Bogdan Józef Marciniec (ur. 4 lutego 1941 w Seceminie k. Kielc) – polski naukowiec, chemik, profesor, rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w latach 1988–1990, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk. Od 2016 członek korespondent, a od 2019 członek czynny krajowy Polskiej Akademii UmiejętnościRocznik Polskiej Akademii Umiejętności. Rok 2025, wyd. Kraków 2026, s. 18.
Kariera naukowa W 1963 ukończył studia chemiczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Stopień doktora nauk chemicznych uzyskał w 1970, a w 1975 doktora habilitowanego. W 1986 otrzymał tytuł profesora nauk chemicznych. Od 1991 zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego. W latach 1988–1990 pełnił funkcję rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Autor lub współautor 14 książek (9 w języku angielskim), 330 publikacji lub rozdziałów, 120 patentów lub zgłoszeń patentowych, 42 technologii (14 wdrożonych produkcyjnie). Członek Mirror Group Europejskiej Platformy Zrównoważonej Chemii. Członek kadry naukowej polskiego wydania Encyklopedii Britannica.
W swoich działaniach dużą wagę przykładał do łączności nauki ze środowiskiem, szczególnie gospodarką. Zainicjował powstanie Stowarzyszenia Absolwentów UAM i Fundacji UAM. Za jego kadencji (w 1990) uniwersytet przejął budynek po Komitecie Wojewódzkim PZPR przy ul. Święty Marcin (wówczas Armii Czerwonej), gdzie ulokowano siedzibę Wydziału Historycznego (Collegium Historicum).
Należy do światowej rangi specjalistów w zakresie chemii krzemu (również germanu i boruJolanta Lenartowicz, Sposób na złoto?, [w:] Życie Uniwersyteckie, nr 9(276)/2016, s. 22, ISSN 1231-8825.) oraz katalizy metaloorganicznej. Rozwija twórczo nowe metody syntezy związków krzemoorganicznych, m.in. hydrosililowanie katalizowane kompleksami metali (wdrożone przemysłowo). Autor pierwszego na świecie całościowego opracowania procesu hydrosililowania. Wprowadził do literatury światowej termin silicometalics (związki zawierające wiązanie metal-krzem). Odkrył reakcje sprzęgania olefin z winylosilanami, co wykorzystano w opracowywaniu syntez i technologiach małotonażowych.
Członkostwo w latach 70. XX w. członek egzekutywy Komitetu Zakładowego PZPR UAM od 1988 Członek IUPAC od 1994 Członek korespondent Polskiej Akademii Nauk od 1995 Członek Prezydium Oddziału PAN w Poznaniu od 1995 Członek New York Academy 1996-2007 Przewodniczący Komitetu Narodowego IUPAC 1993-1996 Wiceprzewodniczący Komitetu Chemii PAN 1996-2007 Przewodniczący Komitetu Chemii PAN 1994-2000 Członek Komitetu Badań Naukowych 1997-2000 Wiceprzewodniczący Komitetu Badań Naukowych 1997-2000 Przewodniczący Komisji Badań Stosowanych KBN od 1999 Członek American Chemical Society 2000-2012 Członek Centralnej Komisji ds. tytułu i stopni naukowych (2011-2012 Przewodniczący Sekcji 5) 2001-2005 Członek Prezydium Akademii Inżynierskiej w Polsce 2002-2011 Członek Prezydium Polskiej Akademii Nauk od 2005 Przedstawiciel polskiego Rządu w Mirror Group Europejskiej Platformy Technologicznej Zrównoważonej Chemii (European Technology Platform for Sustainable Chemistry) 2005-2008 Wiceprzewodniczący Komitetu Polityki Naukowej i Naukowo-Technicznej Rady Nauki MNiSzW od 2009 Członek rzeczywisty Europejskiej Akademii Umiejętności (European Academy Science, Arts and Letters) od 2010 Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk
Pełnione funkcje 1976-1977 Kierownik Pracowni Chemii Krzemu 1977-1987 Kierownik Zakładu Fizycznej Chemii Nieorganicznej 1978-1981 Wicedyrektor Instytutu Chemii (na prawach prodziekana) 1987-2011 Kierownik Zakładu Chemii Metaloorganicznej 1985-1988 Dziekan Wydziału Chemii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza 1988-1990 Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza 1995-2015 Dyrektor Poznańskiego Parku Naukowo-Technologicznego Fundacji UAM od 2000 Dyrektor Centrum Chemii Krzemu (Centrum Doskonałości) 2001-2015 Prezes Fundacji Uniwersytetu im. A. Mickiewicza 2004-2017 Dyrektor Centrum Zaawansowanych Technologii UAM Poznań od 2006 Koordynator Wielkopolskiego Centrum Zaawansowanych Technologii w Poznaniu
Wybrane publikacje
Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia Ordery i odznaczenia Medal Komisji Edukacji Narodowej (1988) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1989) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1998) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2011) Medal Jędrzeja Śniadeckiego Polskiego Towarzystwa Chemicznego (2002) Medal im. prof. Wojciecha Świętosławskiego za zasługi dla Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego (2007) Medal Palmae Universitatis Studiorum Posnaniensis (2016)Magdalena Ziółek, Wręczenie medali "Palmae Universitatis Studiorum Posnaniensis", [w:] Życie Uniwersyteckie, nr 10/2016, s. 14, ISSN 1231-8825. Nagrody i wyróżnienia Nagroda Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcie naukowe (2001) Godność „Lidera Pracy Organicznej” przyznana przez Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego (2004) Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w kategorii Badania na rzecz nauki (2009)Prof. Bogdan Marciniec – Nagroda FNP 2009 Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej za odkrycie nowych reakcji i nowych katalizatorów procesów prowadzących do wytwarzania materiałów krzemoorganicznych o znaczeniu przemysłowym (2009) Perła Honorowa Polskiej Gospodarki w kategorii nauka (2009) Nagrody Ministra Edukacji Narodowej (Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego) I stopnia 1988, 1989, 1990, 1993, 1996, 2004 (zespołowa) II stopnia 1982 III stopnia 1971, 1976, 1983
tytuł doktorat honoris causa Politechniki Łódzkiej (2013) Złoty Hipolit (2014) tytuł Ambasadora Marki Wielkopolski (23 marca 2015)ABO, Liderzy wyrośli w dobrym klimacie, w: Monitor Wielkopolski, nr 4(167)/2015, s.3, ISSN 1642-0918
Zobacz też Barbara Marciniec – małżonka (chemik, farmaceuta)
Przypisy
Bibliografia
Poczet wielkopolskich członków Polskiej Akademii Nauk (opracowały Anna Marciniak i Danuta Gołaś), Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2000, s. 259–261. Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – Trzy polskie Noble dla uczonych UAM, [w:] Życie Uniwersyteckie, nr 11(194)/2009, wyd. UAM, Poznań, 2009, ss.14-15, ISSN 1231-8825. Pionierskie prace w chemii metaloorganicznej, [w:] Życie Uniwersyteckie, nr 11(194)/2009, wyd. UAM, Poznań, 2009, s.16, ISSN 1231-8825.
Linki zewnętrzne Poczet Rektorów UAM
Kategoria:Absolwenci Wydziału Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Akademii Inżynierskiej w Polsce Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Łódzkiej Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – nauki techniczne Kategoria:Ludzie urodzeni w Seceminie Kategoria:Nagrodzeni Medalem im. Prof. Wojciecha Świętosławskiego Kategoria:Nagrodzeni Medalem Jędrzeja Śniadeckiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu