Heksafluoroglinian sodu, – nieorganiczny związek chemiczny formalnie opisywany jako zawierający kompleksowy anion . Występuje naturalnie w postaci stosunkowo rzadkiego minerału kriolitu, który wydobywany był na Grenlandii.
Struktura Kriolit krystalizuje w układzie jednoskośnym (grupa przestrzenna P21/n) i ma strukturę zbliżoną do perowskitu, w której sieć krystaliczna tworzona jest przez naprzemiennie ułożone oktaedryczne jednostki i , zaś pozostałe kationy zajmują przestrzenie między nimi. W temperaturze ok. 610 °C dochodzi do przemiany fazowej z jednoskośnej fazy α w rombową (Immm) fazę β. Wcześniejsze badania wskazywały, że w temperaturze ok. 550 °C faza α ulega przemianie do fazy regularnej (Fm3m).
mały|centruj|500px|Sieć krystaliczna kriolitu (atomy sodu oznaczone kolorem żółtym, atomy glinu – błękitnym, atomy fluoru – lawendowym)
Otrzymywanie i zastosowanie Z uwagi na niewielkie wydobycie, użycie stopionego kriolitu w procesie Halla-Héroulta zostało w praktyce zastąpione związkiem uzyskiwanym sztucznie w reakcji z kwasem fluorowodorowym:
Tak uzyskany jest wykorzystywany następnie jako głowny składnik elektrolitu do elektrolitycznego otrzymywania glinu z uzyskiwanego z procesu Bayera. W procesie Halla-Héroulta może być regenerowany w reakcji tlenku sodu (będącego zanieczyszczeniem ) z , który jest składnikiem mieszaniny elektrolitycznej:
W warunkach przemysłowych nie jest konieczne uzupełnianie , a jedynie , choć większość tego związku jest również regenerowana z gazowego fluorowodoru i .
Laboratoryjnie można otrzymać w reakcji fluorku sodu z fluorkiem glinu:
Tym sposobem związek ten został otrzymany w 1824 roku przez Berzeliusa, choć z uwagi na to, że pojęcie związków kompleksowych jeszcze nie istniało, został przez niego opisany zgodnie z ówczesną wiedzą jako „sól podwójna”.
Przypisy
Kategoria:Nieorganiczne sole sodu Kategoria:Związki fluoru Kategoria:Związki glinu Kategoria:Związki kompleksowe