Borussia Dortmund, właśc. Ballspielverein Borussia 09 Dortmund e.V. – niemiecki klub sportowy z siedzibą w Dortmundzie, w którym główną rolę odgrywa sekcja piłki nożnejStatut: „Sekcja piłkarska spełnia najważniejszą rolę w spółce”.. Borussia była jednym z klubów-założycieli Bundesligi i jest jednym z najbardziej utytułowanych w Niemczech – na swoim koncie ma osiem tytułów mistrzowskich, pięć pucharów Niemiec, pięć Superpucharów Niemiec, Puchar Zdobywców Pucharów z 1966, a także Ligę Mistrzów z 1997 oraz Puchar Interkontynentalny z tego samego roku. Klub był jednym z założycieli nieistniejącej od 2008 roku grupy G-14 zrzeszającej największe kluby Europy.
Poza sekcją piłkarską klub Borussia Dortmund posiada drużynę piłki ręcznej oraz tenisa stołowego. W listopadzie 1999 drużyny piłkarskie Borussii zostały wydzielone do spółki Borussia Dortmund GmbH & Co. KGaA, która od 2000 jest notowana na frankfurckiej giełdzie papierów wartościowych, a posiadaczami akcji jest około 27 000 osóbZa stroną oficjalną: ..
Historia Wczesne lata Klub założono 19 grudnia 1909 przez grupę młodych graczy piłkarskich ze społeczności chrześcijańskiej „Dreifaltigkeit” (niem. Trójca Święta), utworzonej dla asymilacji imigrantów z Polski, po kłótni z prowadzącymi klub księżmi spotkała się w dortmundzkiej piwiarni Zum Wildschütz i powołała nowy twór sportowy – klub Ballspiel – Verein Borussia 1909 Dortmund. Nazwa Borussia w łacinie oznacza Prusy, a swoje miano zawdzięczała pobliskiemu browarowi. Początkowo klub grał w niebiesko-białych strojach z czerwoną szarfą, czerwonymi skarpetkami i czarnymi spodenkami. W niedzielę 19 czerwca 1910 odbyło się posiedzenie zarządu związku, w hotelu Lünenschloß. Podczas spotkania doszło do połączenia trzech zespołów Ballspiel – Verein Borussia 1909 Dortmund, Britannia Dortmund i Rhenania Dortmund i utworzenia jednego tworu, którego pełna nazwa brzmiała Ballspiel Verein Borussia Dortmund.
W ciągu kolejnej dekady klub odnosił sukcesy jedynie w lokalnej lidze. W 1929 był bliski bankructwa po tym, jak próbowano podpisać kilka profesjonalnych kontraktów i znacznie przekroczono budżet.
II wojna światowa i okres powojenny Lata 30. rozpoczęły się od przejęcia władzy w Niemczech przez nazistów. Wszystkie kluby sportowe miały obowiązek podporządkowania się władzy, więc gdy ówczesny prezydent klubu August Busse odmówił dołączenia do partii, został odsunięty od klubu. Po roku banicji powrócił i zakorzeniał wśród piłkarzy, działaczy i kibiców Borussii antynazistowskie myślenie. Pod koniec wojny rozprowadzał wraz z innymi działaczami broszury antyhitlerowskie. Tymczasem klub awansował do wyższej ligi, jednak z powodu rozpoczęcia II wojny światowej został zlikwidowany przez nazistów. Po zakończeniu wojny w Dortmundzie stworzył się zespół o nazwie SG Borussia 1898 Dortmund, a w kilka dni później nastąpiło przemianowanie na obecną nazwę klubu: Ballspielverein Borussia von 1909 e.V. Dortmund. W 1949 Borussia gra pierwszy mecz w lidze narodowej, przegrywając 2:3 z VfR Mannheim. W 1956 piłkarze wygrali po raz pierwszy ligę, rok później powtórzyli swój wyczyn. W 1963 wygrali trzeci raz ligę, rok później założona została Bundesliga. W międzyczasie wygrali po raz pierwszy Puchar Niemiec. Dominacja w tej części Europy przełomu lat 50. i 60. została potwierdzona w 1966, gdy Borussia wygrała Puchar Zdobywców Pucharów.
Bundesliga W 1962 założono w pełni profesjonalną ligę niemiecką – Bundesligę. Borussia była wśród klubów-założycieli, jednak nie odniosła sukcesu w pierwszych rozgrywkach. Pierwszą bramkę na boiskach Bundesligi zdobył gracz Borussii, legendarny Friedhelm Timo Konietzka. Lata 70. przyniosły nowe problemy finansowe i pierwszy spadek z ligi (1972). W 1974 otwarto Westfalenstadion, na którym rozgrywano mecze MŚ 1974. Dwa lata później Borussia powróciła do Bundesligi. Lata 80. to okres ogromnego zadłużenia klubu i obrony przed spadkiem. W 1986 Borussia była najbliżej drugiej relegacji, jednak we wspaniały sposób wygrała 8:0 z SC Fortuna Kolonia i utrzymała się w lidze. W 1989 Borussia po raz drugi wygrała Puchar Niemiec, po tym sukcesie nadszedł czas na spłacenie długów, co pozwoliło BVB zakupić nowych graczy i trenera. Został nim Ottmar Hitzfeld. W 1995 i 1996 Borussia drużyna zwyciężyła w Bundeslidze, a jej piłkarz (Matthias Sammer) został wybrany najlepszym graczem Europy. W 1997 klub odniósł swój największy jak dotychczas sukces, wygrywając w Lidze Mistrzów, a następnie zdobywając Puchar Interkontynentalny.
XXI wiek thumb|left|230px|Piłkarze Borussii z paterą mistrzowską Bundesligi za zdobycie tytułu w 2011 Po ogromnych sukcesach lat 90. Borussia zaczęła grać słabiej. Klub nie potrafił nawet zbliżyć się do osiągnięć z lat 90. Zarząd postanowił wydawać większe pieniądze na nowych, ale kosztownych zawodników. W 2002 Borussia zdobyła mistrzostwo Niemiec. W tym samym roku BVB doszła do finału pucharu UEFA, gdzie przegrała z klubem prowadzonym przez Berta van Marwijka (późniejszego trenera BVB) Feyenoordem Rotterdam. Zła polityka finansowa klubu doprowadziła jednak po raz kolejny do ogromnego długu, co zakończyło się sprzedażą stadionu, wyprzedażą czołowych zawodników i w końcu wejściem na giełdę. Tym samym BVB stała się pierwszym niemieckim klubem debiutującym na giełdzie. W 2005 Borussia o mało nie zbankrutowała, jednak szybkie zmiany w zarządzie (wymiana Gerda Niebauma na Reinharda Rauballa na stanowisku prezydenta klubu) doprowadziły w ciągu dwóch lat do spłacenia 80% długu. Pod koniec 2006 roku Borussia wykupiła stadion i rozpoczęła przebudowę drużyny, co poskutkowało niską pozycją po zakończeniu sezonu. W 2008 roku nowym trenerem klubu został Jürgen Klopp. Po 9-letniej przerwie, w sezonie 2010/2011 klub zdobył mistrzostwo Niemiec, w kolejnym sezonie obroniła tytuł mistrzowski, w dużej mierze dzięki Polakom występującym w klubie, w szczególności Robertowi Lewandowskiemu, który w sezonie 2011/2012 zdobył 22 gole, zajmując trzecie miejsce w klasyfikacji strzelców Bundesligi i będąc zarazem najlepszym strzelcem Borussii Dortmund w tym sezonie Bundesligi. 12 maja 2012 BVB zdobyła Puchar Niemiec pokonując w spotkaniu Bayern Monachium 5:2, z czego 3 bramki zdobył Robert Lewandowski, który razem z Piszczkiem oraz Błaszczykowskim wraz z kolegami stali się zdobywcami 2 tytułów w jednym roku. W Lidze Mistrzów zespół dotarł do finału, gdzie uległ 1:2 Bayernowi Monachium. Jedynego gola dla BVB zdobył İlkay Gündoğan. Również w Bundeslidze lepsi okazali się Bawarczycy, którzy zajęli pierwsze miejsce. W lipcu 2013 roku klub dokonał bardzo drogich transferów. Pozyskani zostali: Pierre-Emerick Aubameyang, Sokratis Papastatopulos oraz Henrich Mychitarian za łączną sumę 50 mln euro. Do Bayernu Monachium został sprzedany Mario Götze, zaś Felipe Santana przeniósł się do Schalke 04 Gelsenkirchen. 27 lipca 2013 roku Borussia sięgnęła po Superpuchar Niemiec ogrywając Bayern Monachium 4:2. Pierwszy mecz Borussii w sezonie 2013/14 odbył się 10 sierpnia przeciwko FC Augsburgowi. Podopieczni trenera Jürgena Kloppa zwyciężyli wysoko 4:0. Na początku sezonu 2014/2015 doszło do przełomowych zmian kadrowych w BVB. Skład opuścił za darmo Robert Lewandowski, który przeszedł do Bayernu Monachium z końcem kontraktu. W jego miejsce sprowadzono Adriana Ramosa i Ciro Immobile. Dodatkowo do klubu dołączył utalentowany Koreańczyk Dong-Won Ji. W ostatnim dniu okna transferowego do drużyny powrócił również za kwotę 8 mln euro Shinji Kagawa. Sezon 2014/2015 podopieczni trenera Kloppa rozpoczęli efektownym zwycięstwem u siebie 2:0 nad Bayernem Monachium broniąc tym samym Superpuchar Niemiec. Sezon ligowy rozpoczęli porażką u siebie 0:2 z Bayerem 04 Leverkusen. W tymże meczu padł rekord Bundesligi na najszybciej strzeloną bramkę. Gol padł w 8. sekundzie (niektóre źródła podają, że w 9. bądź 7.) a strzelcem był Karim Bellarabi. Sezon 2014/15 Borussia skończyła w Bundeslidze na miejscu 7. oraz udało się jej dostać do finału Pucharu Niemiec, przegrywając na Stadionie Olimpijskim z VfL Wolfsburg 1: 3
Sukcesy Trofea międzynarodowe
Trofea krajowe
Sezony (w XXI wieku) Sezon Liga Poziom Miejsce w lidze Uwagi 1999/2000 Bundesliga I 11 2000/2001 Bundesliga 3 2001/2002 Bundesliga 1 20px 2002/2003 Bundesliga 3 2003/2004 Bundesliga 6 2004/2005 Bundesliga 7 2005/2006 Bundesliga 7 2006/2007 Bundesliga 9 2007/2008 Bundesliga 13 2008/2009 Bundesliga 6 2009/2010 Bundesliga 5 2010/2011 Bundesliga 1 20px 2011/2012 Bundesliga 1 20px Puchar Niemiec 2012/2013 Bundesliga 2 2013/2014 Bundesliga 2 2014/2015 Bundesliga 7 2015/2016 Bundesliga 2 2016/2017 Bundesliga3 Puchar Niemiec 2017/2018 Bundesliga4 2018/2019 Bundesliga2 2019/2020 Bundesliga2 2020/2021 Bundesliga3 Puchar Niemiec 2021/2022 Bundesliga 2 2022/2023 Bundesliga22023/2024Bundesliga52024/2025Bundesliga42025/2026Bundesliga22026/2027Bundesliga
Statystyki i rekordy Bilans w Bundeslidze Ogółem: 40 sezonów, 1356 meczów, 561 wygranych, 335 remisów, 440 porażek. Bramki (strzelone, stracone): 2314-2011. Punkty: 2038 Najwyższe zwycięstwo u siebie: 11:1 (przeciwko Arminii Bielefeld 1982), Najwyższe zwycięstwo na wyjeździe: 6:1 (przeciwko 1. FC Köln 1994, 2012, oraz przeciwko Greuther Fuerth 2013), Najwyższa porażka u siebie: 1:5 (przeciwko Werderowi Brema 1971), Najwyższa porażka na wyjeździe: 0:12 (przeciwko Borussii Mönchengladbach 1978), Najdłuższa seria bez porażki: 24 mecze (sezon 2011/2012), Najdłuższa seria bez zwycięstwa: 14 meczów (sezony 1990/1991 oraz 1999/2000) „Najlepszy wicelider Bundesligi”: 77 punktów (2015/2016)
Bilans w europejskich pucharach Ogółem: 22 sezony, 155 meczów, 79 wygranych, 30 remisów, 46 porażek. Bramki (strzelone, stracone): 248-168 Liga Mistrzów: 10 sezonów, 77 mecze, 39 wygranych, 16 remisów, 22 porażki. Bramki (strzelone, stracone): 129-89 Puchar Zdobywców Pucharów: 3 sezony, 15 meczów, 9 wygranych, 3 remisy, 3 porażki. Bramki (strzelone, stracone): 32-15 Puchar UEFA: 9 sezonów, 61 meczów, 31 wygranych, 10 remisów, 20 porażek. Bramki (strzelone, stracone): 86-61. Najwyższe zwycięstwo u siebie: 8:0 (przeciwko Floriana La Valetta, 1965) Najwyższe zwycięstwo na wyjeździe: 6:0 (przeciwko Legii Warszawa, 2016) Najwyższa porażka u siebie: 1:4 (przeciwko A.C. Milan, 1958) Najwyższa porażka na wyjeździe: 0:5 (przeciwko Club Brugge, 1987)
Rekordy Najwięcej meczów w BVB561 1981–1998 Michael Zorc410 1992-2004 Stefan Reuter403 1994-2009 Lars Ricken375 2010-2021 Łukasz Piszczek368 1956-1974 Dieter Kurrat Najwięcej goli w BVB174 1946–19491950–1957 Alfred Preißler158 1976–1983 Manfred Burgsmüller155 1981–1998 Michael Zorc146 1956-1974 Lothar Emmerich145 1974–1986 Friedhelm Konietzka
Obiekty Weiße Wiese Kiedy założono Borussię piłkarze musieli rozgrywać gdzieś swoje mecze. Do tej pory zbierali się oni na Borsigplatz, niedaleko centrum miasta jednak jako, że plac był położony tuż obok kościoła, a jego kapelanowi Hubertowi Dewaldowi nie odpowiadał ten sport, piłkarze przenieśli się na miejsce nazwane później Weiße Wiese (pol. Biała łąka). Dziś w tym miejscu znajduje się basen, a dookoła roztacza się park Hoescha (Hoeschpark). 14 sierpnia 1924 utworzono w okolicach polany trybuny dla widzów, jednakże przed wybuchem wojny klub został zmuszony do opuszczenia stadionu – spowodowane było to pracami fortyfikacyjnymi wykonywanymi w parku Hoescha.
Rote Erde