thumb|360px|Mapa Grupy Lokalnej Grupa Lokalna Galaktyk (lub po prostu Grupa Lokalna, Układ Lokalny; ) – grupa kilkudziesięciu galaktyk (co najmniej 54), do której należy również nasza Galaktyka – Droga Mleczna. Grupa ta rozciąga się na obszarze około 3,1 megaparseka (106 pc), czyli około 10 milionów lat świetlnych. Jest częścią supergromady Laniakea. Około połowa galaktyk wchodzących w skład Grupy Lokalnej to galaktyki eliptyczne, reszta to galaktyki spiralne lub nieregularne.

Galaktyki Grupy Lokalnej tworzą system połączony siłą grawitacji i poruszają się przez kosmos jako jedna całość, w odróżnieniu od innych galaktyk, które w ogólności oddalają się od nich (prawo Hubble’a). Dominujące grawitacyjnie galaktyki grupy (Droga Mleczna i Galaktyka Andromedy) posiadają liczne galaktyki satelickie, w większości karłowate.

Grupa Lokalna nie jest odizolowana w kosmosie, oddziałują na nią sąsiednie grupy galaktyk. W przypadkach skrajnych nie jest łatwo określić, czy dana galaktyka należy do Grupy Lokalnej. Co więcej, wiele z galaktyk karłowatych należących do tej grupy pozostaje zapewne nadal nieodkrytych, ze względu na ich małą jasność. W przypadku galaktyk położonych na niebie w tzw. strefie unikania (w płaszczyźnie Drogi Mlecznej) obserwacje komplikuje czy wręcz uniemożliwia duża liczba gwiazd i pyłu. Grupa Lokalna znajduje się w otoczeniu pięciu innych grup galaktyk: grupy Maffei, grupy M81, grupy M94, grupy M83 i grupy w Rzeźbiarzu. W przeszłości Grupa Lokalna wraz z grupą Maffei oraz grupą w Rzeźbiarzu mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk.

Lista galaktyk w Grupie Lokalnej Poniższa lista obejmuje galaktyki, których członkostwo w Grupie Lokalnej nie ulega wątpliwości. Wskazano na niej podgrupy galaktyk związanych z najmasywniejszymi galaktykami, Drogą Mleczną i M31; Podgrupa M33 może być częścią podgrupy M31. Także wokół galaktyki nieregularnej NGC 3109 można wyróżnić małą podgrupę galaktyk. Pozostałe galaktyki karłowate tworzą rozproszoną chmurę, tylko galaktyka GR 8 wydaje się być odizolowana w przestrzeni. galaktykarektascensjadeklinacjatypwielkość obserwowanarozmiar kątowy[″]prędkość radialna[km/s] odległość[103 l.ś.] podgrupa średnica[103 l.ś.] masa[106 M⊙] uwagi Wolf-Lundmark-Melotte 00h02,0m −15°28′IB(s) IV-V 10,9 12 × 4 −42 3400 8 IC 10 00h20,4m +59°18′ KBm? 10,3 7,3 × 6,4 −83 4200 Karzeł Wieloryba 00h26,1m −11°02′dSph/E4 14,4 2800 NGC 147 00h33,2m +48°31′dE5 pec 9,5 15,0 × 9,4 89 2400 M31 Andromeda III 00h35,4m +36°31′ dSph/E2 13,5 4,5 × 3,0 2900 M31 NGC 185 00h39,0m +84°20′ dE3 pec 9,2 14,5 × 12,5 39 2300 M31 Messier 110 00h41,3m +41°41′ E5 pec 8,5 19,5 × 12,5 −1 2900 M31 17 10 000 Andromeda VIII 00h42,3m +40°37′ dSph pec 9,1 45 × 10 −250 2700 M31 33 Messier 32 00h42,7m +40°52′ E2 (cE2) 8,1 11,0 × 7,3 35 2900 M31 8 3000 Galaktyka Andromedy (M31) 00h42,7m +41°16′SA(s)b I-II 3,4 185,0 × 75,0 −59 2900 M31 195 400 000 największa w grupie Andromeda I 00h45,7m +38°00′ dSph/E3 pec? 13,2 2,5 × 2,5 2900 M31 Mały Obłok Magellana 00h51,7m −73°14′SB(s)m pec 2,3 280 × 160 −30 210 DM 25 6000 Andromeda IX 00h52,9m +43°12′ dSph 16,2 5 2900 M31 Karzeł Rzeźbiarza 01h00,0m −33°42′ dSph/E3 pec 10,5 162 300 DM LGS 3 01h03,8m +21°53′Irr 15,4 2 3000 M31/33 Karzeł Ryb, satelita Galaktyki Trójkąta IC 1613 01h05,1m +02°08′ IAB(s)m V 9,2 20,0 × 18,5 −125 2900 M31? Andromeda X 01h06,6m +44°48′ dSph 16,1 7 2900 M31 Andromeda V 01h10,3m +47°38′ dSph 15,9 2900 M31 Andromeda II 01h16,4m +33°27′ dSph/E0 13,5 3,6 × 2,5 2900 M31 Galaktyka Trójkąta (M33) 01h33,9m +30°39′SA(s)cd II-III 5,7 67,0 × 41,5 3 3000 M31/33 60 25 000 trzecia co do wielkości; może być satelitą Galaktyki Andromedy Karzeł Feniksa 01h51,1m −44°27′ Irr 13,1 4,9 × 4,1 1600 DM? Karzeł Pieca 02h39,9m −34°32′ dSph/E2 8,1 12,0 × 10,2 500 DM UGCA 92 04h32,0m +63°36′ Irr? S0? 13,8 2,0 × 1,0 66 4700 M31? Wielki Obłok Magellana 05h19,7m −68°57′SB(s)m 0,1 650 × 550 13 179 DM 30 20 000 największy satelita Drogi Mlecznej Karzeł Kila 06h14,6m −50°58′ dSph/E3 20,9 23,5 × 15,5 360 DM Karzeł Wielkiego Psa 07h15m −28° Irr 720 25 DM Leo A 09h59,4m +30°45′ IBm V 12,9 5,1 × 3,1 2500 DM/NGC 3109 Sekstant B 10h00,0m +05°20′ Ir+IV-V 11,8 5,1 × 3,5 4700 NGC 3109 NGC 3109 10h03,1m −26°09′ Ir+IV-V 10,4 16,0 × 2,9 131 4500 NGC 3109 Karzeł Pompy 10h04,1m −27°20′ dSph/E3 14,8 2,0 × 1,5 4600 NGC 3109 5 Leo I 10h08,5m +12°18′ dE3 9,8 9,8 × 7,4 900 DM Sekstant A 10h11,1m −04°43′ Ir+V 11,9 5,9 × 5,0 5200 NGC 3109 Karzeł Sekstantu 10h13,2m −01°37′ dSph/E3 12 320 DM Leo II 11h13,5m +22°10′ dSph/E0 pec 12,6 12,0 × 11,0 750 DM GR 8 12h58,7m +14°13′ Im V 14,5 1,2 × 1,1 165 7900 GR8 Karzeł Małej Niedźwiedzicy 15h08,8m +67°12′ dSph/E4 10,9 41,0 × 26,0 240 DM Karzeł Smoka 17h20,1m +57°55′ dSph/E0 pec 9,9 51,0 × 31,0 280 DM Droga Mleczna 17h45,6m −28°56′SAB(s)bc I-II? 0 28 DM 100 750 000 najmasywniejsza w grupie SagDEG 18h55m −30°30′ dSph/E7 168 88 DM SagDIG 19h30,1m −17°42′ IB(s)m V 15,5 2,9 × 2,1 4200 NGC 6822 19h44,9m −14°49′ IB(s)m IV-V 9,3 15,5 × 13,5 66 1800 Karzeł Wodnika 20h46,8m −12°51′ Im V 13,9 2,3 × 1,2 3400 Karzeł Tukana 22h41,7m −64°25′ dSph/E5 15,7 2,9 × 1,2 3200 UKS 2323-326 23h26,5m −32°23′ Irr 13,9 1,5 × 1,2 4700 Andromeda VII 23h27,8m +50°35′ dSph 2,5 × 2,0 2600 M31 PegDIG 23h28,6m +14°45′ Im V 13,2 5,0 × 2,7 3000 Andromeda VI 23h51,7m +24°36′ dSph 11,2 3,5 × 3,5 2800 M31

Możliwi członkowie grupy:

galaktykarektascensjadeklinacjatypwielkość obserwowanarozmiar kątowy[′]prędkość radialna[km/s] odległość[103 l.ś.] podgrupa UGCA 86 03h59,9m +67°08′Irr? S0? 13,5 0,8 × 0,7 262 6200 M31? IC 5152 22h06,1m −51°17′IAB(s)m IV 10,6 4,9 × 3,0 30 5800 Willman 1 10h49,4m +51°03′dSph? gromada kulista? 15,3 1,75 147 DM Karzeł Wielkiej Niedźwiedzicy I 10h34,9m +51°55′ dSph 330 DM Karzeł Wielkiej Niedźwiedzicy II 08h51,5m +63°08′ dSph 14,3 815 DM Strumień Panny 12h24m −01°1′ dSph 30 × 10 30 DM Karzeł Psów Gończych 13h28,1m +33°33′ dSph 13,9 8,4 × 5,0 730 DM Karzeł Wolarza 14h00,0m +14°30′ dSph 13,6 13,0 × 8,7 200 DM Leo T 09h34,9m +17°03′ dSph/dIrr 16 1,4 × 1,4 1370 DM Karzeł Warkocza Bereniki 12h27,0m +23°54′ dSph 14,5 5,0 × 2,5 143 DM Karzeł Psów Gończych II 12h57,2m +34°19′ dSph 15,1 3,0 × 2,1 490 DM Karzeł Herkulesa 16h31,0m +12°48′ dSph 14,7 8,0 × 6,0 460 DM Leo IV 11h32,9m −00°32′ dSph 15,9 3,3 × 2,5 520 DM Segue 2 02h19m16,0s "+20°10′31″ dSph 15,2 6,8 115 DM Karzeł Wolarza II 13h58m08,0s "+12°50′54″ dSph DM Leo V 11h31m09,6s "+02°13′12″ dSph DM Karzeł Wolarza III 13h57m07,4s "+26°46′30″ dSph DM Pisces I dSph? DM Pisces II 22h58,5m −05°57′ dSph DM Andromeda XI 00h46,3m +33°48′ dSph 0,5 2900 M31 Andromeda XII 00h47,4m +34°22′ dSph 0,55 2900 M31 Andromeda XIII 00h51,8m +33°00′ dSph 0,5 2900 M31 Andromeda XIV 00h51,6m +29°41′ dSph 2900 M31 Andromeda XV 01h14,3m +38°07′ dSph M31 Andromeda XVI 00h59,5m +32°23′ dSph M31 Andromeda XVII 00h37,1m +44°19′ dSph 16 1,1 × 0,9 2590 M31 Andromeda XVIII 00h02,2m +45°05′ dSph/Sm M31 Andromeda XIX 00h19,5m +35°03′ dSph M31 Andromeda XX 00h07,5m +35°08′ dSph M31 Andromeda XXI 23h54,8m +42°28′ dSph M31 Andromeda XXII 01h27,7m +28°05′ dSph M31 Andromeda XXIII 01h29,4m +38°43′ dIrr M31 Andromeda XXIV 01h18,5m +46°22′ dSph M31 Andromeda XXV 00h30,1m +46°51′ dSph M31 Andromeda XXVI 00h23,6m +47°55′ dSph M31 Andromeda XXVII 00h37,5m +45°23′ dSph M31 Andromeda XXVIII 22h32,7m +31°13′ dSph M31 Andromeda XXIX 23h58,9m +30°45′ dIrr 2900 M31 Andromeda XXX 00h36,6m +49°39′ dSph M31 Andromeda XXXI 22h58,3m +41°17′ dSph M31 Andromeda XXXII 00h36,0m +51°34′ dSph M31 Andromeda XXXIII 03h01,4m +40°59′ dSph M31 Strumień NW Andromedy 00h20,0m +46°00′ M31 Strumień SW Andromedy 00h30,0m +37°30′ M31KKs3 02h24,7m −73°31′ dSph 14,5 7000 Eri II 03h44,3m −43°32′ dSph DM Ret II 03h35,7m −54°03′ dSph DM Tuc II 22h51,9m −58°34′ dSph DM Eri III 02h22,8m −52°17′ dSph? DM Hor I 02h55,5m −54°07′ dSph? DM Phe II 23h40,0m −54°24′ dSph? DM Pic I dSph? DM Gru I dSph DM Tri II 02h13,3m +36°11′ dSph DM Hya II dSph DM Peg III dSph DM Hor II dSph DM Dra II dSph DM Sgr II dSph DM Ind II dSph? DM Tuc IV dSph DM Col I dSph DM Gru II dSph DM Ret III dSph DM Tuc III dSph DM Tuc V dSph DM Cet II dSph? DM Crt II dSph DM Aqr II dSph DM Karzeł Panny dSph? DM Cet III dSph? DMAnt 2 09h35,6m −36°48′ dSph: 420 DM Car II dSph? DM Car III dSph? gromada kulista? DM

Poniższa lista obejmuje galaktyki, które najprawdopodobniej nie są członkami Grupy Lokalnej (są obiektami tła lub nie są galaktykami).

galaktykarektascensjadeklinacjatypwielkość obserwowanarozmiar kątowy[′]prędkość radialna[km/s] odległość[103 l.ś.] NGC 55 00h14,9m −39°11′Sc/SB(s)m 8,8 32,4 × 5,6 129 7000 NGC 404 01h09,4m +35°43′E0 10,1 4,4 × 4,1 178 8000Cam A 04h25,3m +72°48′Irr 14,8 3,7 × 2,1 6500 NGC 1569 04h30,8m +64°51′ Irp+III-IV: 11,2 2,9 × 1,5 87 7500 NGC 1560 04h32,8m +71°53′Sd 11,5 9,8 × 2,0 151 7500 Karzeł Argo 07h05,3m −58°31′ Irr 14,2 3,5 × 1,7 554 12 000 UGC 9128 14h15,9m +23°03′ Irp+ 14,4 1,7 × 1,3 154 Strumień NE Andromedy 00h52,0m +44°06′ Ir? 2900 Segue 1 10h07,1m +12°48′ prawd. gromada kulista 14,7 4,5 55,1Ind I 21h08,8m −51°10′ gromada kulista DES 1 00h34,0m −49°02′ gromada kulista

Zobacz też KKR 25 Kompleks H Strumień Magellaniczny

Uwagi

Przypisy