poznańskim klubie „Nurt” (12 grudnia 1982) podczas „1 Festiwalu Muzyki Nowofalowej” wraz z zaprzyjaźnioną grupą „Familija Radjo Varsava”. Przygotowania do występu trwały bardzo krótko. Muzycy odcinali się od punk rockowego rodowodu, próbując w nowym projekcie muzycznym inaczej wykorzystać elementy New Wave i punk nie używając gitary elektrycznej. W początkowym okresie Reportaż był pod wpływem „Devo”, „B-52’s”, „Public Image Ltd”.

Grupę założył perkusista i wokalista Andrzej Karpiński. Do współpracy zaprosił szkolnego kolegę basistę Piotra Łakomego, z którym przedtem grał w punk rockowym zespole Sten i nowofalowym zespole Soc, oraz Marzenę Kaczmarek również szkolną koleżankę, a potem żonę, obsługującą miniaturowe klawiatury produkcji radzieckiej. Po kilku miesiącach prób do grupy dołączył kolejny plastyk Jacek Hałas, który grał na fortepianie i Reportaż, jako kwartet (7 stycznia 1983), dał koncert „Piedestał” na „2 Festiwalu Muzyki Nowofalowej” w poznańskim „Nurcie”. Marzena Kaczmarek opuściła grupę i (21 lutego 1983) trio wystąpiło z programem Łosoś w Poznańskiej Akademii Sztuk Pięknych, klub Dno w Galerii AT. Był to zaledwie szósty koncert zespołu, a zarazem pierwszy z wyraźnie opracowaną, własną formułą występu, która później była modyfikowana wraz z rozwojem muzyki. Muzycy tworzyli pod wpływem Residents, Zamla Mamas Mamma, Cabaret Voltaire.

W tym okresie Reportaż grał muzykę w formie kilkuminutowych utworów rockowych o niebanalnych tematach, mocno uwypuklonych napięciach emocjonalnych i ekspresyjnej kolorystyce. Każdy koncert był starannie przygotowywany i stanowił zarówno pod względem muzyki, jak i inscenizacji jednorazowe wydarzenie artystyczne,. Koncerty nie były powtarzane, miały osobny tytuł. Specjalna scenografia miała na celu zaakcentowanie atmosfery koncertu, a prezentowane na scenie obrazy ilustrowały poszczególne kompozycje. Namalowane przez członków zespołu ilustracje, stanowiły specyficzny komentarz do utworów. Wszyscy członkowie zespołu byli wtedy uczniami jednej klasy poznańskiego Liceum Plastycznego. Miało to ogromny wpływ na ówczesny styl muzyki Reportażu oraz na wygląd sceny.

Muzycy tworzyli i prezentowali kolejne programy koncertowe. (4 czerwca 1983) Witraż 1 na Festiwalu Zespołów Nowofalowych w klubie Od Nowa w Toruniu, Witraż 2 zaprezentowany w warszawskiej Rivierze-Remont na festiwalu Hot Rock (15 lipca 1983), lub Domator w poznańskim klubie Nurt (29 listopada 1983). Koncert Domator odbywał się przy włączonym odbiorniku telewizyjnym, zwróconym w kierunku publiczności. Na scenie, w fotelu bujanym, siedział w pidżamie przyjaciel muzyków i czytał prasę. W miarę upływu czasu kompozycje Reportażu przybierały coraz bardziej rozbudowane formy. Pojawiły się elementy impresjonistyczne i ilustracyjne. Zespół wykorzystywał inne gatunki, jak jazz, muzyka poważna, muzyka konkretna, ludowa, elementy kiczu. Zastosowane były one jako symbole, przewrotnie zaadaptowane nabierały innego wymiaru percepcyjnego.Reportaż unikał festiwali, koncentrował bardzo rzadko, preferował koncerty indywidualne. Powstawały kolejne programy, np. Muzyka Potrzebna (24–25 września 1984) z amerykańskim duetem awangardy rockowej Skeleton Crew (Fred Frith i Tom Cora). (13 lutego 1985) w poznańskim Nurcie zaprezentowano koncert Prosimy nie Powtarzać. Scena wraz z sufitem i podłogą były wyklejone ówczesną gazetą Rzeczywistość a pomiędzy muzykami i słuchaczami zawieszona była na szubienicy styropianowa makieta papugi ponad metrowej wielkości. Utwory i teksty niosły komentarze na temat relacji społecznych i polityki. W tym okresie Reportaż nawiązał współpracę z londyńską Recommended Records (RēR), dziś znaną jako i Chris Cutler umieścił trzy utwory grupy w kwartalniku literacko-muzyczno-plastycznym w postaci LP i wydawnictwa Recommended Records Quarterly Vol. 1, nr 2 obok muzyków: Fred Frith, Chris Cutler, Dagmar Krause, Tom Cora, Duck and Cover, David Thomas (listopad 1985). Był to najdojrzalszy skład Reportażu, złożony wyłącznie z plastyków. Reportaż był wtedy pod wpływem muzyki grup; Henry Cow, Cassiber, Art Bears.

Drugi skład 1985–1990 thumb|zespół Reportaż, drugi skład, od lewej: Henryk Palczewski, Paweł Paluch, Andrzej Karpiński, Piotr Łakomy, Arnold Dąbrowski. Festiwal „Poza Kontrolą”, Riviera-Remont, Warszawa 1986, fot. Mirosław Makowski (29 kwietnia 1985) zaszła gruntowna zmiana składu i idąca za nią zmiana instrumentarium. Od zespołu odszedł Jacek Hałas, a jego miejsce zajęło trzech muzyków. Dwóch z eksperymentalnej grupy Happening, studenci Akademii Muzycznej z Poznania: Paweł Paluch (fagot, flet, ksylofon), Arnold Dąbrowski (fortepian, syntezator, śpiew), oraz wiolonczelista Krzysztof Fajfer. Ten ostatni nie grał jednak długo. (17 października 1985) na koncercie W oczekiwaniu na to samo w klubie Nurt w Poznaniu, oraz (7 grudnia 1985) w pilskim WDK na festiwalu Rock Out Reportaż wystąpił jako kwartet i w takim składzie grał do 1988

Koncepcja muzyki nie zmieniła się. Był to rozbudowany rock, zmierzający w stronę awangardy. Rozszerzone instrumentarium zezwalało na bogate aranżacje o rozleglej kolorystyce. Istotną zmianą formy było wprowadzenie zespołowych improwizacji. Podczas koncertów nastąpiło spotkanie intelektualnego, świadomego przygotowania koncepcji z jej żywiołową, ekspresyjną formą. Aranżowane utwory stały się punktami spinającymi kolektywne improwizacje, a zarazem tematami wyjściowymi. Muzyka nabrała charakteru totalnego rocka. Wymagała ona od słuchacza maksymalnego skupienia podczas całego koncertu. Wystrój sceny zmieniono i odtąd tuż nad głowami muzyków zwisała jedynie mała żarówka, podczas gdy cała scena tonęła w mroku. Elementem plastycznym były ruchy postaci muzyków podczas gry, jakby materialnym urzeczywistnieniem dźwięków. thumb|zespół Reportaż, Festiwal Awangardy Rockowej Marchewka Carrot 1987, Hala Gwardii, Warszawa 1987, fot. Henryk Palczewski Prezentując taką właśnie formę koncertów zespół wystąpił na warszawskich festiwalach Rock Front, Marchewka `87, oraz Kontrola i Poza Kontrolą (1986–1987) z programem Prawo Ciążenia oraz z muzyką improwizowaną. Reportaż został zaproszony do sesji nagraniowych muzyki Lecha Jankowskiego (ścieżki dźwiękowe do filmów Braci Quay). Grupa zagrała koncert zamknięty dla Braci Quay w klubie Pod Lipami w Poznaniu (16 października 1987) oraz nagrała muzykę do wielu audycji i słuchowisk radiowych, np. w reżyserii Waldemara Modestowicza. Muzyka grupy była wykorzystywana w spektaklach teatralnych i filmach dokumentalnych. W (1987) z zespołu odszedł basista Piotr Łakomy i grupa jako trio kontynuowała działalność. Do listy grup wpływających w tym czasie na Reportaż można dopisać Art Zoyd.