Obwód V Mokotów – kryptonimy: „Dziewiętnastka”, „19” (w ramach SZP), „45” (w ramach ZWZ/AK), „XXV” (od 15 czerwca 1944), „V” (od 9 sierpnia 1944) – terytorialna jednostka organizacyjna Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej, działającego w konspiracji w okresie okupacji niemieckiej w Polsce oraz walczącego w powstaniu warszawskim.
Komenda Obwodu Komendą obwodu kierowali kolejno: kpt. / mjr Janusz Szlaski „Prawdzic” (do 1942); ppłk kaw. rez. Aleksander Hrynkiewicz „Przegonia” (od 1942 do 6 sierpnia 1944 – choć formalnie do 18 sierpnia); ppłk piech. Stanisław Kamiński „Daniel” (p.o. 5 – 18 sierpnia 1944); ppłk br. panc. Józef Rokicki „Karol” (od 19 sierpnia do 26 września 1944). mjr piech. Kazimierz Szternal „Zryw” (26 – 27 września 1944)
Struktura Obwodu 1 sierpnia Komenda obwodu Komendant – ppłk kaw. rez. Aleksander Hrynkiewicz „Przegonia”, „Marek” adiutant – rtm. rez. Stanisław Wóycicki „Rawicz I” (do 4 VIII) adiutant – ppor. łącz. rez. inż. Bohdan Walentynowicz „Walek” (od 22 VIII) Zastępca komendanta – ppłk piech. Tadeusz Bandoła „Wirtuoz” Szef sztabu – mjr dypl. kaw. st. sp. Tadeusz Jan Halik „Wolfram” Oficer organizacyjny – NN Oficer informacyjny – por. Stanisław Topór „Wróbel” Oficer kontrwywiadu – NN Oficer wyszkolenia – NN Kwatermistrz – rtm. rez. Mieczysław Czychiryn „Brzozowski” Oficer gospodarczy – ppor. rez. Jan Doliński „Lech” Oficer broni – NN Lekarz – ppłk. lek. Klemens Gerner Oficer łączności – por. Jan Baranowski „Roger” Referat prasowy – ppor. rez. Aleksander Płaczkowski „Paweł” Oficer saperów – por. rez. sap. Mieczysław Szenfeld „Mączka” Dywersja bojowa – por. rez. art. Tadeusz Jaegerman „Klimek” Inspektor WSOP – por. rez. Tadeusz Juliusz Olszewski „Wojtek” Komendantka Wojskowej Służby Kobiet – Antonina Kon „Jadwiga” Oddział osłony sztabu „OS-V” – por. kaw. rez. Michał Bylina „Michał”
Struktury obwodu Rejon 1 (ul. Podchorązych, Szwoleżerów) kryptonim „XXV-51” – dowódca rtm. Stefan Smolicz „Wrak”; I Zgrupowanie – 1 Pułk Szwoleżerów AK – dowódca rtm. Stefan Smolicz „Wrak"; II Zgrupowanie „1703” – l Dywizjon Artylerii Konnej im. gen. J. Bema – dowódca kpt. art. Wiktor Olszewski „Olcha”; Rejon 2 (Sielce, Siekierki) kryptonim „XXV-52” – dowódca kpt.Ryszard Degórski „Brzoza”; I Zgrupowanie (I Batalion OW PPS) – dowódca ppor. Wacław Kossowicz „Jarząbek”; (Plutony: 523, 524, 525, 526, 527, 558) II Zgrupowanie – dowódca kpt. piech. Czesław Szymanowski „Korwin”; 1 Kompania – dowódca por. Mieczysław Nałęcz-Dobrowslki „Waga” (plutony 531, 535, 536); 2 kompania – dowódca pro. rez. Czesław Zawadzki „Legun” (plutony: 537, 538, 539); Rejon 3 (pl. Unii Lubelskiej ul. Bagatela) kryptonim „XXV-53” – dowódca kpt. Leon Światopełk-Mirski „Tomasz Łucznik”; 1 Kompania – dowódca por. rez. mar. woj. Kazimierz Niewęgłowski „Borowy” (plutony 540, 541, 542); 2 Kompania – dowódca por. rez. Wojciech Ochalski „Wojciech” (plutony 543, 544, 545); 3 Kompania – dowódca NN (plutony 546, 547); Rejon 4 (Pole Mokotowskie) kryptonim „XXV-54”- kpt. Zygmunt Karol Peitler „Zygmunt”; I Zgrupowanie (cztery kompanie) II Zgrupowanie (II Batalion Szturmowy „Odwet”) – dowódca – ppor. Juliusz Sobolewski „Roman”; Grupa artyleryjska „548” – „Granat” – dowódca kpt. art. Józef Szyszko „Bachmat”; Rejon 5 (Sadyba i wieś Czerniaków) „Oaza” – dowódca por. Melchior Czesław Szczubełek „Jaszczur”; Zgrupowanie (Batalion „Oaza”) – rtm. st. spocz. Emil Alfons Vacqueret; Rejon 6 (południowa część Górnego Mokotowa z Rakowcem, Służewcem i Ursynowem) – dowódca ppłk. Stanisław Kamiński „Daniel”. Pułk „Baszta”.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Matusak P. (pod red.), Powstanie warszawskie 1944. Wybór dokumentów, T. 2, cz. I, Warszawa 2001. .
Linki zewnętrzne Baszta : pismo żołnierskie - pismo wydawane przez zgrupowanie podczas powstania
Kategoria:Historia Mokotowa Kategoria:Obwody Okręgu Warszawa AK Kategoria:Oddziały powstania warszawskiego Kategoria:Jednostki organizacyjne Armii Krajowej rozwiązane w 1944