Rejon brodzki (ukr. Бродівський район) – dawna jednostka administracyjna Ukrainy, a wcześniej Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, funkcjonująca w latach 1940–1941 i 1944–2020, należąca do obwodu lwowskiego. Siedzibą rejonu były Brody.
Większa część obszaru rejonu leżała na Równinie Brodzkiej (średnia wysokość 240 m n.p.m.), należącej do „małego Polesia”. Południowy wschód rejonu przecina Pasmo Wierchobuskie Wyżyny Podolskiej (najwyższy punkt Wysokyj Kamiń – 440 m n.p.m.). Według ukraińskiego spisu powszechnego z 2001 r. w rejonie żyło 63 900 ludzi, w tym 1000 Rosjan (1,6%) i 200 (0,3%) Polaków. Jego powierzchnia wynosiła 1157 km².
Historia 17 stycznia 1940, na podstawie dekretu Prezydium Rady Najwyższej USRR o podziale na rejony zachodnich obwodów USRR, w obwodzie lwowskim utworzono 37 rejonów, w tym rejon brodzkiХроніка за 17 січня 1940 року на сайті Інститут історії України НАН України., który objął obszary usytuowane przed II wojną światową w powiecie brodzkim w województwie tarnopolskim: miasto Brody całą zniesioną gminę Koniuszków całą zniesioną gminę Leszniów większą część zniesionej gminy Stanisławczyk (bez gromad Rażniów i Ruda BrodzkaWłączono je do rejonu ponikowickiego) część zniesionej gminy Suchowola (tylko gromady Dytkowce, Gaje Dytkowieckie i Gaje StarobrodzkieGłówną część włączono do rejonu podkamieńskiego)) fragment zniesionej gminę Ponikowica (tylko gromada Gaje SmoleńskieGłówną część włączono do rejonu ponikowickiego) z powiatu brodzkiego.
Rejon brodzki przestał istnieć 22 czerwca 1941, w związku z wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej. Jego tereny weszły w skład Landkreis Złoczów dystryktu galicyjskiego Generalnego Gubernatorstwa. Niemcy do Brodów włączyli Folwarki Małe, Folwarki Wielkie i Stare BrodyAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.. Rejon odtworzono 23 lipca 1944, po zajęciu tych terenów przez Armię Czerwoną1944 рік в історії (history.org.ua). W 1946 r. rejon ponikowicki podzielony był na 19 rad wiejskich (stan na 1 września 1946): Chmielowe (do 1946 r. Berlin), Bielawce, Bołdury, Bordulaki, Dytkowce, Gaje Dytkowieckie, Gaje Smoleńskie, Gaje Starobrodzkie, Grzymałówka, Jazłowczyk, Klekotów, Komorówka, Koniuszków, Korsów, Łahodów, Leszniów, Małosiółka (do 1946 r. Folwarki Małe), Monastyrek, Mytnica-Korolówka, Piaski, Podhorodne (do 1946 r. Folwarki Wielkie), Smólno, Stanisławczyk, Stare Brody i SznyrówNBUV. 4 marca 1959 do rejonu brodzkiego włączono część zniesionego rejonu zabłoteckiegoУказ Президії ВР УРСР від 4.03.1959 «Про ліквідацію деяких районів Львівської області». 23 września 1959 do rejonu brodzkiego włączono część zniesionego rejonu podkamieńskiegoУказ_Президії_ВР_УРСР_від_23.09.1959_«Про_ліквідацію_деяких_районів_і_перенесення_центра_Підбузького_району_Львівської_області».. 30 grudnia 1962 do rejonu brodzkiego włączono część zniesionego rejonu oleskiegoState Archive of the Lviv region.Rocznik 1962. Rejon brodzki zlikwidowano w związku z reformą administracyjną z 2020 r., gdy jego obszar wcielono do nowego rejonu złoczowskiego.
Spis miejscowości
Przypisy