Wspomnienia Sherlocka Holmesa lub Dzienniki Sherlocka Holmesa (ang. The Memoirs of Sherlock Holmes; tytuł pierwszego wydania polskiego: Pamiętniki Holmsa, słynnego ajenta londyńskiego) – zbiór 11 (w niektórych wydaniach 12) opowiadań o Sherlocku Holmesie angielskiego pisarza sir Arthura Conana Doyle’a, ilustrowany przez Sidneya Pageta. Opowiadania były publikowane pierwotnie w The Strand Magazine w latach 1892–1893. I wydanie książkowe ukazało się w 1894
Historia publikacji Spośród dwunastu utworów, jakie ukazały się w magazynie Strand (od grudnia 1892 do grudnia 1893), do pierwszej książkowej wersji „Wspomnień” z 1894 roku trafiło tylko jedenaście. „Kartonowe pudełko” (The Adventure of the Cardboard Box ze stycznia 1893 roku) nie znalazło się w zbiorze, gdyż sam autor uznał jego treść za zbyt kontrowersyjną. Mimo że początkowo pominięty utwór pojawia się w większości późniejszych brytyjskich wydań książki, w edycjach amerykańskich częściej można go znaleźć w zbiorze „Jego ostatni ukłon”.
W wersji książkowej dokonano też drobnych zmian w tekście, dodając do opowiadania „Stały pacjent” kilka pierwszych akapitów z usuniętego „Kartonowego pudełka”. W niektórych publikacjach (po raz pierwszy w 1928 roku) zapożyczony tekst został usunięty, a początek „Stałego Pacjenta” ponownie przeredagowany, przez co opowiadanie posiada trzy wersje różniące się od siebie długością i treścią wprowadzenia.
Fabuła W finałowym opowiadaniu Ostatnia zagadka Holmes spotyka się ze swoim wrogiem, profesorem Jamesem Moriartym, który jest obdarzony niezwykłymi zdolnościami matematycznymi, jednakże swoją mądrość i inteligencję wykorzystuje do działalności przestępczej. Jest inicjatorem wielu zbrodni w Londynie, lecz sam nigdy nie bierze w nich czynnego udziału. Holmes uważa go za równorzędnego przeciwnika i jako główny cel stawia sobie uwolnienie społeczeństwa od niebezpiecznego przestępcy. W końcu obydwaj adwersarze spotykają się w Szwajcarii przy alpejskim wodospadzie Reichenbach i podczas walki spadają w przepaść.
Zamysłem autora było uśmiercenie Sherlocka Holmesa i ostatnie opowiadanie tomu (napisane w formie wspomnienia dr Watsona) jest utrzymane w takim tonie, jakby detektyw rzeczywiście zginął. Jednakże pod naciskiem czytelników, Conan Doyle zmienił zdanie i przywrócił życie Holmesowi w opowiadaniu Pusty dom, zawartemu w następnym zbiorze opowiadań, zatytułowanym Powrót Sherlocka Holmesa.
Lista opowiadań Srebrny Płomień (ang. Silver Blaze, I wyd. w grudniu 1892 roku) Kartonowe pudełko (The Adventure of the Cardboard Box, styczeń 1893 – tylko w niektórych wydaniach) Żółta twarz (The Yellow Face, luty 1893) Urzędnik maklerski (The Stock-broker's Clerk, marzec 1893) Gloria Scott (The Gloria Scott, kwiecień 1893) Rytuał Musgrave’ów (The Musgrave Ritual, maj 1893) Dziedzice z Reigate (The Reigate Puzzle, czerwiec 1893) Garbus (The Crooked Man, lipiec 1893) Stały pacjent (The Resident Patient, sierpień 1893) Grecki tłumacz (The Greek Interpreter, wrzesień 1893) Traktat morski (The Naval Treaty, październik – listopad 1893) Ostatnia zagadka (The Final Problem, grudzień 1893)
Opowiadania z tomu Wspomnienia Sherlocka Holmesa w oryginale Silver Blaze The Yellow Face The Stock-broker's Clerk The Gloria Scott The Musgrave Ritual The Reigate Puzzle The Crooked Man The Resident Patient The Greek Interpreter The Naval Treaty The Final Problem
Przypisy
Linki zewnętrzne Wspomnienia Sherlocka Holmesa w Projekcie Gutenberg przekład polski Oryginalna treść opowiadania „Stały pacjent” opublikowana w magazynie Strand (w jęz. angielskich)
Kategoria:Utwory o Sherlocku Holmesie Kategoria:Zbiory opowiadań Arthura Conana Doyle’a Kategoria:Utwory literackie z 1894