Samodzielny Referat Informacyjny (SRI) – placówka terenowa Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w okresie 20-lecia międzywojennego, zajmująca się kontrwywiadem i częściowo wywiadem wojskowym. Samodzielne Referaty Informacyjne istniały przy Dowództwach Okręgu Korpusu; działał także Samodzielny Referat Informacyjny Dowództwa Floty. thumb|240px|SRI DOK III thumb|240px|SRI DOK IV thumb|240px|SRI DOK V thumb|240px|SRI DOK VII thumb|240px|SRI DOK VIII thumb|240px|SRI DOK IX Samodzielne Referaty Informacyjne Dowództw Okręgu Korpusu Etat Samodzielnego Referatu Informacyjnego Dowództwa Okręgu Korpusu (SRI DOK) tworzyło 5 stanowisk oficerskich (w tym kierownik, zwykle w stopniu kapitana lub majora), 1 stanowisko podoficerskie i kilka stanowisk urzędników cywilnych. Struktura wewnętrzna SRI była następująca: referat kontrwywiadowczy: zajmował się prowadzeniem afer szpiegowskich i rozpracowywaniem działalności komunistycznej w wojsku referat ogólny: zajmował się ochroną tajemnicy wojskowej w obiektach wojskowych, zakładach przemysłu ściśle wojennego, ochroną prac fortyfikacyjnych oraz współpracował na odcinku ochrony ogólnego przemysłu wojennego z władzami administracyjnymi referat narodowościowy: opracowywał analizy polityczno-narodowościowe i prowadził inwigilację elementów wywrotowych wśród mniejszości narodowych będących w wojsku lub mających styczność z wojskiem
Na czele każdego z referatów SRI stał oficer w stopniu porucznika, kapitana lub majora.
Pracę informacyjno-rozpoznawczą i przeciwdziałanie szpiegostwu Samodzielne Referaty Informacyjne prowadziły przy pomocy oficerów informacyjnych w garnizonach i oddziałach, brygad agentów-obserwatorów, tajnych współpracowników w poszczególnych aferach, przy konfidencjonalnej współpracy niektórych urzędników i doraźnej współpracy organów policji państwowej.
Siedziby poszczególnych SRI DOK znajdowały się w miastach, gdzie mieściły się sztaby Dowództw Okręgu Korpusu: SRI DOK I – Warszawa SRI DOK II – Lublin SRI DOK III – Grodno SRI DOK IV – Łódź SRI DOK V – Kraków SRI DOK VI – Lwów SRI DOK VII – Poznań SRI DOK VIII – Toruń SRI DOK IX – Brześć nad Bugiem SRI DOK X – Przemyśl Samodzielny Referat Informacyjny Dowództwa Floty w Gdyni Zakres pracy Samodzielnych Referatów Informacyjnych uległ ograniczeniu po 1930 roku, gdy wyłączono z ich gestii wywiad zaczepny na terenie przygranicznym.
Kierownicy SRI DOK thumb|Kierownik SRI DOK II thumb|kierownik SRI DOK III thumb|Kierownik SRI DOK IV mały|Stanisław Boehm thumb|Kierownik SRI DOK VI thumb|Kierownik SRI DOK VII thumb|Kierownik SRI DOK VIII thumb|Kierownik SRI DOK IX SRI DOK I kpt. piech. Stanisław Kucharski (maj – październik 1924)Marcin Majewski: Mjr inż. Stanisław Kucharski (1891-1940) – oficer „nie do zastąpienia” kontrwywiadu wojskowego II RP. [w:] Wywiad i kontrwywiad wojskowy II RP, tom XII, s. 219, Łomianki: 2021. ISBN 978-83-7565-765-4. mjr piech. Edward Rybicki (VI 1930 – VI 1937) kpt. adm. (piech.) Franciszek Bronisław Wierzbicki (1939) SRI DOK II kpt. / mjr piech. Wacław Michnowski (był w 1935 – 1939) SRI DOK III kpt. piech. Jerzy Krzymowski (1925 – 1927)Marcin Majewski: Jerzy Krzymowski – ostatni naczelnik Wydziału Bezpieczeństwa MSW (1937–1939). [w:] Kontrwywiad II RP (1914) 1918–1945 (1948), tom II, s. 381, Warszawa: 2014. ISBN 978-83-929271-9-8. kpt. adm. (piech.) Alfons Piorunowski (1934 – 1939) SRI DOK IV kpt. piech. Wacław Lutomski – (od VIII 1927) kpt. adm. (piech.) Zygmunt Budzyński – (1 IV 1931 – IX 1939) SRI DOK V kpt. piech. Stanisław Boehm – (od XI 1924) kpt. art. Kazimierz Sambor – (od 23 III 1932) kpt. adm. (san.) Tadeusz Stanisław Józef Klocek (1939) SRI DOK VI por. piech. Eugeniusz Antoni Bielecki – (od X 1924) kpt. Zdzisław Charewicz (był w 1933 i 1934) kpt. adm. (art.) Edward Bratkowski (p.o. 1939) SRI DOK VII kpt. piech. Stanisław Konior (od 1 X 1927) mjr piech. Franciszek Lewcio (od 1 VIII 1930) kpt. / mjr adm. (piech.) Leopold Szumski (był w 1935 – 1939) SRI DOK VIII kpt. piech. Stanisław I Solecki (od VIII 1927) kpt. piech. Marian Stanisław Włodarkiewicz (od 23 X 1931) kpt. art. Ludwik Cyrkler (był w III 1935 – 1939) SRI DOK IX kpt. piech. Stanisław Małek (od IX 1924) mjr piech. Aleksander Hild (V – VI 1927) kpt. piech. Stanisław Małek (od VII 1927) kpt. piech. Franciszek Jan Nowak (był w V 1936) mjr piech. Władysław Brzychaczek (1939) SRI DOK X mjr piech. Franciszek Berstling (1934–1939)
Przypisy
Bibliografia
Henryk Kopczyk, Niemiecka działalność wywiadowcza na Pomorzu 1920-1933, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1970, str. 142-143, 170-171, 279.
Kategoria:Wywiad i kontrwywiad Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej