Pontiac Firebird

Pontiac Firebird – samochód sportowy typu pony car klasy średniej produkowany pod amerykańską marką Pontiac w latach 1967 – 2002.

Pierwsza generacja

thumb|left|225px|Pontiac Firebird I - tył thumb|left|225px|Pontiac Firebird I Cabrio thumb|left|225px|Pontiac Trans Am I

Pontiac Firebird I został zaprezentowany po raz pierwszy w 1967 roku.

Pontiac zaprezentował model Firebird 23 lutego 1967, pół roku po premierze Chevroleta Camaro. Za wygląd nowego modelu, w modnym wówczas stylu coke bottle, odpowiadał John DeLorean. Pomimo zastosowania uniwersalnych, w obu pojazdach, błotników oraz drzwi, Firebird został upodobniony do pozostałych modeli Pontiaca. Firebird nie wykorzystywał wszystkich podzespołów Chevroleta, pojazdy różniła rama pomocnicza, przednie zawieszenie, Pontiac zastosował wzmocnione resory tylne. Układ przeniesienia napędu Firebirda pochodził z większego Pontiaca GTO. Przez cały roku produkcji występowały dwa warianty nadwozia - coupe typu hardtop oraz kabriolet.

1967 Jako bazowe źródło napędu służył silnik R6 o pojemności 3,8 l (230 in³), zasilany jednogardzielowym gaźnikiem, osiągający 178 KM. Była to jednostka OHC 6, opracowana przez Johna DeLoreana, wykorzystująca nowoczesny układ - napędzany paskiem wałek rozrządu nad blokiem silnika. OHC 6 cechował się wysoką kulturą pracy i dużo większą mocą, względem silnika 3,8 OHV montowanego w Chevrolecie Camaro. Mocniejszy wariant jednostki OHC 6 występował w odmianie Sprint, otrzymał on jednak czterogardzielowy gaźnik, poniesiono także stopień sprężania, dzięki czemu moc wzrosła do 218 KM, zaś moment obrotowy do 325 Nm. Sześciocylindrowe silniki były sprzężone z 3-biegową skrzynią ręczną, opcjonalnie występowała skrzynia 4-biegowa, bądź automatyczna o dwóch przełożeniach. Firebird Sprint otrzymał bardziej wytrzymałe sprzęgło oraz kolektor wydechowy o swobodniejszym przepływie. Firebird Sprint był wówczas jedynym modelem marki, oferowany z jednostką napędową Pontiaca na rynku Kanadyjskim. Podstawowy silnik V8 o pojemności 5,3 l (326 in³) również był dostępny w dwóch wariantach - z dwugardzielowym gaźnikiem (253 KM), lub z czterogardzielowym (wersja High Output - H.O) 289 KM. Mocniejszy ośmiocylindrowiec 6,6 l (400 in³) został przejęty z modelu GTO, generował on moc 330 KM. Dostępny był także wysokoobrotowy wariant jednostki 6,6 – Ram Air - z ostrzejszym wałkiem rozrządu i lepszymi zaworami oraz kolektorem wydechowym.

1968 Wobec nowej ustawy federalnej o oświetleniu pojazdów, w kolejnym roku modelowym zmieniono położenie kierunkowskazów przednich, dodano także lampy obrysowe za tylnymi błotnikami. Wprowadzono nowe resory osi tylnej z amortyzatorami, opcjonalnie Firebird mógł otrzymać także składane oparcia siedzeń tylnych. Bazowy silnik 3.8 został zastąpiony przez większy 4.1 (250 in³) o mocy 178. Odmiana Sprint 4.1 osiągała 218 KM z przekładnią automatyczną, natomiast z ręczną 230 KM. Jednostka 326 in³ została zastąpiona przez większą 350 in³ (5,7 l) o mocy 265 KM. Nowy silnik występował również w wariancie H.O. z czterogardzielowym gaźnikiem i podwójnym wydechem, osiągając moc 320 KM. Jednostka 400 generowała moc 330 KM, pojawił się również nieznacznie mocniejszy wariant H.O (335 KM). Ram Air o tej samej mocy został zastąpiony przez Ram Air II - 345 KM.

1969 W 1969 przeprowadzono znaczną modernizację nadwozia, poprawie uległa ergonomia wnętrza, pojawiły się osłony przeciwsłoneczne oraz system alarmowy, a także układ wspomagania kierownicy o zmiennym przełożeniu.

W marcu 1969 pojawiła się odmiana Trans Am, występująca z silnikiem 400 H.O. lub 400 Ram Air IV o mocy 345 KM. Trans Am wyróżniał się spoilerem oraz nadwoziem w kolorze białym z dwoma niebieskimi pasami, przebiegającymi od klapy tylnej, do chwytów powietrza w masce silnika. Produkcja odmiany Trans Am była niewielka, powstało 689 egzemplarzy z nadwoziem coupe oraz 8 kabrioletów.

Wielkość produkcji Z powodu opóźnienia praca nad drugą generacją, model z 1969 roku był sprzedawany dłużej, niż początkowo planowano, doprowadziło to do nieładu w dokumentacji, toteż nie są znane dokładne dane o wielkości produkcji wszystkich odmian silnikowych w ostatnim roku. +Rok produkcji196719681969Coupe67 03290 15274 673Convertible15 52816 96011 641Łącznie82 560107 11287 708Udział jednostek napędowych w produkcjiSilnikOHC10 45415 80310 868OHCSprint7 21025 251 979326 V-840 121326 H.O.6 07835061 02656 054350 H.O.6 4225 12740018 63218 71411 522400 H.O.2 0991 997Ram Air I67413Ram Air II110Ram Air IV161

Druga generacja

thumb|225px|left|Pontiac Firebird II - tył thumb|225px|left|Pontiac Firebird II po drugim liftingu thumb|225px|left|Pontiac Firebird II po trzecim liftingu thumb|225px|left|Pontiac Trans Am II thumb|225px|left|Pontiac Trans Am II po liftingu

Pontiac Firebird II został zaprezentowany po raz pierwszy w 1970 roku.

Debiut drugiej generacji modelu Firebird odbył się w lutym 1970 roku. Nowy pojazd cechował się opływowym nadwoziem typu fastback, z przodu zastosowano pojedyncze reflektory, oraz dzieloną atrapę chłodnicy. Samochód otrzymał zderzaki w kolorze nadwozia, wykonane z gumy Endura. W przypadku drugiej generacji zrezygnowano z produkcji nadwozia typu kabriolet. Ze względu na niewielki popyt Firebird nie otrzymał również silników OHC 6 znanych z poprzedniej generacji, ich miejsce wypełniły słabsze R6 OHV Chevroleta.

1970 W pierwszym roku produkcji Firebird występował standardowo z jednostką R6 o pojemności 250 in³ i mocy 157 KM. Odmiana Firebird Esprit była napędzana przez jednostkę 350 in³ o mocy 259 KM. Stosowano także jednostki 400 in³ w wariancie Ram Air III (335 KM) i Ram Air IV (345 KM), współpracujące z przekładniami automatycznymi Turbo Hydra-Matic 350/400 o trzech przełożeniach.thumb|230x230px|left|Firebird Formula z roku 1974.Aby przystosować silniki do zasilania paliwem o niższej zawartości ołowiu, zarząd GM wyznaczył maksymalny stopień sprężania na poziomie 8,5: 1. W roku 1971 wszystkie marki koncernu GM rozpoczęły publikowanie mocy netto zamiast mocy brutto, starając się złagodzić rosnące stawki ubezpieczeniowe w segmencie pony carMoc netto jest miarą mocy pojazdu wyposażonego w dany silnik, podczas gdy wartość brutto określa tylko moc silnika i jest blisko 20% wyższa..

Rocznik 1971 doczekał się kilku niewielkich poprawek technicznych, zastosowano również kubełkowe fotele przednie, kołpaki kół oraz dłuższe drzwi, ułatwiające wsiadanie. Podstawowym źródłem napędu pozostawała sześciocylindrowa jednostka 4,1 l o mocy 147 KM. Esprit występował z jednostką 350 in³ (L30) o mocy 253 KM, która, wykorzystując podwójny układ wydechowy, była także standardem odmiany Formula. Dostępne były również jednostki 400 in³ mocy 304 KM. Odmiana Trans Am otrzymała zupełnie nową jednostkę o pojemności 455 in³ (7,5 l), która występowała w dwóch wariantach - L75 i LS5. Pierwsza z nich legitymowała się mocą 325 KM, zaś LS5 (455 H.O.) osiągała 335 KM. W owym czasie powszechnie podawano moc silnika w normach bhp i whp.

W roku 1972 rynek muscle cars znalazł się w głębokim kryzysie, rozważano zaprzestanie produkcji modelu Firebird. Poziom sprzedaży spadł o prawie połowę w porównaniu z ubiegłym rokiem, jedną z przyczyn był blisko półroczny strajk pracowników fabryki w Norwood. 1100 egzemplarzy zezłomowano jeszcze w fabryce, gdyż nie mogły one spełnić nowych przepisów zderzeniowych. Nowe przepisy federalne wymagały wzmocnienia pasa przedniego. Postępowało obniżanie mocy maksymalnej silników. Firebird dostępny był z jednostkami napędowymi 250 o mocy 112 KM, 350 o mocy 162 KM, lub 177 KM z podwójnym układem wydechowym. Nadal oferowano silniki 400 o mocy 177 KM lub 253 KM oraz 455 (304 KM).

Rocznik 1973 charakteryzował się nieznacznie zmodernizowanym pasem przednim nadwozia z nową atrapą chłodnicy oraz poprawionym zderzakiem Endura spełniającym ostrzejsze normy bezpieczeństwa. Podczas gdy konkurencyjne pojazdy segmentu muscle cars stopniowo wycofywano z produkcji, Pontiac zaoferował mocną jednostkę 455 Super Duty, osiągającą 290 KM. Silnik ten odznaczał się kutymi tłokami, okrągłymi kanałami wydechowymi oraz suchą miską olejową. 455-SD stanowił alternatywne źródło napędu odmian Formula oraz Trans Am, które stały się wówczas najmocniejszymi samochodami drogowymi produkcji amerykańskiej. Słabszy wariant 455 (L-75) osiągał 259 KM i został standardowym źródłem napędu odmiany Trans Am, wycofano natomiast jednostkę 455 H.O. Bazowy R6 250 został osłabiony do mocy 101 KM, 350 generował moc 152 KM. Nieznacznie mocniejszy był 400 – 172 KM.

1974 W 1974 roku przeprowadzono modernizację pojazdu, wprowadzono pochylony zderzak przedni z gumowymi ,,kłami", spełniającymi nową ustawę federalną. Ustawa ta wymagała, by po zderzeniu z prędkością 8 km/h, pojazd nie posiadał odkształceń. Obniżono także linię tylnego zderzaka, wszystkie modele otrzymały nowe, innowacyjne lampy tylne, w których zintegrowano światła stopu, cofania oraz kierunkowskazy. Paleta jednostek napędowych obejmowała silniki 250 o niezmienionej mocy, 350 (157 KM), 400 w dwóch wariantach (177 KM lub 228 KM), 455 o mocy 253 KM, oraz 455 Super Duty - 294 KM. Sprzedaż zmodernizowanego modelu wzrosła, zaś mocne jednostki napędowe pozwoliły przetrwać segmentowi muscle car, który został porzucony przez większość producentów.

W modelu z 1975 kierunkowskazy przednie zostały przeniesione ze zderzaka na atrapę chłodnicy. Model ten wyróżniał się tylną szybą, zachodzącą na słupki B, która pozostała niezmieniona do końca produkcji. Wszystkie odmiany silnikowe otrzymały katalizatory, po raz kolejny spadł stopień sprężania większości jednostek. Dostępne silniki to: 250 o mocy 101 KM, 350 o mocy 157 KM,400 o mocy 188 KM. Montaż topowego 455 został wstrzymany, jednak, ze względu na duży popyt, w połowie 1975 roku jednostka ta znów zasiliła paletę silnikową odmiany Trans Am, generowała wówczas moc 203 KM. Produkcja modelu Firebird gwałtownie wzrastała.

Kolejny rocznik cechował się nowymi zderzakami, zarówno przednim, jak i tylnym. Po raz pierwszy wprowadzono do oferty nadwozie z dachem typu targa (T-Top), pojawiły się także edycje limitowane Black Trans Am oraz Gold Trans Am. Firebird w odmianie Formula otrzymał standardową jednostkę 350 z gaźnikiem dwugardzielowym. Wariant z czterogardzielowym gaźnikiem był opcjonalny. Moc jednostek 400 i 455 pozostawała niezmieniona, sześciocylindrowy 250 osiągał 112 KM.

1977 Po raz kolejny przeprowadzono gruntowną modernizację modelu Firebird. Model z roku 1977 otrzymał jednoczęściowy zderzak przedni, nową atrapę wlotu powietrza oraz cztery kwadratowe reflektory. Wraz z częstymi zmianami przepisów w zakresie emisji spalin, wydawanie homologacji dla silników z wielu oddziałów GM stało się kosztowne i czasochłonne. W ramach ujednolicenia produkcji, od 1977 roku GM rozpoczęło sukcesywne zmniejszanie typoszeregu jednostek napędowych we wszystkich markach koncernu. Po siedmiu latach produkcji zrezygnowano z jednostki R6 250 opracowanej przez Chevroleta, zastępując ją nowym 231 (3,8 l) V6 konstrukcji Buicka. Choć silnik R6 nie był zbyt popularny, zastąpienie go komercyjną jednostką wywołało mieszane uczucia wśród fanów marki. Wzrost niezadowolenia wywołało pojawienie się ośmiocylindrowych jednostek, opracowanych przez innych producentów. GM zaoferowało nawet program odkupienia samochodów od klientów, którzy nie byli zadowoleni z nowych samochodów.