thumb|Budynek zarządu Kolei Lwowskiej we Lwowie przy ul. Gogola 1 (1913–) thumb|b. budynek zarządu Kolei Lwowskiej przy ul. Strzelców Siczowych 3 (1887–) thumb|b. budynek zarządu Kolei Lwowskiej przy ul. Winnichenka 26 (–1887) thumb|upright=1.3|Mapa regionalnego podziału kolei ukraińskich Kolej Lwowska (, Lwiwśka zaliznycia) – przedsiębiorstwo regionalne ukraińskich kolei państwowych, obsługujące siedem zachodnich obwodów Ukrainy: czerniowiecki, iwanofrankowski, lwowski, rówieński, tarnopolski, wołyński i zakarpacki.
Siedziba dyrekcji mieści się we Lwowie. Organizacyjnie składa się z 5 terytorialnych dyrekcji przewozów kolejowych – iwanofrankowskiej (, Iwano-Frankiwśka dyrekcija zaliznycznych perewezeń), lwowskiej, rówieńskiej, tarnopolskiej i użhorodzkiej. W 2008 przedsiębiorstwo obsługiwało szlaków, z których było zelektryfikowanych, oraz 354 stacje, z których 252 miało charakter towarowy. Oprócz tego obsługuje 19 kolejowych przejść granicznych.
Historia Pierwszą linią kolejową, która została zbudowana na obecnym terytorium Ukrainy, było połączenie Przemyśla ze Lwowem, które było przedłużeniem linii z Krakowa. Linia długości została zbudowana w 1861 z inicjatywy Leona Sapiehy przez Cesarsko-Królewskie Koleje Państwowe () i nosiła oficjalną nazwę Kolei galicyjskiej im. Karola Ludwika (). W 1866 kolej została przedłużona do Czerniowiec, w 1869 do Brodów, a w 1870 do Tarnopola. W 1871 połączyła się z kolejami Imperium Rosyjskiego. Przed I wojną światową całkowita długość linii kolejowych wynosiła .
W piątek 17 sierpnia 1906 o 3:30 po południu pociąg 315 Lwów – Stanisławów zderzył się w okolicach pierwszego mostu z wolnym parowozem, który miał dojechać na tzw. „tory dezynfekcyjne”. Lekko i ciężej rannych zostało około 55 osóbKatastrofa kolejowa na głównym dworcu we Lwowie. „Kurier Lwowski”, 224 (19 sierpnia 1906), s. 4..
W szóstą rocznicę polskiego oswobodzenia Lwowa z 1918 podczas wojny polsko-ukraińskiej w 1924 odsłonięto Krzyż Obrony Lwowa na gmachu Dyrekcji Kolei Państwowej.
W 2011 Kolej Lwowska uroczyście obchodziła 150-lecie działalności.
Przedsiębiorstwo utrzymuje Muzeum Historii Kolei Lwowskiej ( – Muzej istoriji lwiwśkoji zaliznyci) z siedzibą we Lwowie.
Nazwy w minionym okresieГороховский А. Г.: Львовская железная дорога. Годы, события, люди, Каменяр Львів 1991, 160 s.Гранкін П.Е., Лазечко П.В., Сьомочкін І.В., Шрамко Г.І.: Львівська залізниця. Історія і сучасність, Центр Європи Львів 1996. 1858–1892 – Kolej Galicyjska im. Karola Ludwika (Galizische Carl Ludwig-Bahn) od 1884 – Okręgowa Dyrekcja Ruchu Kolejowego od 1892 – Dyrekcja C.K. Kolei we Lwowie (k.k. Staatsbahndirektion Lemberg der Kaiserlich-königliche österreichische Staatsbahnen) 1919–1929 – Dyrekcja Kolei Państwowych we Lwowie 1929–1939 – Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych Lwów 1939–1941 – Kolej Lwowska (Львовская железная дорога) 1941–1943 – Dyrekcja Okręgowa Kolei Wschodnich (Ostbahn-Bezirksdirektion – OBD Lemberg) 1943–1944 – Dyrekcja Kolei Wschodnich (Ostbahndirektion – OBD Lemberg) 1944–1991 – Kolej Lwowska (Львовская железная дорога) od 1991 – Lwowska Kolej Państwowa (Львівська державна залізниця)
Dyrektorzy/prezesiГороховский А. Г.: Львовская железная дорога. Годы, события, люди, Каменяр Львів 1991, 160 s.Гранкін П.Е., Лазечко П.В., Сьомочкін І.В., Шрамко Г.І.: Львівська залізниця. Історія і сучасність, Центр Європи Львів 1996. 1892–1896 – Alfred Deyma-Sulima (1841–) 1897–1905 – Ludwik Wierzbicki (1834–1912) 1905–1915 – Stanisław Rybicki (1856–1940) 1915–1916 – Zygmunt Józef Sas Jasiński (1860–1939) 1916–1918 – Karl von Stelzer (1856–1930) 1919–1925 – Karol Barwicz (1872–1940) 1925–1931 – Paweł Prachtel-Morawiański (1870–) 1932–1933 – Stefan Wiktor (1874–1933) 1933–1936 – Stanisław Łaguna (1878–1943) 1937–1939 – Otton Grosser (1883–1943)
Siedziba I siedziba w budynku ks. Kaliksta Ponińskiego z 1829 przy pl. Mickiewicza 8 (пл. Міцкевича) (1880–), obecnie nie istnieje II siedziba w budynku z 1880 (proj. Michał Fechter) przy ul. Winniczenka 28 (вул. Винниченка) (–1887)Anton Liaguszkin i Dmytro Jankiwski: Львівська, Станіславівська та Буковинська дирекції австрійських цісарсько-королівських залізниць III siedziba w budynku z 1887 (proj. Wincenty Rawski) przy ul. 3 Maja 3, obecnie ul. Strzelców Siczowych (Січових Стрільців вул.), aktualnie zajmowanym przez biurahttps://lwow.home.pl/brama/koleja/kolej-gmachy.html Igor Siomoczkin, Paweł Hrankin: Trzy gmachy Dyrekcji Lwowskiej Kolei IV siedziba w budynku z 1893 przy ul. Krasickich 5, ob. ul. Ohijenki (вул. Огієнка), mieszczącym współcześnie jeden z budynków szpitala Kolei Lwowskiej V siedziba w budynku z 1913 (proj. Zbigniew Brochwicz-Lewiński) przy ul. Zygmuntowskiej 1, ob. ul. Gogola 1 (вул. Гоголя 1)
Zobacz też Lwów Główny
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona dyrekcji Mapa Kolei Lwowskiej
Kategoria:Transport kolejowy na Ukrainie Kategoria:Transport w obwodzie lwowskim Kategoria:Przedsiębiorstwa kolejowe Kategoria:Przedsiębiorstwa we Lwowie