Jingyuan (), w starszych systemach transkrypcyjnych: King Yuan lub King Yuen – chiński krążownik pancerny z końca XIX wieku, pierwszy z dwóch okrętów typu Jingyuan. Brał udział w wojnie chińsko-japońskiej, podczas której został zatopiony w bitwie u ujścia Jalu.

Historia

„Jingyuan” był jednym z nowoczesnych okrętów zamówionych przez Chiny w stoczniach europejskich w ramach polityki tzw. samoumocnienia. Wraz z bliźniaczym „Laiyuan” został zamówiony w niemieckiej stoczni Vulcan w Szczecinie w 1885 roku. Pod koniec tego roku miało miejsce położenie stępki obu okrętów. Krążownik „Jingyuan” został wodowany jako pierwszy 3 stycznia 1887 roku (według innej wersji na początku grudnia 1886 roku)Według i „Jingyuan” został wodowany 3 stycznia 1887 roku. Według został wodowany na początku grudnia 1886 roku, a rozpoczął próby stoczniowe 3 stycznia 1887 roku (budzi to wątpliwości z uwagi na wyjątkowo krótki okres między wodowaniem a ukończeniem).. Okręt został ukończony w lipcu 1887 roku. Nazwa „Jingyuan” (經遠) oznaczała „niosący prawo”; w starszych publikacjach była ona transkrybowana jako „King Yuan”, „King Yuen” lub „King-yuen”. Należy go odróżniać od zbudowanego w Wielkiej Brytanii krążownika pancernopokładowego, którego nazwa jest transkrybowana również jako „Jingyuan” (靖遠, dawna transkrypcja „Ching Yuan”).

Skrócony opis

Okręty stanowiły typ stosunkowo niewielkich wczesnych krążowników pancernych, z częściowym burtowym pasem pancernym. Kadłub był gładkopokładowy, z dziobnicą taranową. Ich wyporność (bez bliższego określenia w jakim stanie) podawana była jako 2900 ton, .. Długość całkowita wynosiła 82,4 m, szerokość 11,9 m, a zanurzenie sięgało 5,11 mWedług i , długość 82,4 m była całkowita; według , była to długość między pionami..

Napęd stanowiły dwie pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej 4400 KM, dla których parę dostarczały cztery kotły parowe, napędzające dwie śrubyMoc 4400 KM według (indykowana) i , natomiast podaje moc indykowaną 5000 KM.. „Jingyuan” na próbach rozwinął prędkość 15,5 węzła.

Uzbrojenie główne okrętów tego typu stanowiły dwa działa Kruppa kalibru 21 cm (rzeczywisty kaliber 209,3 mm)Kaliber niemiecki 21 cm, podawany w literaturze jako 8,2 cala (), w rzeczywistości wynosił 209,3 mm (). umieszczone we wspólnej pancernej barbecie na pokładzie dziobowym, zakrytej od góry lżejszą obrotową osłoną. Większość publikacji podaje długość ich luf jako 35 kalibrów (L/35), lecz były to prawdopodobnie lżejsze działa o długości lufy 22 kalibry i masie 10 ton. Artyleria średnia składała się z dwóch armat kalibru 15 cm Kruppa model 1880 L/35 umieszczonych na sponsonach na burtachKaliber podawany jest w publikacjach na ogół jako 15 cm lub 5,9 cala (). Niemieckie działa 15-centymetrowe miały faktyczny kaliber 149 mm..

Dane dotyczące artylerii pomocniczej nie są pewne. Początkowo stanowiło ją prawdopodobnie osiem szybkostrzelnych (QF) lub wielolufowych dział małokalibrowych, w tym dwa działa 47 mm Hotchkissa (być może wielolufowe M1879), pięć wielolufowych działek 37 mm Hotchkiss M1873 (określanych też jako kartaczownice) i jedno działo Kruppa (być może kalibru 40 mm). Według niektórych źródeł, po wybuchu wojny z Japonią okręt otrzymał dwa działa szybkostrzelne 50 mm Gruson, a oprócz tego miał wówczas trzy działa 47 mm i 8 niesprecyzowanych kartaczownic podaje jako uzbrojenie podczas bitwy pod Jalu dwa działa 4-funtowe (1,97") Gruson, zamontowane na początku wojny, trzy działa 3-funtowe i 8 niesprecyzowanych kartaczownic (pod tym określeniem rozumiano wówczas wielolufowe działka małokalibrowe). Według , działa Gruson miały kaliber 50 mm.. Uzbrojenie uzupełniały cztery stałe wyrzutnie torpedowe kalibru 350 mm dla torped systemu Schwarzkopfa (jedna podwodna na dziobie, jedna na rufie i dwie w burtach).

Służba thumb|left|„Jingyuan” Po ukończeniu, „Jingyuan” z bliźniaczym „Laiyuan” i dwoma zbudowanymi w Wielkiej Brytanii krążownikami „Zhiyuan” i „Jingyuan”, przeszedł w sierpniu 1887 roku na redę Solent pod Portsmouth, skąd 12 września okręty te wyruszyły w podróż do kraju, z chińskimi załogami. Pierwszym dowódcą był Lin Yongsheng. Po przezimowaniu w Amoy, na wiosnę 1888 dołączyły docelowo do Floty Beiyang. W Chinach okręt został przemalowany z szarego koloru zgodnie z brytyjskim schematem „wiktoriańskim”, na czarny kadłub, białe nadbudówki i żółte kominy.

„Jingyuan” wziął udział w wojnie chińsko-japońskiej. Podczas bitwy u ujścia Jalu 17 września 1894 roku walczył z przeważającymi pod względem nowoczesności i szybkostrzelności artylerii japońskimi krążownikami Eskadry Lotnej. Prawdopodobnie załoga zalała mu magazyn amunicyjny w obawie przed pożarem, co jednak doprowadziło do przelewania się wody w kadłubie i silnych przechyłów okrętu. Po odniesieniu dalszych uszkodzeń od intensywnego ostrzału, okręt przewrócił się przez burtę i zatonął.

Dane techniczne pancerz typu compoundConway’s..., s. 397.: pas burtowy: 240 mm barbeta artylerii głównej: 200 mm górna tarcza działa: 38 mm pokład: 38 mm poziomy, 76 mm skośny grodzie poprzeczne cytadeli: 130 mm : 150 mm

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Chińskie okręty z okresu wojny chińsko-japońskiej Kategoria:Chińskie okręty z okresu XIX wieku Kategoria:Chińskie okręty zatopione w czasie wojny chińsko-japońskiej Kategoria:Krążowniki pancerne typu Jingyuan Kategoria:Okręty zbudowane w AG Vulcan Stettin Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Żółtym Kategoria:Zatopione krążowniki