Władysław Zygmunt Ślebodziński (ur. 6 lutego 1884 w Pysznicy, zm. 3 stycznia 1972 we Wrocławiu) – polski matematyk, profesor Politechniki Wrocławskiej.

Życiorys Władysław ŚlebodzińskiW ewidencji urzędników Austro-Węgier był określany w języku niemieckim jako „Ladislaus Ślebodziński”. urodził się 6 lutego 1884 w Pysznicy, w rodzinie Ignacego „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”. (1847–1921) i Anny z Gorylskich (zm. 1939)Władysław Zygmunt Ślebodziński M.J. Minakowski, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-06-19].. W latach 1903–1908 studiował matematykę i fizykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. 16 sierpnia 1908 złożył egzamin nauczycielski, 21 sierpnia 1908 został mianowany zastępcą nauczyciela w C. K. Gimnazjum w Sanoku, gdzie od 1 września tego roku rozpoczął swoją pracę w zawodzie, ucząc matematyki. 13 października 1909 otrzymał posadę nauczyciela rzeczywistego w C. K. Szkole Realnej w Tarnobrzegu. Uczył tam matematyki, języków niemieckiego i polskiego, historii naturalnej, geografii, rysunków geometrycznych, był zawiadowcą bibliotek nauczycielskich i młodzieży oraz historii naturalnej. 24 sierpnia 1912 został przeniesiony z Tarnobrzega do C. K. Wyższej Szkole Realnej w Krakowie. W szkole uczył matematyki i fizyki. 19 lipca 1913 otrzymał roczny urlop dla dokonania prac naukowych poza Krakowem, w latach 1913–1914 przebywał na studiach uzupełniających na Uniwersytecie w Getyndze, a w roku szkolnym 1914/1915 przebywał na kursach naukowych w Wiedniu. Ponownie pracował w krakowskiej Wyższej Szkole Realnej od roku szkolnego 1915/1916 ucząc tych samych przedmiotów. 13 kwietnia 1916 otrzymał tytuł profesora. Podczas trwającej I wojny światowej był zwolniony od służby w pospolitym ruszeniu.

Od 1919 do wybuchu II wojny światowej mieszkał i pracował w Poznaniu. W latach 20. był wykładowcą matematyki w Oddziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Poznańskiego. Równolegle uczył matematyki w Państwowej Szkole Budowy Maszyn. Był działaczem Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych, był przewodniczącym (1924) i zastępcą przewodniczącego (1926) zarządu Okręgu Poznańskiego TNSW i zasiadał w Zarządzie Głównym TNSW (1924). Doktoryzował się na Uniwersytecie Warszawskim w 1928 pod kierunkiem prof. Kazimierza Żorawskiego i tam też habilitował się w 1934.

W okresie okupacji niemieckiej został wysiedlony z Poznania i od 1940 przebywał w Bochni, gdzie zaangażował się w tajne nauczanie, za co został aresztowany 1 grudnia 1942 przez gestapo i osadzony w obozie Auschwitz-Birkenau. Po ewakuacji tego obozu w 1945 był więźniem obozów Groß-Rosen i Dora-Nordhausen.

Po wyzwoleniu z niewoli w sierpniu 1945 przyjechał do Wrocławia. Motywację tej decyzji podał Edward Marczewski: Przyjechał do Wrocławia na kilka dni Władysław Ślebodziński, który przed wojną wykładał w Poznaniu, a teraz pragnął zrealizować zamiar powzięty w Oświęcimiu i zapowiedziany towarzyszom obozowym, że po wojnie będzie profesorem właśnie we Wrocławiu, na polskim uniwersytecie.

Razem z Bronisławem Knasterem, Edwardem Marczewskim i Hugonem Steinhausem, był twórcą wrocławskiej szkoły matematycznej. W październiku 1945 przyjęli oni formalne zaproszenia Stanisława Kulczyńskiego do objęcia katedr matematyki na tworzonych we Wrocławiu Uniwersytecie i Politechnice. Roman Duda i Aleksander Weron tak piszą o tej czwórce profesorów: thumb|240px|Grób rodziny Ślebodzińskich Łączyły ich pionierski zapał i pewność, że Wrocław jest i pozostanie polski oraz wola pozostania w nim na stałe. Jako matematycy legitymowali się poważnym i znanym w świecie dorobkiem, mieli więc duży i naturalny autorytet naukowy, znali swoją wartość, a nadto cenili się wzajemnie. Wszyscy czterej zamieszkali na ocalałym z pożogi oblężenia Biskupinie (...) co sprzyjało utrzymywaniu bliskich i przyjacielskich stosunków. W 1950 grupa ta założyła i później redagowała czasopismo matematyczne Colloquium Mathematicum.

W latach 1961–1963 był prezesem Polskiego Towarzystwa Matematycznego.

Od 1908 był mężem Anny (1880–1969). Mieli syna Lesława (1909–1989), nauczyciela chemii, i córkę Zofię Krystynę po mężu Maciejewską (1912–2002), nauczycielkę matematyki.

Zmarł 3 stycznia 1972 we Wrocławiu, pochowany na cmentarzu Świętej Rodziny (sektor 2-19-1,1a)

Uczniowie Wśród jego uczniów byli m.in. Abraham Goetz, Stefan Drobot, Tadeusz Huskowski, Adam Rybarski, Witold Roter, Andrzej Derdziński, Ryszard Deszcz, Zbigniew Olszak, Marian Hotloś.

Promotor rozpraw doktorskich Stefana Drobota, Abrahama Goetza, Tadeusza Huskowskiego, Witolda Rotera.

Dorobek naukowy i dydaktyczny Wprowadził pojęcie pochodnej Liego. Autor ponad 50 publikacji z zakresu geometrii różniczkowej oraz:

Książka jest dostępna z serwisu Biblioteka Wirtualna Nauki. .

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (28 września 1954) Medal za Wybitne Zasługi dla Rozwoju Politechniki Wrocławskiej (1970) Krzyż Jubileuszowy dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych (Austro-Węgry)

Nagrody i wyróżnienia Nagroda Państwowa II stopnia za dorobek naukowy w zakresie geometrii różniczkowej, a szczególnie za monografię o formach zewnętrznych (1955) Nagroda miasta Wrocławia (1963) Doktor honoris causa Politechniki Wrocławskiej (1965) Doktor honoris causa Politechniki Poznańskiej (1967) Doktor honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (1970) Dyplom członka honorowego Polskiego Towarzystwa Matematycznego

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Złamanie szyfru Enigma. Poznański pomnik polskich kryptologów. Pod redakcją Stanisława Jakóbczyka i Janusza Stokłosy, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Poznań 2007.

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Poznańskiej Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Wrocławskiej Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Galicyjscy nauczyciele Kategoria:Geometria różniczkowa – polscy naukowcy Kategoria:Krakowska szkoła matematyczna Kategoria:Ludzie urodzeni w Pysznicy Kategoria:Ludzie związani z V Liceum Ogólnokształcącym im. Augusta Witkowskiego w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z Tarnobrzegiem Kategoria:Nauczyciele związani z Krakowem Kategoria:Nauczyciele związani z Sanokiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Świętej Rodziny we Wrocławiu Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych Kategoria:Polscy matematycy XX wieku Kategoria:Polscy nauczyciele fizyki Kategoria:Polscy nauczyciele geografii Kategoria:Polscy nauczyciele historii Kategoria:Polscy nauczyciele języka niemieckiego Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego Kategoria:Polscy nauczyciele matematyki Kategoria:Prezesi Polskiego Towarzystwa Matematycznego Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Więźniowie KL Gross-Rosen Kategoria:Więźniowie KL Mittelbau-Dora Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Wrocławskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Zmarli w 1972