1 Brygada Grenadierów – brygada piechoty 4 Dywizji Piechoty Polskich Sił Zbrojnych.
Rozkazami Naczelnego Wodza gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego L.dz.1210/Tjn./43 i L.dz.1220/Tjn./43 z dnia 21 września 1943 o reorganizacji 1 Dywizji Pancernej i przeorganizowania 2 Dywizji Grenadierów Pancernych. W składzie tej ostatniej 22 listopada 1943 nakazano zorganizowanie 1 Brygady Grenadierów (Kadrowej) w składzie dowództwo, 1 i 2 bataliony grenadierów (kadrowe), a ze składu 1 DPanc przeniesiono i skadrowano 16 Brygadę Pancerną. Do lata 1944 z brygady przekazano wszystkich żołnierzy w wieku do lat 40 z kategorią zdrowia „A” do formowanej 3 Brygady Strzelców wchodzącej w skład 1 DPanc. 1 Brygada Grenadierów w stanie jednostki kadrowej pozostawała do jesieni 1944 kiedy zaczęła otrzymywać uzupełnienia szeregowych, Polaków wcześniej służących w armii niemieckiej, którzy dostali się do niewoli wojsk alianckich we Francji, Belgii i Holandii lub z armii niemieckiej zdezerterowali. W maju 1944 2 Dywizja Grenadierów Pancernych została przemianowana w Dywizję Grenadierów Pancernych.
Dalsze formowanie i rozwinięcie w jednostkę bojową podjęto w Szkocji lutym 1945. Zdolność bojową miała osiągnąć do 1 czerwca 1945. W walkach na froncie nie wzięła udziału. Oficerowie wywodzili się z I Korpusu Polskiego, a żołnierze w ok. 80% z armii niemieckiej lub organizacji Todta, do których to wcześniej zostali przymusowo wcieleni.
Stacjonowała pierwotnie w Blairgowire, a następnie w Glen of Rothers Ho. Wchodziła w skład 4 Dywizji Piechoty. Nawiązywała do tradycji 1 Dywizji Grenadierów walczącej we Francji w 1940.
Skład organizacyjny i obsada personalna Organizacja i obsada personalna na podstawie thumb|150px|Oznaka rozpoznawcza Dowództwo i Kwatera Główna
Dowódca brygady płk Otton Zieliński
zastępca dowódcy brygady ppłk dypl. Janusz Sopoćko ppłk Józef Sokol (od XII 1945) Pozostali oficerowie szef sztabu – mjr dypl. Aleksander Zając oficer taktyczny – kpt. Mieczysław Gulin oficer informacyjno wywiadowczy – kpt. Antoni Gibiliński oficer łącznikowy – por. Marian Danielewicz oficer łącznikowy – por. Bronisław Kuciak oficer łącznikowy – por. Alfred Józef Skubiejski kwatermistrz – kpt. Leon Bilecki zastępca kwatermistrza – por. Antoni Herbich oficer materiałowy – Tadeusz Edmund Lisowski oficer zaopatrzenia – por. Mikołaj Pawłusewicz oficer techniczny – rtm. Jerzy Lipiński kapelan – ks. Franciszek Orszulik dowódca łączności– por. Jan Andrzej Zakrzewski oficer łączności –ppor. Walenty Domiński oficer łączności – ppor. Adam Kalisz dowódca kompanii sztabowej – por. Jerzy Roman Mirecki dowódca plutonu ochrony – ppor. Czesław Bursa dowódca czołówki naprawczej – por. Leon Poliński
Pododdziały 1 batalion grenadierów 2 batalion grenadierów 3 batalion grenadierów
Oznaki brygady W brygadzie żołnierze nosili sznury do gwizdka: oficerowie – okrągłe, jedwabne, czerwono-granatowe; podoficerowie – czerwono-granatowe, płaskie, plecione; szeregowcy płaskie, plecione czerwone Patki – granatowe z pąsową (szkarłatnąWedług J. Dembinok „Odznaki i oznaki PSZ na Zachodzie...” s. 43.)żyłką Otoki: granatowe. Znaki na wozach: czarna cyfra na czerwonym tle: sztab – 81; 1 bg: 55; 2 bg: 56; 3 bg: 57.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:1 Brygada Grenadierów Kategoria:Oddziały 4 Dywizji Piechoty (PSZ) Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1947