Metro w Kopenhadze (duń. Københavns Metro) – system szybkiego transportu w stolicy Danii, składający się z czterech linii oznaczanych od M1 do M4 o łącznej długości 38,2 km i 39 stacjach.
Historia Linie M1 i M2 W 1992 r. duński parlament podjął decyzję o budowie metra w Kopenhadze. Budowa pierwszych dwóch linii rozpoczęła się w listopadzie 1996 r., z przemieszczaniem podziemnych rur i przewodów wokół planowanych stacji. W sierpniu 1997 r. rozpoczęto prace na stacji techniczno-postojowej, a we wrześniu na głównej linii. W październiku i listopadzie zostały dostarczone dwie maszyny drążące (TBM), nazwane „Liva” i „Bette”. Wystartowały ze stacji Islands Brygge w lutym 1998 r.
Linie M1 oraz M2 zostały uruchomione 19 października 2002. M1 kursowała początkowo na trasie z Nørreport do stacji Vestamager, z kolei M2 na odcinkach centralnym i północnym pokrywa się trasą z linią M1 (od Vanløse do Christianshavn), natomiast południowy koniec miała odrębny do stacji Lergravsparken. 29 maja 2003 r. zostały oddane do użytku dwie nowe stacje: Forum oraz Frederiksberg. 12 października 2003 r. tunele dla obu linii zostały przedłużone dalej na zachód w stronę obecnej stacji Vanløse. We wrześniu 2007 r. uruchomiono ostatni odcinek linii M2 w stronę portu lotniczego Kopenhaga-Kastrup. Ta część linii została poprowadzona po powierzchni ziemi oraz częściowo w wykopie, pomimo że początkowo planowano poprowadzić ten odcinek wiaduktem.
Linie M3 i M4 W 2005 r. rozpoczęto plany budowy kolejnej linii metra okrążającej śródmieście Kopenhagi (nazwanej duń. Cityringen). Zgodę parlamentu na finansowanie inwestycji uzyskano w 2007 r., a w 2013 r. zaczęły się prace budowlane. Tunele drążono przy pomocy czterech maszyn drążących (TBM) nazwanych „Eva”, „Minerva”, „Nora” i „Tria”. Ostateczne otwarcie linii M3 nastąpiło 3 września 2019. Jednocześnie w 2012 r. podjęto decyzję o budowie czwartej linii przebiegającej częściowo w tunelu linii M3, a częściowo od niej odbiegającej. Budowę podzielono na dwa etapy: pierwszy północny został ukończony w 2020 r., co pozwoliło na otwarcie linii M4 na odcinku Orientkaj – København H (od stacji Østerport razem z M3) 28 marca 2020. W budowie pozostaje z kolei liczący 5 stacji odcinek południowy od stacji København H do stacji końcowej Ny Ellebjerg, który gotowy ma być w 2024 r.
Przewozy Linie Linia Trasa Rok otwarcia Przebieg Vanløse ↔ Vestamager 2002 1. Vanløse 2. Flintholm 3. Lindevang 4. Fasanvej 5. Frederiksberg 6. Forum 7. Nørreport 8. Kongens Nytorv 9. Christianshavn 10. Islands Brygge 11. DR Byen 12. Sundby 13. Bella Center 14. Ørestad 15. Vestamager Vanløse ↔ Lufthavnen 2002 1. Vanløse 2. Flintholm 3. Lindevang 4. Fasanvej 5. Frederiksberg 6. Forum 7. Nørreport 8. Kongens Nytorv 9. Christianshavn 10. Amagerbro 11. Lergravsparken 12. Øresund 13. Amager Strand 14. Femøren 15. Kastrup 16. Lufthavnen Cityringen 2019 1. København H 2. Rådhuspladsen 3. Gammel Strand 4. Kongens Nytorv 5. Marmorkirken 6. Østerport 7. Trianglen 8. Poul Henningsens Plads 9. Vibenshus Runddel 10. Skjolds Plads 11. Nørrebro 12. Nørrebros Runddel 13. Nuuks Plads 14. Aksel Møllers Have 15. Frederiksberg 16. Frederiksberg Allé 17. Enghave Plads (Ny Ellebjerg ↔) København H ↔ Orientkaj 2020 1. Ny Ellebjerg (w bud.) 2. Mozarts Plads (w bud.) 3. Sluseholmen (w bud.) 4. Enghave Brygge (w bud.) 5. Havneholmen (w bud.) 6. København H 7. Rådhuspladsen 8. Gammel Strand 9. Kongens Nytorv 10. Marmorkirken 11. Østerport 12. Nordhavn 13. Orientkaj Źródło:
Rozkład jazdy thumb|Tablica na peronie informująca o czasie oczekiwania na pociąg Wszystkie linie kopenhaskiego metra kursują przez całą dobę przez wszystkie dni w tygodniu. Na liniach M1 oraz M2 w godzinach szczytu pociągi kursują w takcie 4-minutowym, poza szczytem komunikacyjnym i w weekendy w takcie 6-minutowym, a w nocy co 15 lub co 20 min, co na wspólnym odcinku M1 i M2 daje częstotliwość odpowiednio 2, 3 i 7–8 lub 20 min. Na linii Cityringen utrzymywany jest takt 3-minutowy w szczycie oraz 4–5 min poza godzinami szczytu i w weekendy. Nocą linia M3 kursuje co 6 min (ale tylko w jednym kierunku) lub co 12 min w obu kierunkach. W razie planowanych remontów lub prac konserwacyjnych, odpowiedni odcinek sieci metra jest wyłączany, a w zamian wprowadzona jest zastępcza komunikacja autobusowa.
Bilety W kopenhaskim metrze obowiązują zintegrowane bilety na transport miejski, które wykorzystywane są w autobusach miejskich, metrze, kolei aglomeracyjnej (S-tog) i regionalnej, a także tramwajach wodnych (Københavns Havnebusser). Sieć metra położona jest na terenie 4 stref biletowych. Centralny odcinek linii M1, M2 i M4, a także większość trasy M3 znajdują się w strefie 1., zachodni fragment linii M1 i M2 oraz zachodni fragment linii M3 w strefie 2., południowo-wschodni kraniec linii M1 w strefie 3., a kraniec linii M2 do portu lotniczego Kastrup w strefach 3. i 4.
Tabor thumb|Autonomiczny pociąg metra Na obu liniach kursują 3-wagonowe składy włoskiej firmy AnsaldoBreda projektu Giorgio Giugiaro. Każdy skład jest w stanie pomieścić ponad 300 pasażerów. Torowisko jest oddzielone od peronu szklaną ścianą, w której znajdują się drzwi otwierające się synchronicznie z drzwiami w pociągu.
Cały system metra oraz bezzałogowe pociągi są kontrolowane i prowadzone przez w pełni zautomatyzowany system komputerowy, który znajduje się w Centrum Kontroli i Konserwacji przy stacji Vestamager. Automatyczna kontrola pociągu (ATC), składa się z trzech podsystemów: ATP – odpowiedzialnego za automatyczną ochronę pociągu (np. sprawdzenie czy na torze jest inny), automatyczne prowadzenie pociągu (ATO) i automatycznego nadzoru kolejowego (ATS). ATP jest odpowiedzialny dodatkowo za prędkość pociągów, oraz sprawdzenie, czy drzwi są zamknięte przed wyjazdem i zwrotnice są ustawione poprawnie.
Zobacz też transport w Kopenhadze
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna Metro w Kopenhadze na stronie urbanrail.net