Józef Ryszard Sobieraj (ur. 16 marca 1931 w Kiszewach, zm. 30 czerwca 1989 w Warszawie) – polski wojskowy, generał brygady, pilot Wojska Polskiego, doktor nauk wojskowych.

Życiorys Urodził się w rodzinie robotniczej Władysława (1902-1935) i Marceli z domu Markiewicz (1906-1990). Miał siedmioro rodzeństwa. Podczas okupacji, od 1942 roku był przymusowym pracownikiem w gospodarstwie niemieckim. W latach 1947–1950 pracował jako telegrafista w Urzędzie Pocztowym w Koninie, następnie jako kierownik Urzędu Skarbowego w Koninie. 23 września 1950 wstąpił ochotniczo do służby w Wojsku Polskim – do lotnictwa.

Ukończył Oficerską Szkołę Lotniczą Nr 5 w Radomiu, po czym zajmował kolejne stanowiska służbowe: pilota w 41 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Malborku i 13 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Leźnicy Wielkiej, w którym był następnie dowódcą klucza i eskadry. Od 1957 służył w 62 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Poznaniu-Krzesinach na stanowisku pomocnika dowódcy pułku do spraw taktyki walki powietrznej i jednocześnie szefa strzelania powietrznego. W latach 1959–1961 był dowódcą 62 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego. Od 1962 służył w Wojskach Obrony Powietrznej Kraju, gdzie był szefem węzła naprowadzania w 3 Korpusie Obrony Powietrznej Kraju, a od 1964 pomocnikiem dowódcy korpusu do spraw obrony obiektu. W latach 1969–1971 był komendantem Technicznej Oficerskiej Szkoły Wojsk Lotniczych w Oleśnicy. Następnie studiował w Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR w Moskwie, którą ukończył z wyróżnieniem w lipcu 1971. Po ukończeniu studiów przeszedł do Dowództwa Wojsk Lotniczych w Poznaniu, gdzie był kolejno szefem Zarządu Szkolenia Lotniczego (1971-1972), pełniącym obowiązki szefa sztabu wojsk (listopad 1972 – październik 1973) oraz szefem sztabu – zastępcą dowódcy Wojsk Lotniczych (październik 1973 – maj 1978). Był kolejno zastępcą gen. dyw. pil. Henryka Michałowskiego i gen. dyw. pil. Tadeusza Krepskiego.

W październiku 1973 uchwałą Rady Państwa awansowany do stopnia generała brygady WP. Od maja 1974 był dodatkowo pracownikiem naukowo-badawczym Katedry Strategii Akademii Sztabu Generalnego WP. W grudniu 1977 uchwałą Rady Naukowej Akademii Sztabu Generalnego WP uzyskał stopień doktora nauk wojskowych po obronie rozprawy na temat „Możliwości i sposoby pokonywania systemu obrony przeciwlotniczej nieprzyjaciela przez lotnictwo operacyjne”. Promotorem pracy był gen. bryg. pil. dr Zdzisław Żarski.

W maju 1978 skierowany do wykonywania zadań poza wojskiem, był prezesem Aeroklubu PRL (maj 1978- grudzień 1982), pełnił ponadto funkcję wiceprezydenta Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI). Od 1984 był dyrektorem generalnym Dyrekcji Generalnej Lotnictwa Cywilnego w Ministerstwie Komunikacji, a od czerwca 1988 Głównym Inspektorem Lotnictwa Cywilnego w tym ministerstwie. Zajmował się popularyzacją lotnictwa, był przewodniczącym Rady Redakcyjnej tygodnika „Skrzydlata Polska”.

Odznaczenia: Order Sztandaru Pracy II klasy (1982), Krzyże Oficerski (1973) i Kawalerski (1968) Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi (1957), Medal Komisji Edukacji Narodowej (1976)Medale Komisji Edukacji Narodowej dla kadry ludowego WP, "Żołnierz Wolności", nr 243, 12 października 1976, s. 7., Brązowy, Srebrny i Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”, Brązowy, Srebrny i Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju”, odznaka Zasłużonego Działacza Lotnictwa Sportowego, Odznaka "Zasłużony Pracownik Naftobudowy" (1973)20 mln zł oszczędności efektem lotniczej operacji w Czechowicach-Dziedzicach, "Żołnierz Wolności", nr 105, 5-6 maja 1973, s. 7., Order Sławy (ZSRR, 1973) i wiele innych.

Od 1956 posiadał I klasę pilota wojskowego. Jako pilot wylatał 1935 godzin, z tego 1217 godzin na samolotach odrzutowych. Jego instruktorami byli m.in. kpt. pil. Władysław Hermaszewski oraz kpt. pil. Kazimierz Tanana. Należał w Polsce do prekursorów wyższego zespołowego pilotażu na samolotach odrzutowych w ugrupowaniu „romb”, między innymi w pokazach lotniczych zorganizowanych 8 września 1957 w Warszawie nad Stadionem Dziesięciolecia był prowadzącym „rombu”. Podczas służby w 62 pułku lotnictwa myśliwskiego w 1957 roku był jednym z instruktorów – przyjętych ponownie do służby w lotnictwie polskim – byłych oficerów Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii takich jak Stanisław Skalski, Wacław Król, Witold Łokuciewski, Tadeusz Góra i Ignacy Olszewski.

Żonaty z Wandą, dwóch synów.

W uroczystości pogrzebowej, która odbyła się 5 lipca 1989 r. (w przeddzień pogrzebu) na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie wziął udział m.in. minister obrony narodowej, członek Biura Politycznego KC PZPR gen. armii Florian Siwicki. Pochowany 6 lipca 1989 na Cmentarzu Junikowo w Poznaniu. Zmarłego żegnało dowództwo Wojsk Lotniczych z dowódcą tych wojsk, gen. dyw. pil. Tytusem Krawczycem na czele.

Awanse W trakcie wieloletniej służby w Wojsku Polskim otrzymywał awanse na kolejne stopnie wojskoweStefan Czmur, Waldemar Wójcik, Generałowie w stalowych mundurach, Wydawnictwo Czasopism WLOP – Dom Wydawniczy Bellona, Poznań – Warszawa 2003, s. 171–173.: podporucznik – 1952 porucznik – 1954 kapitan – 1956 major – 1959 podpułkownik – 1962 pułkownik – 1967 generał brygady – 1973

Przypisy

Bibliografia Gen. bryg. pil. dr. Józef Sobieraj (1931-1989) w: Skrzydlata Polska nr 32 (1967) z 6. 8. 1989, s. 6 S. Czmur, W. Wójcik, Generałowie w stalowych mundurach, Wydawnictwo Czasopism WLOP – Dom Wydawniczy Bellona, Poznań – Warszawa 2003, s. 171–173 H. P. Kosk, Generalicja Polska, tom II, Wydawnictwo Ajaks, Warszawa – Pruszków 2001 J. Królikowski, Generałowie i Admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990, tom III, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010 Cz. Krzemiński, Polskie lotnictwo wojskowe 1945-1980: zarys dziejów, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1989

Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Oficerowie polskiego lotnictwa wojskowego 1943–1989 Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 1989 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Junikowie Kategoria:Oficerowie Technicznej Oficerskiej Szkoły Wojsk Lotniczych