Oliver! (film)

Oliver! – brytyjski film muzyczny z 1968 roku w reżyserii Carola Reeda. Film był adaptacją musicalu pod tym samym tytułem z 1960 roku opartego na powieści Oliver Twist autorstwa Charlesa Dickensa.

Obraz nagrodzono sześcioma Oscarami, w tym dla najlepszego filmu roku.

Fabuła Dunstable, wczesny XIX wiek. 9-letni Oliver Twist jest jedną z sierot pracujących w nieludzkich warunkach w warsztacie dla sierot i ubogich. Zostaje z niego wyrzucony, gdy prosi o dokładkę jedzenia. Bedel przytułku, pan Bumble sprzedaje Olivera grabarzowi panu Sowerberry’emu jako pomocnika do przyuczenia. Inny pracownik Sowerberry’ego, Noah Claypole znęca się nad Oliverem. Gdy Oliver mu się stawia za obrażanie matki, trafia do piwnicy, gdzie ma oczekiwać kary. Widząc, że okno jest otwarte korzysta z okazji i ucieka w kierunku Londynu, licząc na wzbogacenie się tam.

Dotarłszy do Londynu, Oliver zaprzyjaźnia się z młodocianym kieszonkowcem Dodgerem. Wciela on Olivera do gangu innych młodocianych przestępców dowodzonych przez starego Żyda Fagina. Nocą, gdy chłopcy śpią, Fagin udaje się do tawerny, by spotkać się po odbiór skradzionych dóbr od swego dawnego wychowanka – włamywacza Billa Sikesa. Po jego powrocie Oliver widzi, że Fagin ma sekretną szkatułkę ze skradzionymi kosztownościami. Ten wyjaśnia, że to środki odłożone na starość. Nazajutrz, w imieniu Sikesa jego dziewczyna i inna wychowanica Fagina – prostytutka Nancy – i jej przyjaciółka Bet domagają się należnej zapłaty za skradzione dobra. Po tym Fagin wysyła chłopców na łowy.

Dodger i Charley okradają jednego bogatego dżentelmena, jednak to Oliver zostaje wzięty za kieszonkowca i po pościgu policja go aresztuje. Wściekły Fagin obawia się, że chłopiec wszystkich wyda. Nancy udaje się do magistratu, gdzie przerażony Oliver nic nie mówi, zaś księgarz Jessop zeznaje, że kradzieży dokonał kto inny. Bronlow, okradziony dżentelmen, przejęty losem Olivera zabiera go do siebie. Dodger, na polecenie Fagina i Sikesa, śledzi powóz Bronlowa. Oliver z nowym opiekunem mieszka w bogatej dzielnicy Bloomsbury Square. Uwagę Bronlowa zwraca podobieństwo jego zbiegłej z domu i zmarłej w wieku osiemnastu lat siostrzenicy Emily do Olivera. Sikes zmusza Nancy, by wspólnie z nim uprowadziła Olivera, który zostaje wysłany oddać książki panu Jessopowi.

W melinie Fagina wciąż jest obawa, że Oliver mógł się wygadać. Nancy jest wzburzona zachowaniem reszty i żałuje, że oddała Olivera z powrotem Faginowi, sądząc, że chłopiec trafi na złą drogę. Sikes grozi Faginowi śmiercią, że jeśli ktoś go wyda policji. Tymczasem pan Bumble i pani Corney szukający Olivera odwiedzają Brownlowa i informują, że Oliver miał ze sobą medalion swej matki. Brownlow odprawia ich z kwitkiem oskarżając o próbę wyłudzenia. Łączy jednak fakty i domyśla się, że Emily to matka Olivera, którego urodziła w przytułku. Sikes ku zgrozie Nancy zmusza Olivera na wspólnego włamu. Zaniepokojona Nancy udaje się do Brownlowa i przyznaje się do winy, nie wsypując Sikesa. Obiecuje, że przyprowadzi Olivera przy London Bridge o północy.

Tymczasem włam idzie niepomyślnie i Sikes wraca z Oliverem do tawerny. Nancy rozpętuje wśród bywalców taniec, dzięki czemu Oliver niespostrzeżenie umyka pilnującym go Sikesowi i Faginowi. Sikes śledzi Nancy prowadzącą Olivera na umówione miejsce z Brownlowem. Dopada ich i w szale zabija Nancy. Obawiając się aresztowania Sikes porywa Olivera i ucieka z nim do meliny złodziei. Na miejscu zbrodni gapie podążają tropem jego psa Bullseye’a. Fagin na widok nadciągającego tłumu ucieka wraz z chłopcami. W drodze gubi swoje sekretne środki w błocie. W trakcie ucieczki Sikes, używający Olivera jako zakładnika, zostaje zastrzelony przez policję. Fagin rozważa rozpoczęcie uczciwego życia, lecz widząc Dodgera, który jako jedyny go nie upuścił, uznaje, że obaj będą złodziejami do końca swych dni. Oliver zaś wraca do domu Brownlowa już jako jego wujeczny wnuk.

Obsada

Źródło:

Nagrody NagrodaKategoriaNominowaniWynikŹródło Nagroda Akademii FilmowejNajlepszy filmJohn Woolf WygranaNajlepsza reżyseriaCarol Reed WygranaNajlepszy aktorRon Moody NominacjaNajlepszy aktor drugoplanowyJack Wild NominacjaNajlepszy scenariusz adaptowanyVernon Harris NominacjaNajlepsza scenografiaJohn Box, Terence Marsh, Vernon Dixon i Ken Muggleston WygranaNajlepsze zdjęciaOswald Morris NominacjaNajlepsze kostiumyPhyllis Dalton NominacjaNajlepszy montażRalph Kemplen NominacjaNajlepsza muzyka w musicaluJohnny Green (adaptacja) WygranaNajlepszy dźwiękShepperton Studio Sound Department WygranaNagroda Honorowa za choreografięOnna White WygranaAmerican Cinema EditorsNajlepszy montaż filmu fabularnegoRalph Kemplen Nominacja Nagroda Brytyjskiej Akademii FilmowejNajlepszy film Carol Reed NominacjaNajlepsza reżyseria NominacjaNajlepszy aktorRon Moody NominacjaNajlepsze kostiumyPhyllis Dalton NominacjaNajlepszy montażRalph Kemplen NominacjaNajlepsza scenografiaJohn Box NominacjaNajlepszy dźwiękJohn Cox, Bob Jones NominacjaNajbardziej obiecujący aktorJack Wild Nominacja Złote GlobyNajlepsza komedia/musicalCarol Reed WygranaNajlepszy aktor w komedii/musicaluRon Moody WygranaNajlepszy aktor drugoplanowyHugh Griffith NominacjaNajlepsza reżyseriaCarol Reed NominacjaNajbardziej obiecujący aktorJack Wild Nominacja Międzynarodowy Festiwal Filmowy w MoskwieNagroda specjalnaCarol Reed Wygrana Najlepszy aktorRon Moody Wygrana

Odbiór Kazimierz Żórawski na łamach „Filmu” dał Oliverowi! ocenę pozytywną, określając go „dziełem doskonałym” w kategoriach musicalu. Chwalił m.in. Carola Reeda za odwoływanie się do najlepszych pierwowzorów musicalowych, a także wykorzystanie w obsadzie „najlepszych odtwórców scenicznej wersji musicalu”.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Adaptacje filmowe powieści Oliver Twist Kategoria:Brytyjskie filmy familijne Kategoria:Brytyjskie filmy z 1968 roku Kategoria:Brytyjskie musicale filmowe Kategoria:Filmy w reżyserii Carola Reeda Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem dla najlepszego filmu Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy dźwięk Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą reżyserię Kategoria:Filmy nagrodzone Złotym Globem dla najlepszego filmu komediowego lub musicalu Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Londynie Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą scenografię Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą muzykę