Dniestr (, Dnister, , w starożytności lub Nester) – rzeka płynąca przez Ukrainę i Mołdawię (w praktyce będąc granicą mołdawsko-naddniestrzańską). Rzeka należy do zlewiska Morza Czarnego. Długość – 1362 km, powierzchnia zlewni – ok. 68 tys. km².
Historia nazwy W okresie starożytnym rzeka nazywana była po lub Τύρας, w , z kultury regionu irańskiego. W epoce bizantyńskiej zaczęto używać i , po słowiańsku *Dunestru, a następnie w , w , w , zaś w .
Przebieg Główne źródła Dniestru leżą w Karpatach Wschodnich, około 3 km na południe od ukraińskiej wsi Rozłucz, na południowych stokach kulminacji Czontyjówki (913 m n.p.m.), gdzie na wysokości ok. 900 m n.p.m. znajduje się obudowane źródło. W górnym biegu ma charakter rzeki górskiej, potem płynie Wyżyną Wołyńsko-Podolską głęboko wciętym jarem z licznymi bystrzami (porohami). Wielokrotnie zmienia kierunek i wybitnie meandruje. W dolnym biegu płynie przez Nizinę Czarnomorską. Uchodzi do Morza Czarnego w limanie Dniestru o szerokości 9 km i długości 32 km.
Na rzece – w okolicy miasta Nowodniestrowsk – zlokalizowana jest Dniestrzańska Elektrownia Wodna. Nieopodal miasta Dubosary znajduje się natomiast mniejsza elektrownia i zbiornik wodny.
Katastrofa ekologiczna We wrześniu 1983 roku doszło do awarii tamy, separującej od rzeki zbiornik na odpady z fabryki w Stebniku, produkującej nawóz na bazie siarczanu potasu. Do rzeki dostało się około 4,5 miliona m³ tej soli, która nie rozpuściwszy się w wodzie osiadała na dnie i przemieszczała się w dół biegu rzeki. Zanieczyszczenie zatrzymało się na tamie Nowo-Dniestrowskiej, gdzie zakumulowało się ponad milion m³ substancji. Na odcinku Dniestru przekraczającym 500 kilometrów substancje trujące zabiły całą biosferę rzeki, jak również zwierzęta hodowlane i ptaki, które piły zatrutą wodę. Katastrofa bezpośrednio nie doprowadziła do śmierci ludzi. Pod zarzutem niedopatrzenia aresztowano ośmiu pracowników fabryki. Sąd uniewinnił ich jednak, a za przyczynę katastrofy uznano skomplikowaną strukturę geologiczną terenu. Autorzy pracy An Enviromental History of Russia nazwali to wydarzenie jedną z największych katastrof ekologicznych w ZSRR.
Dopływy Dniestru Lewobrzeżne
Prawobrzeżne Bystrzyca Byk Łomnica Łukwa Reut Stryj Świca Siwka
Miasta nad Dniestrem Ważniejsze miasta leżące nad Dniestrem: Halicz Sambor Zaleszczyki Chocim Mohylów Podolski Jampol Bendery Tyraspol Białogród nad Dniestrem.
Obszary chronione Unguri-Holoșnița
Zobacz też Rzeki Europy
Przypisy
Linki zewnętrzne
Archiwalne zdjęcia i publikacje o rzece w bibliotece Polona Dniestr – sentymentalna podróż kajakiem do krainy rodziców
Kategoria:Rzeki w Mołdawii Kategoria:Rzeki na Ukrainie Kategoria:Rzeki graniczne Kategoria:Rzeki w Naddniestrzu