Podział administracyjny Imperium Rosyjskiego w 1914 roku

350px|thumb|Podział administracyjny Imperium Rosyjskiego 1914thumb|350px|Podział administracyjny Imperium Rosyjskiego w 1914 roku. Zaznaczone generał-gubernatorstwa350px|thumb|Gubernie Rosji europejskiej 1917140px|thumb|Herb Imperium Rosyjskiego Podział administracyjny Imperium Rosyjskiego w 1914 roku

W roku 1914 Imperium Rosyjskie było podzielone administracyjnie na 101 części: 78 guberni (w tym 8 guberni Wielkiego Księstwa Finlandii), 21 obwodów i 2 okręgi. Część guberni była zgrupowanych w 8 generalnych gubernatorstwach, a Kronsztad posiadał gubernatora wojskowego. 9 miast (Sankt Petersburg, Moskwa, Baku, Mikołajów, Odessa, Sewastopol, Rostów nad Donem, Jałta i Kercz-Jenikale) było wydzielonych z guberni jako gradonaczalstwa.

Protektoratami Imperium były Emirat Buchary, Chanat Chiwy i Kraj Urianchajski.

Rosja

Generał-gubernatorstwa

Generał-gubernatorstwo irkuckie Gubernia jenisejska (od 1822; Krasnojarsk) Gubernia irkucka (od 1764) Obwód jakucki (od 1805) Obwód zabajkalski (od 1851; Czyta)

Generał-gubernatorstwo kijowskie Gubernia kijowska (w latach 1708—1781, i od 1796) Gubernia wołyńska (od 1796; Żytomierz) Gubernia podolska (od 1796; Kamieniec Podolski)

Generał-gubernatorstwo moskiewskie miasto Moskwa Gubernia moskiewska (od 1708)

Generał-gubernatorstwo nadamurskie Obwód amurski (od 1858; Błagowieszczeńsk) Obwód kamczacki (1849–1856, od 1909; Pietropawłowsk) Obwód nadmorski (od 1856; Władywostok) Obwód sachaliński (od 1909; Aleksandrowsk)

Generał-gubernatorstwo stepowe Obwód akmoliński (od 1868; Omsk) Obwód semipałatyński (od 1854; Semipałatyńsk)

Generał-gubernatorstwo turkiestańskie Obwód zakaspijski (od 1882; Aszchabad) Obwód samarkandzki (od 1887; Samarkanda) Obwód siemirieczeński (od 1867; Wiernyj) Obwód syrdaryjski (od 1867; Taszkent) Obwód fergański (od 1876; Kokand)

Namiestnictwo kaukaskie Gubernia bakijska (od 1859; Baku) Gubernia czarnomorska (od 1896; Noworosyjsk) Gubernia erywańska (od 1849; Erywań) Gubernia jelizawietpolska (od 1868; Jelizawietpol) Gubernia kutaiska (od 1846; Kutais) Gubernia tyfliska (od 1849; Tyflis) Obwód batumski (1878—1883 i 1903—1918; Batumi), 1883-1903 w składzie guberni kutaiskiej Obwód dagestański (od 1860; Temyr-Chan-Szura) Obwód karski (od 1878; Kars) Obwód kubański (od 1860; Jekaterynodar) Obwód terecki (od 1860; Władykaukaz) Okręg zakatalski

Gubernie samodzielne Gubernia archangielska (1708—1780, od 1796) Gubernia astrachańska (1717—1785, od 1796) Gubernia besarabska (od 1873; Kiszyniów) Gubernia charkowska (od 1835) Gubernia chersońska (od 1803) Gubernia czernihowska (od 1796) Gubernia estońska (od 1783; Rewel) Gubernia jarosławska (od 1796) Gubernia grodzieńska (od 1801) Gubernia jekaterynosławska (od 1802) Gubernia kazańska (1708—1781, od 1796) Gubernia kałuska (od 1796) Gubernia kowieńska (od 1842) Gubernia kostromska (od 1778) Gubernia kurlandzka (od 1796; Mitawa) Gubernia kurska (od 1796) Gubernia inflancka (od 1783; Ryga) Gubernia mińska (1793—1795, od 1796) Gubernia mohylewska (1773—1778, od 1802) Gubernia niżnonowogrodzka (1719—1779, od 1796) Gubernia nowogrodzka (1727—1776, od 1796) Gubernia ołoniecka (od 1801; Pietrozawodsk) Gubernia orenburska (od 1796) Gubernia orłowska (od 1796) Gubernia penzeńska (1796—1797, od 1801) Gubernia permska (od 1796) Gubernia połtawska (od 1802) Gubernia pskowska (1772—1777, od 1796) Gubernia riazańska (od 1796) Gubernia samarska (od 1850) Gubernia sankt-petersburska (od 1708) Gubernia saratowska (od 1797) Gubernia symbirska (od 1796) Gubernia smoleńska (1708—1713, od 1776) Gubernia stawropolska (od 1847) Gubernia taurydzka (od 1802; Symferopol) Gubernia tambowska (od 1796) Gubernia twerska (od 1796) Gubernia tobolska (od 1796) Gubernia tomska (od 1804) Gubernia tulska (od 1796) Gubernia ufijska (od 1865) Gubernia wileńska (1795—1797, od 1802) Gubernia witebska (od 1802) Gubernia włodzimierska (1778, od 1796) Gubernia wołogodzka (od 1796) Gubernia woroneska (1725—1779, od 1796) Gubernia wiacka (1796)

Obwody Obwód Wojska Dońskiego (od 1870; Nowoczerkask) Obwód turgajski (od 1868; Orenburg – poza terytorium obwodu) Obwód uralski (od 1868)

Królestwo Polskie

Generał-gubernatorstwo warszawskie Gubernia kaliska Gubernia kielecka Gubernia łomżyńska Gubernia lubelska Gubernia piotrkowska Gubernia płocka Gubernia radomska Gubernia suwalska Gubernia warszawska

Gubernia samodzielna Gubernia chełmska (od 1912)

Wielkie Księstwo Finlandii

Generał-gubernatorstwo fińskie Gubernia abo-bernenborska (Abo) Gubernia wazaska (Nikolajstadt) Gubernia wyborska (Wyborg) Gubernia kuopioska (Kuopio) Gubernia niulandzka (Helsingfors) Gubernia san-michelska (San Michel) Gubernia tawastguska (Tawastgus) Gubernia uleaborska (Uleaborg)

Literatura

Piotr Eberhardt, Zmiany podziałów administracyjnych w Cesarstwie Rosyjskim, w Związku Sowieckim oraz w Federacji Rosyjskiej w: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej XLV, Warszawa 2010, s.239-257 PL ISSN 1230-5057 wersja elektroniczna

Zobacz też Gubernie Imperium Rosyjskiego na Ukrainie

*