thumb|240px|Grobowiec Gniewoszów na Cmentarzu Łyczakowskim Włodzimierz Hipolit Gniewosz z OleksowaTomasz Henryk Skrzypecki: Potok Złoty na tle historii polskich kresów południowo-wschodnich. Opole: Solpress, 2010, s. 203. .W ewidencji wojskowych Armii Cesarstwa Austriackiego był określany w języku niemieckim jako „Wladimir Ritter von Olexow Gniewosz”. herbu Rawicz (ur. 1838, zm. 18 lutego 1909) – polski ziemianin, oficer wojskowy, polityk galicyjski, poseł do Rady Państwa.

Życiorys Urodził się w 1838 lub w 1841. Syn Aleksandra Izydora Gniewosza (1799-1861) i Karoliny z domu Ostaszewskiej herbu Ostoja (1809-1861, córka Sebastiana Ostaszewskiego). Jego braćmi byli Antoni (1832-1903), Stanisław (1834-1906). Wychowywał się w majątku rodzinnym w Trzciańcu. Był cioteczno-stryjecznym bratem innego znanego polityka galicyjskiego, Edwarda Gniewosza oraz dalekim kuzynem Jana Nepomucena Gniewosza.

Od 1852 do 1859 nosił tytuł c. k. pazia. Od tego czasu sympatię do niego miał cesarz Franciszek Józef I. Uczył się w Theresianum. W 1858 wstąpił do Armii Cesarstwa Austriackiego. Od około 1858 był podporucznikiem 2 klasy w szeregach 6 pułku kirasjerów (służył tam wtedy jego stryjeczny brat, rtm. Zygmunt Gniewosz), zaś od około 1864 podporucznikiem 1 klasy, od około 1867 nadporucznikiem w jednostce przemianowanej około 1868 na 6 pułku dragonów ze sztabem w Gosswardein. W trakcie swojej służby brał udział w wojnie francusko-austriackiej (1858-1859) i w wojnie prusko-austriackiej (1866). Po utworzeniu C. K. Armii w 1868 został zweryfikowany w stopniu nadporucznika kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 maja 1866. Początkowo pozostawał oficerem 6 Morawskiego pułku dragonów, a około 1870/1871 służył w szeregach 9 Bukowińskiego pułku dragonów w Czegléd (w sztabie był tam ponownie jego krewny, ppłk Zygmunt Gniewosz). Około 1870 wystąpił z wojska. W 1880 jako nadporucznikowi w stanie spoczynku został mu przyznany charakter rotmistrza ad honores.

Po odejściu ze służby wojskowej osiadł w dobrach Potok Złoty koło Buczacza i tam gospodarował na roli. Przyczynił się do odbudowy miasteczka oraz zbudował tzw. Dwór Gniewoszów. Był właścicielem dóbr w SieniawieAlojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 406.. Udzielał się w życiu publicznym, w organizacjach samorządowych i gospodarczych Galicji. Oddawał się pracy w Radzie powiatowej, w komisji Centralnego Towarzystwa Gospodarczego, był delegatem Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, w Towarzystwie Ubezpieczeń Wzajemnych (wiceprezes Rady nadzorczej m.in. w 1902Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: drukarnia Władysława Łozińskiego, 1902, s. 810.). Członek i działacz Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego, członek jego Komitetu (28 czerwca 1884 – 24 czerwca 1904)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1884, s. 543; 1885, s. 543; 1886, s. 543; 1887, s. 544; 1888, s. 545; 1889, s. 636; 1890 s. 636; 189, s. 636; 1892, s. 637; 1893, s. 637; 1894, s. 637; 1895, s. 637; 1896, s. 638; 1897, s. 638; 1898, s. 735; 1899, s. 735; 1900, s. 735; 1901, s. 737; 1902, s. 822; 1903, s. 822; 1904, s. 822.. W 1886 został przewodniczącym komitetu z założenia kolonii leczniczej wakacyjnej w RymanowieW Rymanowie. „Kuryer Poznański”. 156, s. 3, 13 lipca 1886.. 2 sierpnia 1898 otrzymał tytuł honorowego obywatelstwa Buczacza.

6 stycznia 1866 został mianowany c. k. podkomorzym Jego Ces. Kr. Apost. Mości (przyrzeczenie złożył 22 stycznia 1866). Trzykrotnie piastował mandat do austriackiej Rady Państwa w Wiedniu: kadencji VIII (1891-1897) (wybrany w miejsce Mieczysława Urbańskiego, który złożył mandat), IX (1897-1900), X (1901-1907), jako reprezentant wielkiej własności z powiatów Sanok, Brzozów, Lesko, KrosnoAlojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 358.. Należał do najaktywniejszych członków Koła Polskiego. Należał do Unii Międzyparlamentarnej. Był wybierany z okręgu sanockiego na Podkarpaciu. Wraz z bratem Stanisławem (posłem na Sejm Krajowy Galicji) reprezentował poglądy konserwatystów krakowskichAlojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 360.. 8 listopada 1898, gdy jeden z posłów (Wolf) nazwał Polaków z trybuny „narodem pasożytów”, Włodzimierz Gniewosz zaprotestował w imieniu Koła Polskiego, że żaden „ulicznik” nie jest w stanie obrazić narodu polskiego. Wynikł z tego pojedynek na szable, w którym Gniewosz został ranny w ramię. Ów incydent przysporzył Gniewoszowi dużą popularność w ojczyźnie.

Był żonaty z Marią z Krzeczunowiczów, a ich dziećmi byli: Włodzimierz (1876–1944, późniejszy właściciel Sieniawy, wiceminister, komisarz w ministerstwieZ ruchu przedwyborczego. Kandydafturjp polskie. „Kurjer lwowski”. 171, s. 1, 14 kwietnia 1911.), Aleksander (1872-1930), Izydora (zamężna z Feliksem Gniewoszem), Zofia (zamężna z Tadeuszem Cybulskim), Julia. Jego wnukiem był Aleksander Gniewosz (1920-2003).

Zmarł po dłuższej chorobie w wyniku zakażenia krwi 18 lutego 1909 w Wiedniu. Stamtąd zwłoki przewieziono do Lwowa, gdzie 22 lutego 1909 odbył się pogrzeb. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie (data urodzenia na nagrobku podała rok 1841).

Odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Franciszka Józefa (1902) Order Korony Żelaznej III klasy (1898)

Zobacz też Lista sanockich posłów do Rady Państwa

Przypisy

Bibliografia

Zgon zasłużonego obywatela. „Nowości Illustrowane”. 9, s. 2–3, 27 lutego 1909.

Polski Słownik Biograficzny. Tomasz Henryk Skrzypecki: Potok Złoty na tle historii polskich kresów południowo-wschodnich. Opole: Solpress, 2010, 256 s. .

Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarsko-Królewskiej Terezjańskiej Akademii Szlacheckiej Kategoria:Członkowie Komitetu Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego Kategoria:Członkowie Rady Powiatowej Buczackiej (autonomia galicyjska) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie Włodzimierz Kategoria:Galicyjscy ziemianie Kategoria:Honorowi obywatele Buczacza (zabór austriacki) Kategoria:Ludzie związani z Potokiem Złotym Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polacy – odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Franciszka Józefa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Żelaznej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – wojskowi armii Cesarstwa Austriackiego Kategoria:Politycy związani z Sanokiem Kategoria:Polscy działacze gospodarczy (zabór austriacki) Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu VIII kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu IX kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu X kadencji Kategoria:Stańczycy (biografie) Kategoria:Szambelanowie austriaccy Kategoria:Uczestnicy wojny francusko-austriackiej Kategoria:Uczestnicy wojny prusko-austriackiej Kategoria:Urodzeni w 1838 Kategoria:Zmarli w 1909