Paul Robert Magocsi (ur. 1945 w New Jersey„Paul Robert Magocsi, ur. w 1945, w stanie New Jersey. Ukończył studia historyczne w Rutgers Univ. w 1966 r., doktoryzował się w 1972 r. w Princeton Univ., a od 1973 pracował w Harvard Univ. „, [w:] Zeszyty historyczne. Instytut Literacki (Paris, France), 1991, s. 99–100.) – amerykański historyk oraz profesor nauk politycznych, przewodniczący Światowej Rady Rusinów w latach 2005–2009, rusiński działacz narodowy, zwolennik autonomii ZakarpaciaPodczas referendum dotyczącego niepodległości Ukrainy 1 grudnia 1991, ponad 78% mieszkańców Zakarpacia głosowała za autonomią w obrębie Ukrainy. W następstwie niewywiązania się rządu w Kijowie wobec zobowiązań grudniowego referendum, w maju 1993 liderzy karpatorusińscy utworzyli rząd tymczasowy z 51 osobowym parlamentem, którego premierem został Iwan Turjanica. W marcu 2008 rada obwodu zakarpackiego uznała, że istnieje narodowość rusińska, zgodnie z tym postanowieniem Rusini są oficjalną mniejszością narodową. Por. „Rzeczpospolita” 13 marca 2008..
Życiorys Szkołę średnią ukończył w New Jersey, następnie studia kontynuował na Rutgers University, które ukończył w 1966. Pracę doktorską napisał i obronił na Princeton University w 1972. Do 1973 wykładowca na Harvard University oraz członek prestiżowego w latach 1973–1976. Od roku 1980 jest wykładowcą historii oraz nauk politycznych na University of Toronto oraz kierownikiem Ukrainian Studies. Od 1996 jest członkiem . Od roku 2005 do 2009 był przewodniczącym Światowej Rady Rusinów. Na X Światowym Kongresie Rusinów w Ruskim Keresturze (Serbia) został członkiem honorowym Światowej Rady Rusinów.
Specjalizuje się w studiach politycznych nad zagadnieniami rusińskimi i ukraińskimi. Jest autorem licznych monografii i prac badawczych nad pochodzeniem narodów zamieszkujących Europę Centralną w obszarze Karpat.
Paul Robert Magocsi jest zwolennikiem istnienia narodu karpatoruskiego – twierdzi, że na terenie obecnej Polski, Słowacji, Ukrainy i Serbii mieszka około 1 200 000 społeczność o proweniencji karpatoruskiejPoza obwodem zakarpackim Rusini jako mniejszość narodowa uznawani są w 22 krajach świata. W Stanach Zjednoczonych, działa m.in. Rusińska Bizantyjska Metropolia Katolicka. Ruś Zakarpacka była przez ponad 1000 lat częścią składową Węgier, a następnie Austro-Węgier do końca I wojny światowej, od 1918 należała do Czechosłowacji. W marcu 1939 przy pomocy Niemiec Ruś Zakarpacka ogłosiła niepodległość jako Karpato-Ukraina, następnie po kilku dniach została zaanektowana przez Węgry. Po II wojnie została zajęta przez Związek Radziecki i włączona do Ukraińskiej SRR., do której zaliczył Łemków, Bojków i Hucułów, wobec których „nie powiodły się próby ukrainizacji” oraz że ludność ta ma nadal poczucie swojej rusińskiej odrębności narodowej z aspiracjami do stania się czwartym narodem wschodniosłowiańskim, obok Ukraińców, Rosjan i Białorusinów„Czy w XX w. w Europie Środkowo-Wschodniej powstają nowe narody?”. J. Lewandowski, [w:] Wokół antropologii kulturowej, pod red. M. Haponiuka i M. Rajewskiego, Lublin 1999, s. 42–43.. Pogląd taki w etnologii reprezentuje również prof. Paul Best. W roku 1998 Magosci oraz Iwan Turjanica jako delegaci Światowej Rady Rusinów byli uczestnikami International Conference Inter-Ethnic Relations in Transcarpathian Ukraine (Użhorod, 4–7 września 1998) przy European Centre for Minority Issues (ECMI) International Conference Inter-Ethnic Relations in Transcarpathian Ukraine Użhorod.. Profesor Magocsi był również uczestnikiem i prelegentem na konferencjach naukowych w Krynicy, Przemyślu konferencja naukowa Czy istnieje czwarta Ruś? Wokół tożsamości kulturowej w regionie karpacki. i Krakowie.
Paul Robert Magocsi jest autorem ponad 450 publikacji i opracowań historycznych, studiów etnicznych i politycznych, lingwistycznych, kartograficznych oraz z dziedziny bibliografii.
Wybrane publikacje Historical Atlas of Central Europe (History of East Central Europe), Vol. 1, Seattle: University of Washington Press 2002. Ukraine: An Illustrated History, 2007. A History of Ukraine, Toronto-Buffalo-London 1996. Rusini Karpaccy, przeł. Helena Duć-Fajfer, Toronto: Carpatho-Rusyn Research Center 1996. Galicia: A Multicultured land, Toronto: University of Toronto Press, 2005. The Roots of Ukrainian Nationalism: Galicia as Ukraine’s Piedmont, Toronto-London 2002. Our People: Carpatho-Rusyns and Their Descendants in North America, 2005. Galicia: a Historical Survey and Bibliographic Guide, Toronto: Published in ass. with the Canadian Institute of Ukrainian Studies and the Harvard Ukrainian Research Institute by University of Toronto Press 1983. Shaping of a National Identity: Subcarpathian Rus’, 1848-1948, Harvard University Press. . 1978. Carpatho-Rusyn Studies: An Annotated Bibliography (1988. V. 1: Garland Reference Library of the Humanities), Garland Publishing. . Magocsi, Paul Robert, Ivan Pop (2005), Encyclopedia of Rusyn History and Culture, Toronto: University of Toronto Press. . https://web.archive.org/web/20080614080046/http://www.carpatho-rusyn.org/cra/chap5.htm Paul Robert Magocsi oraz Carpatho-Rusyn American, Vol. XIX, No. 2. Summer 1996. Historia państwowości karpatoruskiej.
Publikacje w języku polskim Ukraińcy Galicji pod rządami Habsburgów i Sowietów, „Zeszyty Historyczne”, z. 97, 1991, s. 91–100. Stworzeni czy przekształceni w Ameryce? Narodowość i procesy świadomościowe wśród imigrantów karpacko-rusińskich i ich potomków w USA, przeł. Andrzej Aleksander Zięba, „Przegląd Polonijny” 18 (1992), z. 3, s. 5–17. Adaptacja bez asymialcji: fenomen greckokatolickiej eparchii w Mukaczewie, [w:] Polska – Ukraina. 1000 lat sąsiedztwa, t.4: Katolickie unie kościelne w Europie Środkowej i Wschodniej – idea a rzeczywistość, pod red. Stanisława Stępnia, Przemyśl 1998, s. 233–238. O sposobach pisania historii narodów i państw narodowych, „Prace Komisji Wschodnioeuropejskiej” 9 (2004), s. 41–49. Historia Ukrainy. Ziemia i ludzie, przeł. Marek Król i Alicja Waligóra-Zblewska, Księgarnia Akademicka, Kraków 2017,
Przypisy
Bibliografia Przemysław Żurawski vel Grajewski, Problematyka badań nad Rusinami Karpackimi w związku z ostatnimi publikacjami Paula R. Magocsiego, „Kwartalnik Historyczny” 104 (1997), nr 1 s. 72–85.
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Princeton Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Rutgersa Kategoria:Amerykanie pochodzenia rusińskiego Kategoria:Amerykańscy historycy Kategoria:Ukrainoznawcy Kategoria:Urodzeni w 1945 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Harvarda Kategoria:Zakarpacie