Chorągiew husarska koronna Jana Andrzeja Morsztyna – chorągiew husarska koronna II połowy XVII wieku, okresu wojen Rzeczypospolitej z Turcją i Rosją.
Charakterystyka Chorągwie husarskie były jednostkami organizacyjnymi i taktycznymi liczącymi około 100–200 koni. Zaciągano je według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z dwu-trzy konnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Broń ofensywną husarii stanowiła kopia długości około 5,5 m, a uzbrojenie ochronne to półzbroja złożona z folg, często kombinowana z kolczugą, później półzbroja łuskowa. Wraz z towarzyszami do boju stawali pocztowi (zwani pacholikami, czeladnikami lub osiadaczami). Oprócz nich husarz dysponował ciurami (sługami obozowymi). Ci ostatni rzadko brali udział w walkach, co najwyżej w obronie taboru lub obozu.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
Żołnierze chorągwi podskarbiego wielkiego Jana Andrzeja Morsztyna znaleźli się w kompucie wojsk koronnych pod Wiedniem w 1683 i wzięli udział w wojnie polsko-tureckiej 1683–1699 pod dowództwem Krzysztofa Łaski. Pod Wiedniem chorągiew walczyła w składzie pułku królewskiego. Zgodnie z etatem chorągiew powinna posiadać 100 koni starego zaciągu i 50 zaciągu nowego. Faktycznie posiadała 131 koni.
W 1686 król Jan Sobieski zorganizował kolejne uderzenie na Mołdawię. Armia była gotowa do działań z początkiem lipca. W tym czasie, będąca w składzie pułku królewskiego, chorągiew husarska podskarbiego wielkiego liczyła 150 koni.
Po Andrzeju Morsztynie szefostwo chorągwi przyjął kanclerz wieki koronny Jan Wielopolski, a od 1 lutego 1687 szefem był podkanclerzy litewski Karol Stanisław Radziwiłł.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie husarskie koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1683–1699) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w wyprawie na Mołdawię (1686) Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Wiedniem Kategoria:Oddziały wojskowe Morsztynów herbu Leliwa