Ivan Wernisch (ur. 18 czerwca 1942 w Pradze) – czeski poeta, redaktor i artysta tworzący kolaże.
Życiorys Urodził się 18 czerwca 1942 w Pradze, w rodzinie niemieckiego urzędnika. Po zdaniu matury w szkole ceramicznej w Karlowych Warach (1959), krótko pracował jako artysta ceramik, po czym trudnił się szeregiem różnych zadań, od pracy fizycznej po funkcję nocnego stróża na praskim parkingu, czy w Lorecie (od 1981). W 1962 ożenił się z artystką Heleną Wernischovą; para rozwiodła się w 1973. W 1990 został redaktorem magazynu „Literární noviny”, od 1999 pracował w praskim antykwariacie. W 1990–1991 był przewodniczącym Stowarzyszenia Pisarzy, w 1994 zdobył stypendium literackie na roczny pobyt studyjny w Berlinie. Od 1998 redagował serię wydawniczą współczesnej poezji czeskiej.
Jego pierwszy wiersz ukazał się w 1958, a w 1961 jego debiutancki tomik utrzymany w poetyce Jiřego Wolkera, Kam letí nebe. Jednak od kolejnego tomiku, Těšení (1963), jego twórczość nabrała elementów groteski i sennych wizji. Szybko umocnił się na pozycji jednego z najważniejszych poetów swojego pokolenia. Od 1968 do czasu aksamitnej rewolucji stał się poetą zakazanym, mógł więc publikować jedynie na emigracji, lub w wydawnictwach podziemnych. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych przygotował wiele audycji radiowych z własnymi przekładami dzieł sławnych poetów z całego świata (w których często dawał wyraz swojemu upodobaniu do mistyfikacji, posługując się wielokrotnie utworami własnymi). W 1981–85, wraz z Václavem Vokolkiem, redagował samizdatowy przegląd literacki „Almanach”. Niektóre wiersze Wernischa zostały wykorzystane w utworach muzycznych opozycyjnego zespołu The Plastic People of the Universe. Wernisch tworzy także kolaże, którymi np. ilustrował publikacje Martina Reinera.
W 2002 został odznaczony Medalem Za Zasługi I stopnia, a w 2012 Nagrodą Państwową za całokształt. W 2018 otrzymał Nagrodę Franza Kafki, rok później został wyróżniony nagrodą Magnesia Litera w kategorii poezja. Jego książki były tłumaczone na niemiecki, włoski, ukraiński, bośniacki oraz angielski. Na polski tłumaczyli jego twórczość Leszek Engelking (wybory i antologie), Zbigniew Machej (w „Literaturze na Świecie” i „Dekadzie Literackiej”) i Franciszek Nastulczyk.
Twórczość Publikacje Kam letí nebe (1961) Těšení (1963) Zimohrádek (1965) Dutý břeh (1967) Loutky (1970) Zasuté zahrady. 1971–1982 (1984), wybór, Londyn Střelnice (1987), dla dzieci Žil, nebyl. Verše z let 1970–1984 (1988), wybór, Monachium, red. Jiří Gruša Včerejší den. 1957–1987 (1989), wybór Frc (překlady, překrady) (1991) Ó kdežpak (1991) Doupě latinářů. Sežrané spisy (Die ausgewühlten Schriften) (1992) Zlatomodrý konec stařičkého léta (1994) Pekařova noční nůše (1994) Jen tak (1996) Proslýchá se (1996) Nesetkání (1996) Cesta do Ašchabadu neboli Pumpke a dalajlámové (1997; wydanie poprawione: 2000) Z letošního konce světa (heteronim Václav Rozehnal) (2000; wydanie pierwsze samizdatowe: 1982) Lásku já nestojím (2001), wybór Bez kufru se tak pěkně skáče po stromech neboli Nún (2001) Půjdeme do Mů. Výbor básní z let 1965–1997 (2002) Blbecká poezie (2002), wybór Růžovejch květů sladká vůně. Virtuos na prdel (2002) Hlava na stole (2005; wydanie rozszerzone: 2008) Býkárna (współautorzy: Michal Šanda i Milan Ohnisko) (2006) Kominické lodě (2009) Nikam (2010) S brokovnicí pod kabátem (2014) Pernambuco (2018) Don Čičo má v klopě orchidej (2020)
Źródło.
Polskie wydania
(antologia czeskiej poezji)
Przypisy
Kategoria:Czescy pisarze Kategoria:Czescy poeci XX wieku Kategoria:Czescy poeci XXI wieku Kategoria:Czescy tłumacze Kategoria:Odznaczeni Medalem Za Zasługi Kategoria:Laureaci Nagrody Franza Kafki Kategoria:Ludzie urodzeni w Pradze Kategoria:Urodzeni w 1942 Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019