Stanisław Wincenty Jabłonowski herbu Prus III (ur. styczeń 1694, zm. 25 września 1754 w Lubartowie) – książę na Ostrogu, Bułszowie, Niżniowie, Krzewinie, Płużnem, wojewoda rawski od 1735, starosta świecki, międzyrzecki (od 1731), białocerkiewski (od 1722), pisarz i poeta, kawaler Orderu Orła Białego.
Życiorys Syn wojewody ruskiego i wołyńskiego Jana Stanisława, i margrabianki Joanny de Béthune. Był bratem Jana Kajetana. Do chrztu trzymał go Jan III Sobieski.
W 1733 roku podpisał elekcję Stanisława LeszczyńskiegoJerzy Dunin-Borkowski i Mieczysław Dunin-Wąsowicz, Elektorowie królów Władysława IV., Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III. Lwów 1910, s. 75., a w listopadzie roku 1734 przystąpił do konfederacji dzikowskiej. 16 kwietnia 1744 wyrobił sobie u cesarza Karola VII tytuł książęcy.
Odznaczony polskim Orderem Orła Białego w 1735, a także bawarskim Orderem św. Huberta i francuskim Orderem św. DuchaMarta Męclewska (opr.): Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008. Zamek Królewski w Warszawie: 2008, s. 165.
W rzeczywistości nie odgrywał znaczącej roli w polityce Rzeczypospolitej.
Fundator wielu budowli sakralnych, m.in. kościoła Paulinów w Niżniowie, kaplicy Jabłonowskich przy bazylice jasnogórskiej w Częstochowie, kaplicy św. Feliksa przy kościele kapucynów we Lwowie, ołtarza Pana Jezusa Miłosiernego w katedrze lwowskiej oraz współfundator wystroju kościoła karmelitów w Bołszowcach, jak również rozbudowanego pomnika ojca i epitafium małżonki w kościele jezuickim we Lwowie. Właściciel: pałaców w Krzewinie, Niżniowie oraz w Płużnem, które wzniósł od podstaw i otoczył ogrodami.
Jego pierwszą żoną była Joanna (zm. 1726), córka Jerzego Potockiego, starosty grabowieckiego i tlumackiego, drugą – Dorota (zm. 1774), córka Piotra Bronisza, kasztelana kaliskiego i starosty pyzdrskiegoGenealogia rodu Jabłonowskich.
Twórczość Dzieła literackie Pamiętne uprowadzenie wojska z cieśni Bukowińskiej przez J. W. Imci Pana Stanisława Jabłonowskiego, wojewody(!) i gen. ziem ruskich, hetm. w. kor. w R. P. tysiącznym sześćsetnym ośmdziesiątym piątym uczynione, a w roku tysiącznym siedmsetnym czterdziestym piątym wydane, Zamość 1745, (dedykowane J. A. Jabłonowskiemu) Siedem łez grzesznika pokutującego, z uwagami ascetycznymi, Lwów brak roku wydania, (wyd. pod allonimem nie wymienionym przez Estreichera) Pamiętnik... 1734-1737, rękopis: Ossolineum, sygn. 2249/III.
Mowy Mowa... na senatus consilium w Wschowie d. 16 Maii a. 1742, brak miejsca i roku wydania.
Przekłady Historia życia, męczeństwa i cudów ś. Jana Nepomucena, kanonika pragskiego, dla sakramentalnego spowiedzi sekretu nie przełamanym statkiem dochowanego, w rzecze Mołdawie utopionego... Drukiem podana r. 1729, a teraz z łacińskiego po polsku przetłumaczona, r. 1740, Częstochowa-Jasna Góra 1740 A. N. Amelot de la Houssaye: Tacyt polski, albo raczej moralia Tacyta nad pochlebstwem, Lwów 1744.
Przypisy
Bibliografia Andrzej Betlej, Sibi, deo, posteritati: Jabłonowscy a sztuka w XVIII wieku, Kraków, 2010. . [dostęp 2017-06-11]. Janina Dobrzyniecka, Stanisław Wincenty Jabłonowski [w:] Polski Słownik Biograficzny, 1962–1964, t. X, s. 239.
Literatura uzupełniająca J. A. Jabłonowski: Museum Polonum, Lwów 1752 "Encyklopedia powszechna" Orgelbranda: t. 12 (1863) A. Wołyński: Książęta Jabłonowscy w literaturze, "Tygodnik Ilustrowany" 1880 t. 2, nr 241-246, 249 A. Brückner: Źródła do dziejów literatury i oświaty polskiej. Wiersze historyczne, "Biblioteka Warszawska" 1896 t. 1 "Wielka encyklopedia powszechna ilustrowana": t. 31/32 (1902/1903) W. Dworzaczek: Genealogia, Warszawa 1959 (tabl. 154).
Linki zewnętrzne Dzieła Stanisława Wincentego Jabłonowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Elektorzy Stanisława Leszczyńskiego (1733) Kategoria:Fundatorzy obiektów sakralnych I Rzeczypospolitej Stanisław Wincenty Jabłonowski Kategoria:Ludzie związani z Lubartowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Ducha Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Huberta Kategoria:Polacy pochodzenia francuskiego Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników XVIII wieku Kategoria:Polscy książęta Świętego Cesarstwa Rzymskiego Kategoria:Polscy pisarze barokowi Kategoria:Polscy pisarze religijni XVIII wieku Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta III Sasa Kategoria:Starostowie białocerkiewscy Kategoria:Starostowie międzyrzeccy Kategoria:Właściciele Niżniowa Kategoria:Wojewodowie rawscy Kategoria:Urodzeni w 1694 Kategoria:Zmarli w 1754