Kitanka (Trichosurus) – rodzaj ssaka z podrodziny kitanek (Trichosurinae) w obrębie rodziny pałankowatych (Phalangeridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w Australii (włącznie z Tasmanią).
Morfologia Długość ciała 35–55 cm, długość ogona 25–42 cm; masa ciała 1,2–4,5 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1828 roku francuski zoolog i chirurg René Lesson w haśle poświęconym kitance opublikowanym w klasycznym słowniku historii naturalnej. Lesson wymienił trzy gatunki – Phalangista Cookii Desmarest, 1817(= Didelphis Peregrinus Boddaert, 1785), Phalangista nana Desmarest, 1817 i Didelphis Vulpina Meyer, 1793 (= Didelphis vulpecula Kerr, 1792) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Didelphis Vulpina Meyer, 1793 (= Didelphis vulpecula Kerr, 1792) (litanka lisia).
Etymologia Trichosurus (Trichurus): thrix, τριχος trikhos ‘włosy’; ουρα oura‘ogon’. Cercaertus: gr. κερκος kerkos ‘ogon’; αερταω aertaō ‘podnieść’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Phalangista vulpina F. Meyer, 1793 (= Didelphis vulpecula Kerr, 1792). Tapoa: tapoa tafa lub tapha, rodzima nazwa tego zwierzęcia opublikowana przez White’a w 1790 roku, a później przyjęta jako nazwa rodzajowa. Psilogrammurus: gr. ψιλος psilos ‘nagi’; γραμμα gramma, γραμματος grammatos ‘linia’, od γραφω graphō ‘pisać’; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy: Gloger wymienił dwa gatunki – Phalangista Canina Ogilby, 1836 i Didelphis Vulpina Meyer, 1793 (= Didelphis vulpecula Kerr, 1792) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Phalangista vulpina F. Meyer, 1793 (= Didelphis vulpecula Kerr, 1792).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxTrichosurus vulpecula(Kerr, 1792)kitanka lisia5 podgatunkówzachodnia, północna, wschodnia i południowa część kontynentalna oraz kilka wysp, Tasmania i wyspy Cieśniny Bassa; introdukowany do Nowej ZelandiiDC: 35–55 cmDO: 25–40 cmMC: 1,2–4,5 kgcentruj|150pxTrichosurus johnstonii(Ramsay, 1888)kitanka miedzianagatunek monotypowypółnocno-wschodni Queensland (obszar płaskowyżu Atherton, wzdłuż zachodniej strony od Koombooloomba do Kuranda)DC: 35–44 cmDO: 33–42 cmMC: 1,2–2 kgcentruj|150pxTrichosurus caninus(Ogilby, 1835)kitanka drobnouchagatunek monotypowypołudniowo-wschodni Queensland do środkowo-wschodniej Nowej Południowej Walii (włącznie z Wielką Wyspą Piaszczystą)DC: 40–55 cmDO: 34–42 cmMC: 2,8–4,5 kgcentruj|150pxTrichosurus cunninghamiLindenmayer, Dubach & Viggers, 2002kitanka górskagatunek monotypowypołudniowa Nowa Południowa Walia (w głębi lądu od Newcastle) do środkowej i zachodniej Wiktorii (do okolic Mount Cole)DC: 49–54 cmDO: 34–37 cmMC: 2,6–4,2 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe: Trichosurus dicksoni (Australia; miocen). Trichosurus hamiltonensis (Australia; pliocen).
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Pałankowate