240px|thumb|Pomnik Ryby na Bulwarze Nadmorskim w Gdyni mały|Wierzyczanka, park miejski w Starogardzie Gdańskim Adam Władysław Smolana (ur. 11 czerwca 1921 we Lwowie, zm. 5 stycznia 1987 w Gdynia) – polski rzeźbiarz, profesor Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku (obecnie: Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku).

Życiorys Urodził się w rodzinie Ksawerego, z zawodu fryzjera, pracownika statków pasażerskich firmy Gdynia America Line (GAL), i Marii z domu Iwanickiej. W 1937 roku ukończył Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego we Lwowie. W latach 1938–1942 studiował w Instytucie Sztuk Pięknych we Lwowie u prof. Mariana Wnuka i prof. Józefa Starzyńskiego. Dyplom uzyskał w 1950 roku w pracowni prof. Franciszka Strynkiewicza w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Pracownik naukowo-dydaktyczny od 1946 roku w tzw. Sopockiej Szkole Sztuk Plastycznych, później Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku. Od 1971 roku profesor nadzwyczajny i prorektor PWSSP; kierownik Pracowni Projektowania Architektoniczno-Rzeźbiarskiego, dziekan Wydziału Rzeźby.

W latach 1964–1965 stypendium zagraniczne, prof. rzeźby Wydziału Sztuk Pięknych na Uniwersytecie Damasceńskim.

Od 1945 roku należał do Związku Polskich Artystów Plastyków. Członek AIAP (Association International des Arts Plastiques), współzałożyciel Związku Artystów Rzeźbiarzy (ZAR) oraz Towarzystwa Przyjaciół Sopotu („Dworek Sierakowskich”). Od 1946 roku mieszkaniec Sopotu.

Tworzył głównie w drewnie, kamieniu i metalu; artysta twórczo zainspirowanym był sztuką i kulturą antyku: „Piękna Helena” (1964), „Ikar”, „Aegina” (1962). W dominującej części dzieła jego posiadają wiele elementów symbolizmu: „Westalka”, „Sebastian z Birkenau”. Znacznie rzadziej powstawały rzeźby o zdecydowanie naturalistycznym charakterze, jak „Pięknotyła” (1969), „Izabell” (1980). Lata 1960–1980, to okres w którym równolegle powstawały doskonałe rysunki przy wykorzystaniu rzadkiej techniki „tuszu lawowanego” o zróżnicowanej tematyce: erotyka, pejzaże górskie (Tatry) oraz Bliski Wschód (gł. Syria). Od 1946 roku kierował pracami rekonstrukcji rzeźb i płaskorzeźb podczas odbudowy miasta Gdańska, np.: „Złota Brama” oraz przedproża kamienic przy ul. Mariackiej. Był komisarzem polskiej wystawy w Paryżu „ Le Mur Vivant” w 1974 roku.

Od 1952 roku należał do PZPR. Od 1981 roku był członkiem egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku.

Od 25 lutego 1946 był mężem Anny z domu Rodyn (1918–2009), projektantki form przemysłowych, od 6 marca 1971 z Izabellą z domu Berwertz (ur. 1943), rzeźbiarką, absolwentką PWSSP w Gdańsku, m.in. autorką medalu z okazji 700-lecia Sopotu (1983), z którą miał syna Mateusza (ur. 1974) i córkę Dorotę (ur. 1977).

Zmarł w szpitalu Gdyni-Redłowie, pochowany na cmentarzu komunalnym w Sopocie (kwatera K-3-27). mały|Grób Adama Smolany na cmentarzu komunalnym w Sopocie Ważniejsze pomniki i rzeźby plenerowe Prace rzeźbiarskie przy odbudowie Starego i Głównego miasta Gdańska, 1948–1955 MDM, płaskorzeźby przy Placu Konstytucji, Warszawa 1952 „Pomnik Obrońców Chojnic” 1959 „Ryby” - pomnik (rzeźba) na Bulwarze Nadmorskim w Gdyni 1968 „Żagle” - rzeźba plenerowa, Warszawa Wola 1968 „Panny Nałęczowskie” Nałęczów „Wierzyczanka” 1969 Park Miejski w Starogardzie Gdańskim „Pomnik Poległych Sopocian 1939–45”, 1983

Wybrane wystawy indywidualne i zbiorowe I Wystawa Okręgu Gdańskiego ZPAP, Politechnika Gdańska, Gdańsk 1946 II Wystawa Okręgu Gdańskiego ZPAP, Międzynarodowe Targi Gdańskie, 1947 Wystawa Ziem Odzyskanych, Wrocław 1948 Ogólnopolska Wystawa Plastyki, Zachęta, Warszawa 1950, 1951, 1952, 1954 Ogólnopolska Wystawa Młodej Plastyki „Przeciw wojnie - przeciw faszyzmowi”, Arsenał, Warszawa 1955 BWA, Sopot 1957, 1959, 1962 II Ogólnopolska Wystawa Ceramiki i Szkła Artystycznego, Muzeum Śląskie, Wrocław 1960 Polska Rzeźba Plenerowa, Opole, 1963, 1964 BWA, Zakopane 1964 Zachęta, Warszawa 1965 Ogólnopolska Wystawa Rzeźby - „Spotkania Krakowskie”, Kraków 1967 II Triennale Rysunku, Muzeum Miasta Wrocławia 1968 I Biennale Rzeźby w Metalu, Warszawa 1968 XXII Festiwal Sztuk Plastycznych w Sopocie, pt. „Porównania II”, BWA Sopot 1969 ARSENAŁ, BWA Poznań 1971 Ogólnopolska Wystawa Rzeźby, Wrocław 1971 Plastic und Blumen: Austellung in Berlin Treptower Park, Berlin 1971 „Uczniowie Mariana Wnuka” wystawa w 10 rocznicę śmierci prof. Mariana Wnuka, Zachęta, Warszawa 1977 Monat der Bildenden. Kunst aus Gdansk. Polnisher Künstlerverband Gdansk - Gemälde - Druckgraphik - Skulpturen, Weserburg Museum für Moderne Kunst, Bremen BWA, Sopot 1981 VI Biennale Sztuki Gdańskiej, BWA Sopot, 1985 I a Mostra Internazionale di Scultura all`aperto; II a Mostra Internazionale della Piccola Scultura, Museo d`Arte Moderna Enzo Pagani, Castellanza-Milano, 1985 Galeria ZAR 1995 Gdańsk TPS „Dworek Sierakowskich” w Sopocie 2001 Galeria Senatorska, Warszawa 2008 Galeria „Refektarz”, Kartuzy 2008 Galeria „Od Czasu do Czasu”, Gdynia 2011, pt. „Człowiek i materia - w 90 rocznicę urodzin” Galeria ARTPRODUCT, Poznań 2012 Państwowa Galeria Sztuki, Sopot 2017, wystawa monograficzna Miejska Galeria Sztuki, Zakopane 2018, pt. „Rzeźba w drewnie w twórczości polskich artystów 1918–2018” Muzeum Archeologiczno-Historyczne, Grodno 2019, pt. „Rzeźba i rysunek” Państwowa Galeria Sztuki, Sopot 2019, pt. „Body works”

Brał udział w licznych wystawach międzynarodowych m. in. Syria, Egipt, Kuwejt, Indie, Niemcy, Hiszpania, Włochy, Norwegia.

Ordery i odznaczenia

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1978) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964) Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 1951 „za zasługi położone przy organizacji II Światowego Kongresu Obrońców Pokoju”., 1955 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury' l sztuki”.) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1985) Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 25 marca 1955 r. nr 0/431 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1976) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Medal za zasługi dla Marynarki Wojennej (1975) Odznaka honorowa „Za zasługi dla Gdańska” Medal Bohaterów Pracy Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (1954)

Nagrody i wyróżnienia

II nagroda w konkursie na pomnik Wyzwolenia Gdańska (1947) III nagroda w konkursie na pomnik Adama Mickiewicza w Poznaniu (1948) II nagroda w konkursie na pomnik Wyzwolenia Gdyni (1949) Nagroda Państwowa II stopnia (1951) Nagroda Państwowa III stopnia (1952) II nagroda w konkursie na pomnik Upamiętnienia Ofiar w Oświęcimiu-Brzezince / Pomnik Pamięci Ofiar Faszyzmu, Oświęcim Brzezinka (1952) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki III stopnia (1953) Wyróżnienie Ministra Kultury i Sztuki w dziale rzeźby na wystawie z cyklu „Dzieło Plastyczne XV-lecia PRL” (1961) Nagroda przyznana przez Prezydium WRN w Gdańsku i Zarząd Okręgu ZPAP (1965) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1967) „Order Stańczyka” - nagroda miesięcznika „Litery” za całokształt pracy artystycznej (1968) tytuł Honorowego Obywatela Miasta Sopotu (1974) Nagroda Rektora PWSSP (1975) „Srebrna Plakieta” – nagroda Prezydenta m. Sopot za zasługi dla m. Sopot w dziedzinie kultury i sztuki (1975) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za pracę pedagogiczną i twórczość artystyczną (1981) Nagroda Wojewody Gdańskiego w dziedzinie kultury (1982) Nagroda Prezydenta Sopotu „Zasłużony dla m. Sopot” (1985) Wyróżnienie honorowe za rzeźbę na VI Biennale Sztuki Gdańskiej w BWA w Sopocie (1985)

Źródło:.

Zobacz też Bulwar Nadmorski im. Feliksa Nowowiejskiego Pomniki w Gdyni

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Artyści związani z Sopotem Kategoria:Członkowie Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Damaszku Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (1944–1989) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Prorektorzy Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku Kategoria:Rzeźbiarze związani z Gdańskiem Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 1987