thumb|Logo formacji Brygady Męczenników Al-Aksa (, trb. Katāʾib Shuhadāʾ al-Aqṣā) – koalicja palestyńskich milicji z Zachodniego Brzegu, powstała w 2000 roku, podczas intifady Al-Aksa. Po powstaniu rozszerzyła działalność na cały Zachodni Brzeg, a także na Strefę Gazy, w której często współpracuje z innymi ugrupowaniami militarnymi. W ramach działalności stosuje też metody terrorystyczne.
Historia Brygady Męczenników Al-Aksa zostały utworzone przez Marwana al-Barghusiego w 2000 roku, podczas intifady Al-Aksa (drugiej intifady). Powstały w obozie uchodźców palestyńskich Balata niedaleko Nablusu na Zachodnim Brzegu, w następstwie kontrowersyjnej wizyty premiera Izraela Ariela Szarona i licznego kontyngentu Policji na Wzgórzu Świątynnym w Jerozolimie we wrześniu 2000 roku, jako luźna sieć ugrupowań militarnych powiązanych z al-Fatahem. Nazwa grupy nawiązuje do meczetu Al-Aksa w Jerozolimie, czczonego przez muzułmanów jako miejsce wniebowstąpienia proroka Mahometa. Początkowo Brygady były wojskowym skrzydłem al-Fatahu, lecz po śmierci wieloletniego przywódcy al-Fatahu Jasira Arafata w 2004 roku relacje między tymi ugrupowaniami uległy rozluźnieniu. Obecnie (stan na 2023 rok) relacje te są niejasne – czasami Brygady podają się za wojskowe skrzydło al-Fatahu, jednak partia ta zaprzecza jakimkolwiek oficjalnym powiązaniom.
Od powstania Brygady Męczenników Al-Aksa rozszerzyły swoją działalność na cały Zachodni Brzeg, a także na Strefę Gazy, w której często współpracują z innymi ugrupowaniami militarnymi, w tym z podległymi Palestyńskiemu Islamskiemu Dżihadowi i z Brygadami Izz ad-Din al-Kassama wchodzącymi w skład Hamasu. W Dżaninie działają z tymi ugrupowaniami pod parasolem tzw. „Batalionu Dżanin”. Formacja ma na koncie liczne zamachy terrorystyczne, a jej taktyka wzorowana jest na akcjach Hamasu i Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu. Ataki kierowane są na cele wojskowe i cywilne Izraela oraz Palestyńczyków uznanych za zdrajców. Wśród operacji Brygad znalazły się także zamachy samobójcze (grupa po raz pierwszy wykorzystała do takich akcji kobiety).
W 2007 roku rząd Izraela ogłosił amnestię dla bojowników formacji. Ci bojownicy, którzy ją przyjęli, zostali włączeni do palestyńskich sił bezpieczeństwa.
W latach 2008–2009 w trakcie operacji „Płynny Ołów” członkowie Brygad uczestniczyli w walkach z izraelską armią w Strefie Gazy.
W 2010 i 2011 roku bojownicy Brygad prowadzili ostrzał rakietowy miasta Sederot oraz celów izraelskich na pustyni Negew.
W listopadzie 2012 roku Brygady przyznały się do wystrzelenia na terytorium Izraela ponad 500 pocisków Kassam. Ostrzał prowadzony był w trakcie izraelskiej operacji „Filar Obrony”.
Latem 2014 roku Brygady po raz kolejny starły się z izraelskim wojskiem w Strefie Gazy, tym razem podczas operacji „Ochronny Brzeg”.
W 2022 roku grupa wzięła na siebie odpowiedzialność za przeprowadzoną 29 marca tego roku przez palestyńskiego bojownika w mieście Bene Berak, leżącym niedaleko Tel Awiwu, w której zginęło 6 osób (w tym sprawca).
7 października 2023 roku formacja wzięła udział w zainicjowanym przez Hamas wielkoskalowym ataku na Izrael, który zapoczątkował wojnę w Strefie Gazy. Następnie, według Institute for the Study of War, podczas wczesnej fazy wojny bojownicy Brygad angażowali się w walki z Siłami Obronnymi Izraela w różnych miejscach Strefy Gazy.
Liczebność W 2015 roku liczyły kilkuset bojowników. Działali oni na Zachodnim Brzegu, w Strefie Gazy i w południowym Libanie.
Wsparcie zagraniczne O wspieranie Brygad oskarżane są Iran i Hezbollah.
Ideologia Ideologia formacji opiera się na świeckim nacjonalizmie palestyńskim. Pomimo świeckiego charakteru, Brygady odwołują się do terminologii fundamentalistów islamskich, przez to niektórzy analitycy błędnie zaliczają je do grona ugrupowań islamistycznych.
Jako organizacja terrorystyczna Brygady Męczenników Al-Aksa uznawane są za organizację terrorystyczną przez Izrael, Kanadę, Nową Zelandię, Japonię, Unię Europejską i Stany Zjednoczone.
Przypisy
Kategoria:Palestyńskie partie i ugrupowania Kategoria:Palestyńskie organizacje terrorystyczne Kategoria:Organizacje nacjonalistyczne Kategoria:Organizacje paramilitarne Kategoria:Organizacje terrorystyczne według Departamentu Stanu USA Kategoria:Antysyjonizm Kategoria:Antysemityzm w Palestynie