thumb|Grób literata Józefa Grajnerta na Starych Powązkach w Warszawie Józef Grajnert (ur. 13 marca 1831 w Kowalach, zm. w 28 sierpnia 1910 w Kozubkach pod Łęczycądane biograficzne na podstawie tablicy nagrobnej) – polski działacz oświatowy, folklorysta, etnograf, pisarz, tłumacz i wydawca.
Życiorys Jako uczestnik powstania styczniowego aresztowany i zesłany na Sybir, gdzie spędził trzy lata. Po powrocie w roku 1866 założył pierwsze w Królestwie czasopismo ludowe „Zorza”, które redagował przez 20 lat. Założyciel czasopisma „Opiekun zwierząt”.
Badania nad folklorem rozpoczął w latach pięćdziesiątych XIX wieku. W 1859 wydał rozprawę „Studia nad podaniami ludu naszego”. Był jednym z autorów haseł do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859–1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii„Encyklopedia Powszechna”, tom I, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa, 1859..
Ponadto napisał „Podarunek dla ludu naszego” oraz „Podania, powiastki, pieśni i bajki” (1862-1863), „Legendy, powiastki i pieśni” (1893), „Legendy” (1904) oraz scenki rodzajowe dla teatrów amatorskich („Pan Łapcewicz”, „Natura wilka ciągnie do lasu”).
Przetłumaczył i wydał w 1873 (po raz pierwszy w języku polskim) powieść Juliusza Verne’a W osiemdziesiąt dni dookoła świata.
Członek Akademii Umiejętności.
Życie prywatne Był ojcem artysty malarza – Edwarda Grajnerta.
Zmarł w Kozubkach pod Łęczycą podczas polowania w majątku córkiNekrologia. Jozef Grajnert Czas 1910 nr 393 z 31 sierpnia s. 3.. Został pochowany na warszawskich Powązkach (kwatera 175-6-9/10).
Dzieła Był autorem cennych materiałowo szkiców popularyzatorskich:
„Wycieczka na Podlasie” (Biblioteka Warszawska 1857) „Legenda o osiczynie i leszczynie” (Tygodnik Ilustrowany 1862) „O Kaszubach” (Czytelnia Niedzielna 1863) „O św. Marynusie” (Tygodnik Ilustrowany 1863) „Drzewa podaniowe” (Tygodnik Ilustrowany 1863) „O podaniach słowiańskich, a w szczególności o naszych” ("Koło Polskie"1866) „Sklepienie niebios w podaniach ludowych (Kalendarz Ungra 1867) „Kilka pieśni wojackich” (Kaliszanin 1882) „Zapiski etnograficzne z okolic Wielunia i Radomska” (ZWAK, t. VI, 1882) „Rok przedchrześcijański u nas” (Wędrowiec 1894) „Notatki o wsi Topoli” (Wisła t. XVII, 1903)
Przypisy
Bibliografia Słownik folkloru polskiego, red. J.Krzyżanowski, Wiedza Powszechna 1965
Linki zewnętrzne Kolekcja dzieł Józefa Grajnerta w bibliotece Polona
Kategoria:Polscy działacze oświatowi (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy pisarze pozytywizmu Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Polscy folkloryści Kategoria:Urodzeni w 1831 Kategoria:Zmarli w 1910 Kategoria:Polscy etnografowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy wydawcy Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim (powstanie styczniowe) Kategoria:Powstańcy styczniowi Kategoria:Polscy zesłańcy na Sybir Kategoria:Członkowie Akademii Umiejętności Kategoria:Polscy tłumacze literatury czeskiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury szwedzkiej