Triheksyfenidyl (trihexyphenidyl, benzhexol, ATC N04AA) – organiczny związek chemiczny, lek cholinolityczny działaniem zbliżony do atropiny. Działa ośrodkowo i obwodowo, wpływa rozkurczowo na mięśnie gładkie, zwłaszcza przewodu pokarmowego, i znosi nadmierne napięcie mięśni poprzecznie prążkowanych. Jest związkiem chiralnym, produkt farmaceutyczny jest mieszaniną racemiczną obu enancjomerówRote Liste Service GmbH (Hrsg.): Rote Liste 2017 – Arzneimittelverzeichnis für Deutschland (einschließlich EU-Zulassungen und bestimmter Medizinprodukte). Rote Liste Service GmbH, Frankfurt/Main, 2017, Aufl. 57, , s. 224..
Mechanizm działania Blokuje działanie acetylocholiny na receptory muskarynowe w podwzgórzu.
Farmakologia i farmakokinetyka Działa cholinolitycznie, przeciwhistaminowo i słabo miejscowo znieczulająco. Po podaniu doustnym zmniejsza sztywność mięśniową i drżenie, w mniejszym stopniu wpływa na bradykinezję. Jego działanie parasympatykolityczne jest 10 razy słabsze niż atropiny. Po podaniu doustnym w 100% wchłania się z przewodu pokarmowego. Metabolizowany w wątrobie, a następnie wydalany z moczem.
Przeciwwskazania ciąża i okres karmienia piersią jaskra przerost gruczołu krokowego organiczne zwężenia przewodu pokarmowego
Interakcje Jego działanie cholinolityczne nasila amantadyna, chinidyna, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne i neuroleptyki Działa antagonistycznie z metoklopramidem
Działania niepożądane suchość jamy ustnej suchość skóry rozszerzenie źrenic zaburzenia akomodacji częstoskurcz zaparcia senność ataksja majaczenie przymglenie świadomości
Wskazania Triheksyfenidyl jest lekiem z wyboru w leczeniu parkinsonizmu polekowego. Znajduje także zastosowanie w leczeniu innych zespołów parkinsonowskich, choroby Parkinsona i różnych dyskinez.
Preparaty handlowe: Aparkan i Artane.
Przypisy
Bibliografia
Janiec Waldemar (red), Farmakodynamika Podręcznik dla studentów farmacji Wydanie I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008 Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia Podstawy farmakoterapii T.II. Warszawa: PZWL, 2010,
Kategoria:Antagonisty muskarynowe Kategoria:ATC-N04 Kategoria:Leki przeciwparkinsonowskie Kategoria:Piperydyny Kategoria:Aminoalkohole Kategoria:Alkohole aromatyczne Kategoria:Alkohole trzeciorzędowe Kategoria:Związki policykliczne Kategoria:Leki z listy leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia