thumb|Berłóweczka frędzelkowana (Tulostoma fimbriatum)
Tulostoma Pers. (berłóweczka) – rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Rodzaj Tulostoma utworzył Christiaan Hendrik Persoon w 1794 r. Gatunkiem typowym jest Tulostoma mammosum P. Micheli ex Fr. Synonim naukowy: Tulasnodea Fr. Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako pałeczka lub pyzatka.
Charakterystyka Owocniki początkowo kuliste, tworzą się pod ziemią. Dojrzałe owocniki zbudowane są z kulistej główki i trzonu. W miarę wzrostu silnie wydłużający się trzon wynosi kulistawą część owocnika nad powierzchnię. Trzon jest dobrze wykształcony, początkowo tkwi w podłożu, potem stopniowo się z niego wysuwa. Jest twardy, o powierzchni włóknistej lub łuskowatej. Perydium jest jedno lub dwuwarstwowe, nietrwałe i szybko odpada. Pozostaje po nim ślad w postaci mniej lub więcej widocznego kołnierzyka u podstawy główki. Gleba jednolita, w stanie dojrzałym pyląca. Znajduje się w niej włośnia. Wysyp zarodników ochrowy. Zarodniki okrągławe, brodawkowate, bez pory rostkowej. Po dojrzeniu grzyba wydostają się z owocnika przez mały otwór szczytowy.
Przedstawiciele tego rodzaju rosną głównie poza lasem, najczęściej na glebach piaszczystych, w miejscach nasłonecznionych. Grzyby saprotroficzne rosnące na ziemi.
Gatunki występujące w Polsce: Tulostoma brumale Pers. 1794 – berłóweczka zimowa Tulostoma fimbriatum Fr. 1829 – berłóweczka frędzelkowana Tulotsoma kotlabae Pouzar 1958 – berłóweczka czeska Tulostoma melanocyclum Bres. 1904 – berłóweczka rudawa Tulostoma simulans Lloyd 1906 Tulostoma squamosum Pers. 1801 – berłóweczka łuskowata Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody i innych.
Przypisy
Kategoria:Pieczarkowate