Ewa Teresa Berberyusz (pseud.: BER, Ewa Ber., Halina Mirowska; ur. 19 sierpnia 1929 w Warszawie, zm. 20 września 2020 tamże) – polska dziennikarka i reportażystka, prozaik.
Życiorys Była córką Sylwiusza Jerzego Berberyusza – topografa i dyplomowanego oficera Wojska Polskiego oraz Gabrieli z Szulczewskich – urzędniczki. Uczyła się w Liceum Sióstr Niepokalanek w Szymanowie, następnie studiowała anglistykę na Uniwersytecie Warszawskim (1948–1952).
Pracowała w Państwowym Instytucie Wydawniczym (w latach 1952–1958), a następnie w Agencji Prasy i Informacji (API). W latach 1965–1972 zamieszczała reportaże w „Dookoła świata”, będąc też w zespole redakcyjnym pisma. Publikowała też m.in. w „Dzienniku Bałtyckim” (1963–1970), „Głosie Tygodnia” (1963–1967), „Ilustrowanym Kurierze Polskim” (1963–1968), „Kurierze Lubelskim” (1965–1971). W latach 70. XX wieku związana m.in. z warszawskim tygodnikiem „Kultura”, „Literaturą” (1977–1978) i Ekspresem Reporterów.
Od 1980 współpracowała z krakowskim „Tygodnikiem Powszechnym”. Należała do warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej i NSZZ „Solidarność”. W czasie stanu wojennego i w okresie późniejszym publikowała w niezależnych wydawnictwach tzw. drugiego obiegu wydawniczego.
Od 1981 pisała dla paryskiej „Kultury” Jerzego Giedroycia, w latach 90. XX w. była stałą korespondentką miesięcznika (cykl pt.: Kartki ze skażonej strefy).
Była jedną z bohaterek dzienników i pamiętników Mirona Białoszewskiego, w których występowała jako „Berbera”.
Jej mężem był m.in. dziennikarz Zbigniew Domarańczyk (1933–2013).
Była członkinią Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Mieszkała w Warszawie, na Mokotowie.
Twórczość Wychodne dla Ewy (powieść; Książka i Wiedza, Warszawa 1965, 1966; publikowana pierwotnie w odcinkach w „Kurierze Szczecińskim” jako Generał i ja, 1964–1965) Jedno z dwojga (powieść; Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1968) Szulerzy i jelenie (powieść; Państwowe Wydawnictwo „Iskry,” Warszawa 1968) Klik [w:] „Ekspres Reporterów” t. 11 (Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1979, s. 59–106) Byle dalej (reportaże; Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1981) Lechu (pod pseud.; II obieg wydawniczy; „Głos”, 1982; „Głos”, New York 1983) Papież Polaków (reportaże; Wydawnictwo Michalineum, Kraków – Warszawa 1984, ) Pierwsze wejście (reportaże; pod pseud.; II obieg wydawniczy; Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1984) Na krawędzi fali (reportaże; Wydawnictwo Calvarianum, Kalwaria Zebrzydowska 1991) Anders spieszony (reportaż historyczny; Aneks, Londyn 1992, ; wydanie zmienione i rozszerzone pt. Władysław Anders. Życie po Monte Cassino, Agora S.A. - Wydawnictwo „Obok”, Warszawa – Konstancin Jeziorna 2012, ) Książę z Maisons-Laffitte (biografia Jerzego Giedroycia; Wydawnictwo Marabut, Gdańsk 1995, ; wydanie uzupełnione: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, Warszawa 2000, ) Ale się porąbało (wywiady; Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2000, ) Dwóch szefów [w:] Jerzy Giedroyc. Redaktor. Polityk. Człowiek (współautorka pracy zbiorowej; zebrał, do druku przygotował i wstępem poprzedził Krzysztof Pomian; Towarzystwo Opieki nad Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu – Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Warszawa – Lublin 2001, ) Moja teczka (wspomnienia; Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2006, , ) Powrót taty [w:] 100/XX. Antologia polskiego reportażu XX wieku, Tom 2 1966–2000 (pod redakcją Mariusza Szczygła, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2014, ) Pielgrzymka [w:] Kościół na łamach paryskiej „Kultury” 1946–2000 (współautorka pracy zbiorowej; wybór, opracowanie i posłowie: Tomasz Dostatni OP; Instytut Literacki Kultura – Instytut Książki, Paryż - Kraków 2015, ; seria: W kręgu paryskiej „Kultury”) thumb|Ewa Berberyusz – Warszawa, 20 maja 2006
Opracowania Olgierd Wołyński, Głos z Gułagu. Rozmowa z Ewą Berberyusz (Puls, Londyn 1988; II obieg wydawniczy – przedruki: PoMost, Warszawa 1989, Wydawnictwo Społeczne Fakt na zlecenie Łódzkiego Zespołu Oświaty Niezależnej, Łódź 1989; Aviva, 1989; wydanie pod zmienionym tytułem: Człowiek z innego świata, posłowie Andrzej Drawicz, Wydawnictwo Pokolenie, Warszawa 1989; wydanie oficjalne: Głos z Gułagu. Rozmowa z Olgierdem Wołyńskim, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1989).
Przekłady Oscar Wilde, Młody król [w:] Eseje. Opowiadania. Bajki. Poematy prozą (pod redakcją Juliusza Żuławskiego; Państwowy Instytut Wydawniczy, 1957; przeł. z ang. Ewa Berberyusz, Eres (Erazm Samborski), Maria Feldmanowa, Elżbieta Jasińska, Jadwiga Korniłowiczowa, Włodzimierz Lewik, Helena Seidel, Cecylia Wojewoda; wydanie skrócone pt. Bajki, Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek, Warszawa 1988; Letter-Perfect International, 1993, ; wydanie pt. Twarz, co widziała wszystkie końce świata. Opowiadania, bajki, poematy prozą, eseje, Państwowy Instytut Wydawniczy, 2011, )
Przypisy
Bibliografia Kto jest kim w Polsce, edycja IV (zespół redakcyjny Beata Cynkier i inni), Warszawa 2001, s. 45.
Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Ludzie związani z paryską „Kulturą” Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2020