thumb|Emblemat Ekumenicznego Patriarchy Konstantynopola Bartłomieja Ekumeniczny Patriarchat Konstantynopolitański (gr. Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως, Oikoumenikòn Patriarcheîon Konstantinoupóleos, tur. Rum Ortodoks Patrikhanesi, İstanbul Ekümenik Patrikhanesi) – starożytny Kościół, którego początki sięgają czasów apostolskich.
Historia Zgodnie z Tradycją, Kościół został założony przez apostoła Andrzeja, który głosił Ewangelię w Azji Mniejszej, w okolicach Morza Czarnego, Tracji i Achai. Z tego też powodu Patriarchat Ekumeniczny ustanowił dzień pamięci świętego (30 listopada, 13 grudnia) dniem Tronu Patriarszego. Apostolskość tego Kościoła jest również związana z osobą apostoła i ewangelisty Jana Teologa, który nauczał w Azji Mniejszej. Napisaną przez siebie Apokalipsę zaadresował on do „siedmiu kościołów w Azji”: w Efezie, Smyrnie, Pergamonie, Tiatyrze, Sardes, Filadelfii i Laodycei, które od IV wieku znajdują się w jurysdykcji Konstantynopola. W rzeczywistości początki tego Kościoła zbiegają się z ustanowieniem w Konstantynopolu stolicy cesarstwa rzymskiego w 330. W tym też okresie wyłączono Konstantynopol z jurysdykcji metropolii Heraklei i przyznano jego biskupowi honorowe pierwszeństwo zaraz po Rzymie.
W ciągu stuleci Kościół Bizancjum odgrywał i wciąż odgrywa bardzo znaczącą rolę w prawosławnym świecie. Od czasów wielkiej schizmy w 1054, patriarcha ekumeniczny jest honorowym przywódcą prawosławia, noszącym tytuł „primus inter pares”. Jego rolą jest inicjowanie i koordynowanie działań pomiędzy Kościołami lokalnymi, zwoływanie panprawosławnych soborów i spotkań oraz prowadzenie dialogu z przedstawicielami innych wyznań i religii. Od 1991, na czele Kościoła stoi patriarcha Bartłomiej I noszący tytuł Arcybiskupa Konstantynopola Nowego Rzymu i Patriarchy ekumenicznego. Patriarcha Bartłomiej, 270. patriarcha w 2000-letniej historii Kościoła, jest znany ze swej działalności na rzecz pojednania chrześcijan, dialogu międzyreligijnego i ochrony środowiska naturalnego.
Struktura W jurysdykcji Patriarchatu znajduje się 5 diecezji w europejskiej części Turcji (ok. 30 tys. wiernych), 35 w północnej Grecji, 10 na greckich wyspach a także wiele w Europie, obu Amerykach (ponad 2 mln wiernych), Azji, Australii i Nowej Zelandii. Połączone są one w większe jednostki administracyjne:Administrative Structure of The Ecumenical Patriarchate
W Turcji Arcybiskupstwo Konstantynopola Metropolia Chalcedonu Metropolia Derkosu Metropolia Wysp Książęcych Metropolia Imbros i Tenedos
W Grecji Kreta Autonomiczny Kościół Krety Arcybiskupstwo Krety i 8 metropolii Dodekanez Metropolia wyspy Rodos Metropolia wysp Kos i Nisiros Metropolia wyspy Karpatos Metropolia wysp Leros, Kalimnos i Astipalea Metropolia wysp Simi i Kasos „Nowe Ziemie” (36 metropolii)
W innych krajach Estoński Apostolski Kościół Prawosławny Fiński Kościół Prawosławny Ukraiński Kościół Prawosławny Kanady Ukraiński Kościół Prawosławny Stanów ZjednoczonychStrona Kościoła Zachodnioeuropejski Egzarchat Parafii Rosyjskich (zlikwidowany 27 listopada 2018 r.) Arcybiskupstwo Australii Arcybiskupstwo Szwajcarii Arcybiskupstwo Tiatyry i Wielkiej Brytanii Metropolia Austrii i egzarchat Węgier Metropolia Belgii i egzarchat Niderlandów i Luksemburga Metropolia Buenos Aires Metropolia FrancjiStrona Greckiej Metropolii Francji Metropolia Hiszpanii i Portugalii Metropolia Hongkongu i południowo-wschodniej Azji Metropolia Korei Metropolia Meksyku Metropolia Niemiec Metropolia Nowej Zelandii Metropolia Panamy, Ameryki Środkowej i KaraibówSerwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – 5. rocznica powołania Metropolii Panamy [dostęp: 19.04.2002.] Metropolia Singapuru i południowej Azji Metropolia Szwecji i całej Skandynawii Metropolia Toronto Metropolia Włoch i Malty Grecka Prawosławna Archidiecezja AmerykiStrona archidiecezji (8 metropolii) Albańska Prawosławna Diecezja AmerykiInformacje o diecezji na stronie Greckiej Prawosławnej Archidiecezji Ameryki Amerykańska Karpato-Rusińska DiecezjaStrona diecezji Prawosławny Wikariat Palestyńsko-Jordański w Stanach ZjednoczonychInformacje o wikariacie na stronie Greckiej Prawosławnej Archidiecezji Ameryki Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny w DiasporzeStrona Kościoła
Patriarcha ekumeniczny sprawuje również pieczę nad takimi ośrodkami monastycznymi jak Atos i Patmos. Natomiast w Chambésy w Szwajcarii, Patriarchat posiada Centrum Prawosławne, ważny ośrodek akademicki, miejsce spotkań prawosławnych z całego świata. Kościół posiada także własne szkoły teologiczne i wydawnictwa m.in. Holy Cross Greek Orthodox School of Theology, czy też słynną Szkołę Teologiczną na Chalki, zamkniętą przez Turków w 1971. Liczbę wiernych Patriarchatu Ekumenicznego szacuje się na 7 mln. Siedziba patriarchy znajduje się na Fanarze w Turcji, jednak jej przyszłość jest wciąż bardzo niepewna w związku z ogromną presją rządu tureckiego na patriarchę, by opuścił kraj.
Patriarchowie Konstantynopola
Zaangażowanie ekumeniczne Kościół włączył się w działalność Globalnego Forum Chrześcijańskiego.
Przypisy
Linki zewnętrzne Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Cerkiew na świecie; Patriarchat Konstantynopolitański Map with all Dioceses of the Orthodox Churches
* Kategoria:Prawosławie w Grecji Kategoria:Prawosławie w Turcji