Józef Klemens Czartoryski herbu Pogoń Litewska, książę na Korcu i Oleksińcach (ur. 1740, zm. 17 marca 1810 w Warszawie) – mianowany stolnikiem litewskim w 1764 rokuUrzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV–XVIII wieku spisy opracowali Henryk Lulewicz i Andrzej Rachuba, Kórnik 1994, s. 190., polski arystokrata, polityk i dyplomata, ostatni męski potomek linii koreckiej rodu Czartoryskich, poseł na Sejm CzteroletniKawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705–2008, 2008, s. 207. z województwa wołyńskiego w 1788 rokuKalendarzyk narodowy y obcy na rok ... 1792. ..., Warszawa 1791, s. 322., członek konfederacji targowickiejKorrespondent Warszawski Donoszący Wiadomości Kraiowe y Zagraniczne. 1792, no 62, s. 573., starosta łucki w 1771 rokuPłata Woyska Y Chleb Zasłuzonych : To Iest Taryffy, Kwart, Hyberny, Pogłownego, Łanowego, Y inne przydatki dla wygody y ciekawości publiczney. Zebrane, y Do Druku Podane, 1771, s. 28., starosta i wójt radoszycki w 1771 rokuPłata Woyska Y Chleb Zasłuzonych : To Iest Taryffy, Kwart, Hyberny, Pogłownego, Łanowego, Y inne przydatki dla wygody y ciekawości publiczney. Zebrane, y Do Druku Podane, 1771, s. 12., poseł nadzwyczajny Rzeczypospolitej w Państwie Kościelnym w 1765 rokuRocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 143., kawaler maltański (w zakonie po 1766 roku), kawaler Honoru i DewocjiJerzy Baranowski, Marcin Libicki, Andrzej Rottermund, Maria Starnawska, Zakon Maltański w Polsce, Warszawa 2000, s. 198..
Życiorys W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta PoniatowskiegoElektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, i.t.d. / ułożył i wydał Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski, Lwów 1845, s. 58.. Figurował na liście posłów i senatorów posła rosyjskiego Jakowa Bułhakowa w 1792 roku, która zawierała zestawienie osób, na które Rosjanie mogą liczyć przy rekonfederacji i obaleniu dzieła konstytucji 3 majaŁukasz Kądziela, Między zdradą a służbą Rzeczypospolitej. Fryderyk Moszyński w latach 1792-1793, Warszawa 1993, s. 46, Сборник Русского исторического общества, t. 47,Petersburg 1885, s. 273..
W roku 1767 otrzymał Order Orła Białego. W 1765 został kawalerem Orderu Świętego StanisławaZbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006 s. 177..
W 1764 został klucznikiem litewskim, w 1772 klucznikiem wołyńskim i starostą i wójtem miejscowości Łuki i Radoszyce. 20 kwietnia 1764 roku podpisał list dziękczynny do Katarzyny II za wprowadzenie wojsk rosyjskichWładysław A. Serczyk, Początek końca, Warszawa 1997, s. 7..
W 1789/1790 był polskim posłem w Berlinie, mocno zaangażowanym w sprawę sojuszu z Prusami (przymierze polsko-pruskie). Tamtejszy poseł austriacki Henryk XIII, książę Reuß zu Greiz miał stwierdzić, że Czartoryski był człowiekiem światowym, lecz naiwnym, gdyż wierzącym w dobre intencje pruskich dyplomatów względem Polski.
W swoich dobrach w Korcu książę założył wytwórnię fajansu i porcelany (porcelana korecka), a po jej spaleniu się w roku 1797 założył wytwórnię pasów kontuszowych (pasy koreckie).
Jego ojcem był Stanisław Kostka Czartoryski, a matką Anna Rybińska. Żoną Józefa Klemensa została Dorota Barbara Jabłonowska, z którą miał pięć córek: Maria Antonina Czartoryska, Klementyna Czartoryska, Teresa Czartoryska, Józefina Maria Czartoryska, żona Alfreda Potockiego, Celestyna Czartoryska.
Bibliografia Historia Dyplomacji Polskiej, tom II 1572-1795 pod red. Zbigniewa Wójcika, PWN Warszawa 1982, s. 653-659.
Przypisy
Kategoria:Członkowie dworu Stanisława Augusta Poniatowskiego Józef Klemens Czartoryski Kategoria:Elektorzy Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Kawalerowie maltańscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Konfederaci targowiccy Kategoria:Ludzie związani z Korcem Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Posłowie I Rzeczypospolitej w Królestwie Prus Kategoria:Posłowie nadzwyczajni I Rzeczypospolitej Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo wołyńskie) Kategoria:Posłowie Sejmu Czteroletniego (1788–1792) Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski przy Stolicy Apostolskiej (I Rzeczpospolita) Kategoria:Starostowie łuccy Kategoria:Starostowie radoszyccy Kategoria:Stolnicy wielcy litewscy Kategoria:Sygnatariusze listu dziękczynnego do Katarzyny II za wprowadzenie wojsk rosyjskich (1764) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1740 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wójtowie radoszyccy Kategoria:Zmarli w 1810