Edward Dębicki (ur. 4 marca 1935 w Kałuszu) – poeta, akordeonista, kustosz kultury cygańskiej, autor i kompozytor widowisk muzycznych, współtwórca scenariuszy filmowych i muzyki filmowej oraz autor ponad 200 pieśni i piosenek.
Życiorys Jest synem Władysława Krzyżanowskiego i Franciszki Raczkowskiej. Po wojnie rodzina przybrała nowe nazwisko – Dębicki. Dzieciństwo spędził w grupie romskiej podróżującej po Podolu, Wołyniu i okolicach Wilna, w tym samym taborze, w którym przebywała cygańska poetka, Bronisława Wajs-Papusza.
W 1953 r. ukończył klasę akordeonu Państwowej Szkoły Muzycznej I i II Stopnia w Gorzowie Wielkopolskim. W 1955 r. założył w Gorzowie Wielkopolskim założył cygański zespół Kham, który po kilku miesiącach przemianował na Cygański Teatr Muzyczny „Terno”. Dzięki Dębickiemu od 1989 r. w Gorzowie Wielkopolskim są organizowane Międzynarodowe Spotkania Zespołów Cygańskich „Romane Dyvesa”. W 1995 r. utworzył Stowarzyszenie Twórców i Przyjaciół Kultury Cygańskiej im. Bronisławy Wajs-Papuszy. W 1997 r. był konsultantem ds. cygańskich oraz zagrał rolę Victora w filmie Farba.
Członek Stowarzyszenia Autorów ZAiKS oraz Związku Polskich Autorów i Kompozytorów ZAKR.
Najbardziej znaną kompozycją Edwarda Dębickiego to muzyka do tekstu piosenki Jonasza Kofty Idź swoją drogą, za wykonanie której Edyta Geppert w 1995 r. zdobyła Grand Prix na XXXII Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu.
W 1993 r. został wydany tomik jego poezji Pod gołym niebem. W 2004 r. wydano książkę jego autorstwa Ptak umarłych, która opisuje tragedię rodzin cygańskich na Wołyniu podczas II wojny światowej.
W 2013 r. Piotr Wójcik zrealizował film dokumentalny pt. Choć raz zobacz, jak się kręcą tylne koła wozu. Edward Dębicki, który opowiada o życiu i twórczości Edwarda Dębickiego. W 2019 r., w 85. rocznicę urodzin oraz w 65. rocznicę pracy twórczej i artystycznej, ukazała się książka pt. Kustosz cygańskiej pamięci. Księga dedykowana Edwardowi Dębickiemu.
Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia
1986: Srebrny Krzyż Zasługi 1990: Doroczna nagroda Gorzowskiego Towarzystwa Kultury 2005: Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 2005: Honorowy Lubuski Wawrzyn Literacki za książkę pt. Ptak umarłych 2005: Motyl - Nagroda Kulturalna Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego 2007: tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gorzowa Wielkopolskiego 2012: tytuł Honorowego Obywatela Województwa Lubuskiego 2012: Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 2013: Nagroda Kulturalna Marszałka Województwa Lubuskiego 2016: Nagroda honorowa „Świadek Historii” przyznana przez Instytut Pamięci Narodowej 2020: Nagroda specjalna ZAiKS-u 2025: Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – pkt 1.
Źródło:.
Przypisy
Linki zewnętrzne
z bazy filmpolski.pl z bazy filmpolski.pl
Kategoria:Honorowi obywatele Gorzowa Wielkopolskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Kałuszu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy akordeoniści Kategoria:Romscy muzycy Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy Romowie Kategoria:Romscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1935