thumb|Grób Zbigniewa Jedlińskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Zbigniew Jedliński (ur. 8 października 1922 w Warszawie, zm. 6 czerwca 2008 tamże) – chemik polski, profesor, doktor honoris causa Politechniki GdańskiejZbigniew Jedliński Doktor honoris causa Politechniki Gdańskiej, nauczyciel akademicki.
Życiorys Uczestniczył w wojnie obronnej 1939 r., służąc w Samodzielnej Grupie Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga, walczył pod Kockiem jako ułan. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, działał w strukturach Kierownictwa Dywersji okręgu warszawskiego. Zagrożony aresztowaniem, został żołnierzem w partyzantce AK w Górach Świętokrzyskich.
Po wojnie ukończył studia wyższe na Wydziale Chemicznym Politechniki Gdańskiej, uzyskując w 1948 r. tytuł magistra inżyniera chemika ze specjalnością technologia środków chemicznych. Po studiach rozpoczął pracę naukową. W latach 1950–1958 pracował na Politechnice Gdańskiej. Tam w 1958 r. uzyskał stopień doktora. W latach 1959–1998 był pracownikiem Politechniki Śląskiej w Gliwicach. W 1959 r. został powołany na stanowisko docenta, tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1964, a profesora zwyczajnego w 1971 r. Pełnił tam też funkcję prodziekana (1960–1962) i dziekana (1962–1964) Wydziału Chemicznego. W latach 1959–1998 był organizatorem i kierownikiem Katedry Powłok Ochronnych w Instytucie Fizykochemii i Technologii Polimerów (obecnie Katedra Fizykochemii i Technologii Polimerów).
Równolegle w latach 1959–1961 był wicedyrektorem ds. naukowych w Przemysłowym Instytucie Badawczym Tworzyw i Lakierów w Gliwicach, następnie od 1962 do 1965 r. dyrektorem Zjednoczenia Przemysłu Farb i Lakierów. Ponadto od 1968 do 1974 r. pełnił funkcję dyrektora Centrum Badań Naukowych PAN, w latach 1975–1991 kierownika Zakładu Polimerów PAN w Zabrzu, w okresie 1992–1998 kierownika Centrum Chemii Polimerów. Osiągnięcia tej placówki uczyniły go postacią znaną w nauce i przemyśle. W 1971 r. został członkiem korespondentem, a w 1980 r. członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. Pomimo przejścia w 1998 r. na emeryturę, nadal pracował naukowo.
Był autorem lub współautorem ponad 320 publikacji, w tym 4 samodzielnych książek na temat chemii makromolekularnej, twórcą lub współtwórcą ponad 65 patentów polskich i 20 zagranicznych (amerykańskich, brytyjskich, włoskich, niemieckich i hiszpańskich). Wypromował 42 doktorów.
Należał m.in do Polskiego Towarzystwa Chemicznego, Królewskiego Towarzystwa Chemicznego w Londynie, Nowojorskiej Akademii Nauk, Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego, Amerykańskiego Towarzystwa Biodegradowalnych Polimerów. Był redaktorem naczelnym czasopisma „Polish Journal of Applied Chemistry” (1998–2007).
W uznaniu ogromnych osiągnięć prof. Zbigniewa Jedlińskiego w dziedzinie chemii, a szczególnie inżynierii materiałowej, 21 kwietnia 2001 r. senat Politechniki Gdańskiej nadał mu godność doktora honoris causa.
12 czerwca 2008 r., został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 284 wprost-5-27).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1994). Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Krzyż Armii Krajowej Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Medal Wojska Polskiego Odznaka 25-lecia Politechniki Śląskiej (1970)
Nagrody Nagroda Państwowa II stopnia zespołowa (1964, 1978) Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna stopnia I za szczególnie ważne i twórcze osiągnięcia (1974) Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna I stopnia za osiągnięcia w dziedzinie kształcenia kadry naukowej (1977) Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna I stopnia za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1980) Nagroda Państwowa I stopnia (1984) Nagroda Ministra Edukacji Narodowej indywidualna I stopnia za osiągnięcia w zakresie rozwoju kadry (1989)
Przypisy
Bibliografia Jan Łukaszczyk, Wspomnienie o prof. Zbigniewie Jedlińskim, [w:] „Z Życia Politechniki Śląskiej”, nr 9, czerwiec 2008 (wersja elektroniczna, dostęp: 5 czerwca 2009, z fotografią). Członkowie Polskiej Akademii Nauk. Informator (zestawiła Jadwiga Krzyżanowska), Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1987, s. 54 (z fotografią). Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, edycja 3, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1993, s. 253.
Kategoria:Absolwenci Politechniki Gdańskiej Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Gdańskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kockiem (1939) Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2008