Richard William Farnsworth (ur. 1 września 1920 w Los Angeles, zm. 6 października 2000 w Lincoln) − amerykański aktor filmowy i kaskader, dwukrotnie nominowany do Oscara za role pierwszo- i drugoplanowe.
17 sierpnia 1992 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 1560 Vine Street.
Życiorys Wczesne lata życia Urodził się w Los Angeles jako syn inżyniera i gospodyni domowej. Dorastał w okresie wielkiego kryzysu. Kiedy miał siedem lat, zmarł jego ojciec. Potem mieszkał z ciotką, matką i dwiema siostrami w Downtown Los Angeles.
Kariera W 1937 roku, w wieku 16, Farnsworth pracował jako stajenny w dziedzinie polo w Los Angeles za sześć dolarów tygodniowo, gdy zaproponowano mu pracę w lepszej płacy jako kaskader, m.in. w komedii pure nonsense Sama Wooda Dzień na wyścigach (A Day at the Races, 1937) z udziałem braci Marx (Groucho, Chico i Harpo) czy komedii wojennej George’a Stevensa Gunga Din (1939) z Carym Grantem. Jechał na koniu w dramacie Archiego Mayo Przygody Marco Polo (The Adventures of Marco Polo, 1938) z Garym Cooperem. Był też zatrudniony na planie ekranizacji powieści Howarda Fasta w reżyserii Stanleya Kubricka Spartakus (Spartacus, 1960) z Kirkiem Douglasem, gdzie przez jedenaście miesięcy prowadził rydwan, podobnie jak w monumentalnym filmie biblijnym Cecila B. DeMille’a Dziesięcioro przykazań (The Ten Commandments, 1956) z Charltonem Hestonem.
Grał potem w melodramacie Victora Fleminga Przeminęło z wiatrem (Gone With the Wind, 1939) z Vivien Leigh i Clarkiem Gable’em, westernie Howarda Hawksa Rzeka Czerwona (Red River, 1948) z Johnem Wayne’em i Montgomerym Cliftem, dramacie Lászla Benedeka Dziki (The Wild One, 1953) u boku Marlona Brando i Lee Marvina.
Od 1963 występował w westernach, a także serialach telewizyjnych jak ABC Korzenie (Roots, 1977) czy The Boys of Twilight (1992) u boku Wilforda Brimleya. Za kreację Dodgera w westernie Alana J. Pakuli Przybywa jeździec (Comes a Horseman, 1978) u boku Jamesa Caana i Jane Fondy był nominowany do Oscara 1979 jako najlepszy aktor drugoplanowy, odebrał National Board of Review Award i National Society of Film Critics Award. Jego przełom nastąpił, gdy zagrał rolę rozbójnika Billa Minera w kanadyjskim westernie Szary lis (The Grey Fox, 1982), za którą został uhonorowany nagrodą Genie i zdobył nominację do Złotego Globu.
Pojawił się jako trener baseballu w filmie Barry’ego Levinsona Urodzony sportowiec (The Natural, 1984) wg powieści Bernarda Malamuda z Robertem Redfordem. Rola sędziego Granda Pettitta w telewizyjnym dramacie kryminalnym CBS Pościg (Chase, 1985) z Jennifer O’Neill przyniosła mu nominację do Złotego Globu. Innym ważnym zadaniem była postać szeryfa w filmowej wersji powieści Stephena Kinga Misery (1990) w reżyserii Roba Reinera z Kathy Bates i Jamesem Caanem. Był profesorem w melodramacie Roberta Redforda Hawana (Havana, 1990).
Za postać Alvina w dramacie biograficznym Davida Lyncha Prosta historia (The Straight Story, 1999) ze Sissy Spacek mając 79 lat zdobył nominację do Oscara i Złotego Globu 2000.
Życie prywatne W 1947 poślubił Margaret Hill (1919-1985), z którą miał dwoje dzieci: syna Diamonda (kaskadera) i córkę Missy. Po zostaniu wdowcem, od 1985 żył na ranczo w Lincoln w Nowym Meksyku.
W 1999 zdiagnozowano u niego nieuleczalny nowotwór kości. Podczas realizacji filmu Prosta historia cierpiał na dotkliwy ból.
6 października 2000, po długiej walce z rakiem prostaty, Farnsworth w wieku 80. lat popełnił samobójstwo, strzelając do siebie na swoim ranczo w Lincoln. Szeryf hrabstwa Lincoln Tom Sullivan wydał wówczas oświadczenie, gdzie poinformował, że aktor zmarł w swoim domu w obszarze niemunicypalnym Lincoln. Kiedy zginął, jego ówczesna narzeczona Jewely Van Valin była w domu.
Został pochowany w Forest Lawn Memorial Park w Hollywood Hills w Los Angeles w Columbarium of Purity (N-63294), obok żony Margaret.
Nagrody i nominacje Rok Nagroda Kategoria Film Rezultat1978 National Board of ReviewPrzybywa jeździec (1978) Najlepszy aktor drugoplanowy Wygrana Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych Najlepszy aktor drugoplanowy Nominacja 1979 Oscar Najlepszy aktor drugoplanowy Nominacja 1983 Nagroda Genie Najlepszy występ zagranicznego aktoraSzary lis (1982) Wygrana 1984 Złoty Glob Najlepszy aktor w filmie dramatycznym Nominacja1986 Nagroda Gemini Najlepszy występ aktora drugoplanowego Ania z Zielonego Wzgórza (1985) Wygrana Złoty Glob Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym Chase (1985) Nominacja 1999 Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych Najlepszy aktor Prosta historia (1999) Wygrana2000 Złoty Glob Najlepszy aktor w filmie dramatycznym Nominacja Oscar Najlepszy aktor Nominacja Nagroda Satelita Najlepszy aktor w filmie dramatycznym Nominacja
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy kaskaderzy Kategoria:Amerykańscy samobójcy Kategoria:Pochowani na Forest Lawn Memorial Park (Hollywood Hills) Kategoria:Ludzie urodzeni w Los Angeles Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2000