Cmentarz żydowski w Żorach – został założony w 1814Burchard podaje datę powstania cmentarza jako XIX w. i jest najstarszą nekropolią miasta. Cmentarz znajduje się przy ul. CmentarnejBurchard podaje, iż w Żorach istniały dwa kirkuty założone w XIX w. – drugi w dzielnicy Kieszczówka (sic!). W rzeczywistości kirkut przy ul. Cmentarnej znajduje się w dzielnicy Kleszczówka. Widać to dobrze na mapie WIG.. Cmentarz ma powierzchnię 0,58 ha. Jest ogrodzony murem i siatką. W 1945 roku podczas działań wojennych zniszczeniu uległ dom przedpogrzebowy, który rozebrano w latach sześćdziesiątych, a sama nekropolia popadła w ruinę w okresie PRL. Był wykorzystywany m.in. jako boisko.
W 1985 roku dokonano pierwszej inwentaryzacji cmentarza, a wkrótce potem przeprowadzono prace porządkowe. Inwentaryzację powtórzono w 1994 roku. Na cmentarzu zachowało się około 130 nagrobków, z czego 45 stojącychW odniesieniu do rzekomego drugiego cmentarza Burchard podaje liczbę zachowanych nagrobków jako około 100..
W 2014 rozebrano zniszczony mur od strony ul. Cmentarnej. W 2024 teren cmentarza został uporządkowany, w południowym narożniku cmentarza (w miejscu dawnego domu pogrzebowego) utworzono lapidarium, w którym zgromadzono poprzewracane macewy. Na ogrodzeniu umieszczono tablice przedstawiające historię cmentarza i społeczności żydowskiej w Żorach.
Istniejący na cmentarzu zespół 59 starych drzew jest objęty ochroną.
Przypisy
Bibliografia
Mapa WIG Rybnik Pas 48 Słup 27 Warszawa 1933
Linki zewnętrzne Cmentarz żydowski w Żorach na portalu Wirtualny Sztetl Więcej informacji na temat żorskich Żydów i ich nekropolii
Żory Kategoria:Obiekty sakralne w Żorach Kategoria:Obiekty w Żorach wpisane do gminnej ewidencji zabytków