Tlenek magnezu (magnezja palona), MgO – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków zasadowych zawierający magnez na II stopniu utlenienia.
Związek ten w temperaturze pokojowej jest białą substancją krystaliczną. Otrzymany w temperaturze do 900 °C nazywany jest magnezją kaustyczną kalcynowaną i łatwo ulega reakcjom, np. roztwarza się w kwasach. W przeciwieństwie do z zimną wodą reaguje bardzo powoli, jednak po podgrzaniu reakcja staje się szybka. Produktem jest wodorotlenek magnezu, . Po wyprażeniu w temp. lub wyższej tworzy tzw. magnezję spiekaną (znaną też jako magnezja całkowicie wypalona), która ze względu na bardzo małą powierzchnię właściwą jest niereaktywna. Po stopieniu magnezji (tt. ) w łuku elektrycznym i zestaleniu otrzymuje się magnezję topioną, o jeszcze mniejszej reaktywności; jest ona praktycznie odporna na warunki atmosferyczne.
Tlenek magnezu występuje w przyrodzie jako minerał peryklaz.
Stosowany jest do wyrobu cementów, odlewów, naczyń ognioodpornych, tygli. Ma również zastosowanie w medycynie jako lek na nadkwasotę i zatrucia. W fotografii służy do zobojętniania emulsji fotograficznej.
Otrzymywanie Tlenek magnezu na skalę przemysłową otrzymuje się: Z magnezytu (). Minerał poddaje się obróbce wstępnej w celu usunięcia zanieczyszczeń, a następnie praży w temperaturze :
Z wody morskiej. W pierwszym etapie strąca się wodorotlenek magnezu za pomocą wapna:
Wykorzystuje się tu fakt, że jest ok. 200× słabiej rozpuszczalny w wodzie niż . Następnie do zawiesiny bardzo drobnego osadu dodaje się większe kryształy tego związku, indukując powiększenie ziaren osadu, który filtruje się i przemywa, uzyskując syropowaty produkt zawierający <50% wody. Praży się go w temp. ok. :
Z solanek o różnym pochodzeniu: otrzymanych przez wymywanie podziemnych złóż soli magnezu, takich jak biszofit lub karnalit pozostałości po produkcji soli (NaCl) z naturalnych solanek, np. z wód Morza Martwego pozostałości po produkcji soli ze złoży halitu W procesach tych MgO wytwarza się podobnie jak z wody morskiej. Chlorek magnezu można poddać też pirohydrolizie, umieszczając go w strumieniu przegrzanej pary wodnej o temp. :
MgO otrzymuje się też z dolomitu, czyli węglanu magnezu wapnia, . Minerał poddaje się kalcynacji:
Z powstałej mieszaniny tlenek wapnia usuwa się metodami chemicznymi. Można też wykorzystać fakt, że ulega rozkładowi już w temp. , podczas gdy jest trwały do temp. .
Na skalę laboratoryjną MgO można otrzymać poprzez utlenianie lub spalanie magnezu:
Inne metody to rozkład termiczny lub niektórych soli magnezu (, , ).
Zobacz też spoiwo magnezjowe
Przypisy Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/1832 z dnia 12 października 2021 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (, s. 211).
Bibliografia
Kategoria:ATC-A02 Kategoria:ATC-A06 Kategoria:ATC-A12 Magnezu, tlenek Kategoria:Związki magnezu Kategoria:Środki suszące