Dekret – akt normatywny mający moc ustawy, wydany nie przez parlament, ale przez organ władzy wykonawczej.
Prawo rzymskie Dekretami (decreta) w prawie rzymskim były wyroki wydawane przez cesarza jako najwyższego sędziego. Jako przykład można wskazać Decretum Divi Marci o utracie wierzytelności dochodzonej z pominięciem drogi sądowejDigesta Justyniana 48,7,7, Historia rozwoju procesu rzymskiego.. W okresie dominatu odgrywały drugorzędną rolę.
Prawo kanoniczne Dekret jest to także dokument wydawany przez biskupa lub arcybiskupa danej diecezji, skierowany do księży (najczęściej wikariuszy), mówiący o przeniesieniu lub zmianie parafii poszczególnych duchownych. Dekrety wydają także m.in. przełożeni zakonów w stosunku do członków zakonu oraz Stolica ApostolskaPatrz: Kodeks prawa kanonicznego z 1983..
Prawo polskie W Królestwie Polskim Rada Regencyjna miała prawo wydawania dekretów.. W okresie II Rzeczypospolitej dekrety wydawał Naczelnik Państwa (marsz. Józef Piłsudski)., a później Prezydent RP, na mocy art. 55 Konstytucji kwietniowej.. W okresie Polski Ludowej dekrety wydawały następujące organy: Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego., Rada Ministrów...... oraz Rada Państwa (od czasu wejścia w życie Konstytucji PRL z 1952).. Dekrety musiały zostać zatwierdzone przez Krajową Radę Narodową, Sejm Ustawodawczy, a następnie Sejm PRL. Traciły one moc, jeżeli wyżej wymieniony właściwy organ odmówił ich potwierdzenia uchwałą na najbliższym posiedzeniu.
Niektóre obowiązujące obecnie (w III RP) dekrety wydane w okresie „Polski Ludowej”: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (, ze zm.) Dekret z dnia 7 lipca 1945 r. o odtworzeniu dyplomów i świadectw o ukończeniu nauki (, ze zm.) Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (, ze zm.) Dekret z dnia 10 grudnia 1946 r. o umarzaniu utraconych dokumentów () Dekret z dnia 28 października 1947 r. o mocy prawnej ksiąg wieczystych na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (, ze zm.) Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o ochronie godła i nazwy Światowej Organizacji Zdrowia ()
Obowiązujące dekrety mogą być zmieniane lub uchylane tylko ustawą. Podlegają one kontroli Trybunału KonstytucyjnegoZgodnie z art. 34 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym () przez ustawę rozumie się także akty normatywne, o których mowa w art. 234 Konstytucji, oraz inne akty normatywne, wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie Konstytucji, które miały moc prawną równą mocy prawnej ustawy.. Powyższe akty są źródłami powszechnie obowiązującego prawa.
Współcześnie w Polsce prawo przewiduje w pewnych okolicznościach wydawanie dekretów pod postacią rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z mocą ustawy.
Zobacz też
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Rozporządzenie wykonawcze (Stany Zjednoczone) Reskrypt
Przypisy
Kategoria:Dokumenty Kategoria:Prawo kanoniczne Kategoria:Źródła prawa Kategoria:Źródła prawa rzymskiego