NH Industries NH90 – dwusilnikowy śmigłowiec wielozadaniowy produkowany przez europejskie przedsiębiorstwo NHIndustries, założone przez firmy: Agusta, Eurocopter oraz Fokker. Śmigłowiec opracowany został w dwóch wersjach – transportowej TTH (Tactical Transport Helicopter) oraz morskiej NFH (NATO Frigate Helicopter).
Śmigłowiec został zamówiony przez siły zbrojne 14 państw, a jego pierwsze egzemplarze weszły do służby w 2006 roku.
Rozwój 1 września 1992 roku NH Industries podpisało kontrakt na opracowanie i budowę prototypów śmigłowca NH90. Umowa została zawarta pomiędzy NHIndustries a NAHEMA (NATO Helicopter Management Agency).
Na początku projekt borykał się z problemami finansowymi jednak duże zamówienie na 298 helikopterów w roku 2000 przez kraje partnerskie pozwoliło na kontynuowanie badań.
W założeniu NH90 miał być produkowany w trzech fabrykach: Cascina Costa we Włoszech, Marignane we Francji i Donauwörth w Niemczech. Wraz z kolejnymi zamówieniami uruchomiono także linie montażu finalnego w zakładach Patrii w Finlandii dla krajów skandynawskich oraz w Brisbane dla Australii.
Łącznie złożono zamówienia na 514 śmigłowców tego typu. Ukończony prototyp oznaczony jak PT1, po raz pierwszy wzniósł się w powietrze 18 grudnia 1995 roku z firmowego lotniska w Marignane we FrancjiNH90 Firs Flight, „Air Forces Monthly”, nr 2 (1996), s. 2, . Pierwsze egzemplarze zostały dostarczone w 2006 roku. Do października 2015 przekazano 250 sztuk. W 2016 roku łączny nalot śmigłowców NG90 osiągnął 100 tys. godzin.
Miejsca finalnego montażu: Wenecja-Tessera, Włochy (AgustaWestland) od 2010: 116 dla Włoch, 20 dla Holandii, 14 dla Norwegii, pierwotnie dla Portugalii. Donauwörth, Niemcy (Eurocopter Deutschland): 100 dla Niemiec, 4 NFH dla BelgiiOblot belgijskiego NH90 NFH.. Marignane, Francja (Eurocopter): 101 dla Francji, 20 dla Omanu, 8 dla Nowej Zelandii, 4 dla Belgii, 4 dla Australii, 2 dla Finlandii, 2 dla Maroka, 1+ dla Grecji. Albacete, Hiszpania (Eurocopter España) od 2013: 22 dla HiszpaniiAirbus Helicopters delivers the first NH90 and the first two HAD-E Tigers to the Spanish Ministry of Defense. airbushelicopters.com Halli, Jämsä, Finlandia (Patria) od 2005: 18 dla Finlandii, Szwecji. Brisbane, Australia (Australian Aerospace/Eurocopter): 47 dla Australii.
Problemy W 2010 niemiecka gazeta Bild pisała o braku gotowości śmigłowców do transportu żołnierzy. Eksperci niemieckiej armii mówili, że siedzenia w NH90 były dopuszczone do maksimum 110 kg, co jest niewystarczające dla w pełni wyposażonych żołnierzy. Nie było także możliwości zabezpieczenia cięższego uzbrojenia, a podłoga kabiny była podatna na uszkodzenia. Żołnierze w pełnym rynsztunku nie mogli także korzystać z tylnej rampy w związku z nałożonymi ograniczeniami konstrukcyjnymi. Nie było także możliwości zamontowania ciężkiego karabinu maszynowego w drzwiach ani sprzętu do dokonywania desantu z powietrza lub skoków spadochronowych. Raportowano także o problemach z lądowaniem śmigłowca – lądowanie możliwe było tylko na utwardzanej powierzchni z przeszkodami nieprzekraczającymi 16 centymetrów. W odpowiedzi niemieckie ministerstwo obrony ogłosiło, że Eurocopter został poinformowany o problemach i zostaną one rozwiązane.
W Listopadzie 2011 śmigłowiec został umieszczony na liście "Projects of Concern" Australijskiego Departamentu Obrony w związku z opóźnieniami i znaczną ilością problemów konstrukcyjnych, wliczając w to problem który doprowadził do uziemiania całej floty australijskich MRH90 w 2010 po awarii kompresora w jednym z dwóch silników.
W czerwcu 2014 roku Holandia odkryła problemy z korozją we flocie swoich NH90, co doprowadziło do wstrzymania dostaw wersji NFH. Producent zgodził się na pokrycie kosztów programu naprawczego, co doprowadziło do wznowienia dostaw w grudniu 2014.
W czerwcu 2014 niemiecki NH90 doznał awarii przekładni głównej która zmusiła go do awaryjnego lądowania w Uzbekistanie. Raportowano również problemy w innych niemieckich NH90 które miały często uruchamiane silniki - efektem tego zarekomendowano wydłużenie czasu między lotami. Między 6 a 23 lutego 2015 Niemcy uziemiły swoją flotę NH90 przez obawy o bezpieczeństwo pilotów po tym jak śledztwo wykazało, że doszło do zwarcia w konsoli nad głową pilota. NHIndustries wysłało rekomendacje do pozostałych krajów operujących NH90 i zobowiązało się do wprowadzenia usprawnień w konstrukcji.
W październiku 2014 opublikowano raport wykonany przez firmę P3 w który stwierdzał, że niemieckie śmigłowce NH90 nie będą się kwalifikować do wsparcia operacji NATO i innych działań poza granicami Niemiec do roku 2016.
W styczniu 2015 siły zbrojne Finlandii ogłosiły, że w związku z brakiem części zamiennych mają problemy z utrzymaniem śmigłowców w gotowości operacyjnej. W 2014 roku serwis był w stanie wykonywać swoje zadania tylko w 19%, a czas oczekiwania na części zamienne wynosił około 200 dni. Producent wspomniał o zwiększeniu dostaw części i poprawieniu systemu serwisowania.
W kwietniu 2017 roku awaria silnika nowozelandzkiego NH90 stała się przyczyną awaryjnego lądowania. W następstwie tego zdarzenia wprowadzono ograniczenia w lotach śmigłowców jedynie do obszarów, na których możliwe jest stosunkowo łatwe znalezienie miejsca do posadzenia maszyny na ziemi.
Wersje NFH: NATO Frigate Helicopter Morska wersja przystosowana do bazowania na fregatach, zasadniczym zadaniem jest zwalczanie okrętów podwodnych i nawodnych. Są przystosowane także do działania w nocy i prowadzenia misji poszukiwawczo-ratowniczych.
TTH: Tactical Transport Helicopter Taktyczny śmigłowiec transportowy w wersji bazowej mogący zabrać na pokład 20 wyekwipowanych żołnierzy lub 2,5 t ładunku, wyposażony w tylną rampę załadunkową. Do zadań ewakuacji medycznej może przenosić do 12 noszy. Może zostać przystosowany także do zadań SAR, CSAR, walki elektronicznej, dowodzenia i przewozu VIP.
Szwedzi zamówili 18 śmigłowców w wersji z podwyższoną kabiną (1,82 m zamiast 1,58 m) - rozwijaną także z myślą o śmigłowcach VIP. Problemy w jej rozwoju spowodowały jednak opóźnienie wprowadzenia do służby do około 2020 roku. Jako rozwiązanie tymczasowe Szwecja zakupiła 15 śmigłowców UH-60M.
Użytkownicy Państwa, które złożyły zamówienie na śmigłowce NH90: Kraj Wersja Dostarczono TTH NFH TTH NFH 47 39 4 444 20 20 74The Ministry of Defence Orders Six Additional NH90 Helicopters. 2016-01-07. 27 17 15 20 18 45 2 201 20Holandia odebrała ostatni śmigłowiec NH90. 28 82Mniejsze straty niemieckiego Eurocoptera. altair, 17 marca 2013. 182 40 14 5 83 8 20 15 184 16 705 46 30 17 Suma 436 129 209 61 575 270 Anulowane zamówienia 101 W tym 8 T-NFH do zadań transportowych. 2 Zobowiązanie, zamiast 40 TTH. 3 Dziewiąta sztuka z przeznaczeniem na części. 4 Wariant B z wysoką kabiną, 9 w wersji SAR, 9 w wersji ZOP. 5 10 w wariancie NH90 MITT, ze składanym wirnikiem.
Australia thumb|300px|Australijski NH90 W 2002 roku, australijskie władze zatwierdziły do realizacji program pozyskania nowych śmigłowców wojskowych. Nowe maszyny miały zastąpić 34 maszyny Sikorsky S-70A-9 znajdujące się w wojskach lądowych i sześć Westland Sea King australijskiej marynarki. 7 maja 2003 roku ogłoszono zapytanie ofertowe, na które odpowiedziały AgustaWestland ze śmigłowcem AgustaWestland AW101, Australian Aerospace z NH90 i Sikorsky Aircraft Australia z UH-60M. Po wstępnej analizie, w grudniu 2003 roku pierwszą odrzucono ofertę AW101. W czerwcu 2004 roku komisja techniczna analizująca oferty zarekomendowała zakup UH-60M. Jednakże 30 sierpnia tego samego roku, podjęto decyzje o zakupie NH90Leszek A. Wieliczko, Austalijskie MRH90 przeszły do historii, „Nowa Technika Wojskowa”, nr 3 (2024), s. 54–57, . Australijskie śmigłowce otrzymały lokalne oznaczenie MRH-90 Taipan. Maszyny przeznaczone są do realizacji zadań transportowych na polu walki, transportu żołnierzy, ładunków, ewakuacji medycznej. Śmigłowce zostały zakupione w ramach programu Project AIR 9000 Phase 2 - tuzin maszyn, Phase 4 - kolejnych 28 sztuk i Phase 6, w której pozyskano sześć egzemplarzy dla lotnictwa marynarki wojennej. Kontrakt na zakup pierwszego tuzina w ramach Phase 2, podpisano 2 czerwca 2005 roku. 26 kwietnia 2006 roku na szczeblu rządowym zatwierdzono realizacje kolejnych faz projektu, Phase 4 i 6. Stosowny aneks do realizacji dalszej części umowy podpisano 30 czerwca 2006 roku. Pierwsze cztery maszyny zostały wyprodukowane we Francji, każda następna już w Australii w zakładach Australian Aerospace mieszczących się w Brisbane. Pierwszy z wybudowanych dla Australii śmigłowców został oblatany 28 marca 2007 roku z kolei pierwszy ze zmontowanych w Australii śmigłowców został oblatany 23 września 2008 roku. 19 grudnia tego samego roku, pierwsza maszyna zmontowana w kraju została przyjęta do służby. Pierwsze dwie maszyny trafiły na antypody 13 listopada 2007 roku i 18 grudnia tego samego roku oficjalnie przyjęte do służby.
W 2010 roku z powodu pojawiających się problemów technicznych, wstrzymano proces wdrażania MRH90 do służby. Proces kontynuowano w 2011 roku aby w marcu 2012 roku ponownie go wstrzymać na trzy miesiące z tych samych powodów. Problemy techniczne trapiące australijskie śmigłowce sprawiły, iż dopiero 17 kwietnia 2013 roku, ponad cztery lata później niż pierwotne plany, maszyna otrzymała wojskowy certyfikat typu a wstępną gotowość operacyjną śmigłowce Wojsk Lądowych osiągnęły dopiero w grudniu 2014 roku, planowano w kwietniu 2011 roku, Marynarki Wojennej w lutym 2015 roku, planowano w lipcu 2010 roku. W maju 2013 roku pozyskano dodatkowy, nielatający egzemplarz NH-90, pełniący rolę naziemnego trenażera (Ground Training Device), znajdującego się w Szkole Obsługi Technicznej Wiropłatów (ang. Rotary Wing Aircraft Maintenance School) w Oakey. W lipcu 2017 roku Australia pozyskała dodatkowy, 47 egzemplarz NH90, otrzymany w ramach rekompensaty od producenta za opóźnienia trapiące projekt. Maszyny Wojsk Lądowych miały według planów osiągnąć pełną gotowość operacyjną w lipcu 2014 roku, ostatecznie doszło do tego dopiero w grudniu 2021 roku. Maszyny Marynarki Wojennej nigdy nie osiągnęły pełnej gotowości operacyjnejLeszek A. Wieliczko, Lotnictwo Australian Army i Royal Australian Navy, "Lotnictwo", nr 5 (2016), s. 58-67, .
Eksploatacja MRH90 napotykała ciągłe problemy natury technicznej, co powodowało kilkukrotne, czasowe uziemianie całej floty posiadanych przez Australię MRH90. Konsekwencją sytuacji była decyzja Wojsk Lądowych o wynajęciu od cywilnego operatora maszyn AW139, dzięki którym armia mogła wywiązywać się z realizacji niektórych, mniej skomplikowanych zadań. Pierwszy z AW139 trafił do Wojsk Lądowych 12 maja 2021 roku. Miesiąc później flota NH90 została ponownie uziemiona. 9 grudnia 2021 roku, australijski minister obrony Peter Dutton ogłosił wycofanie NH90 dziesięć lat wcześniej niż pierwotnie planowano a ich miejsce zajmą amerykańskie UH-60M Black Hawk. W kwietniu 2022 roku australijska Marynarka Wojenna wycofała z eksploatacji swoje MRH90. 22 marca 2023 roku MRH90 musiał awaryjnie wodować w wodach zatoki Jarvis. Maszyna po uruchomieniu pływaków utrzymała się na wodzie i odholowano ją na ląd, spośród 10 znajdujących się na pokładzie ludzi, dwie odniosły lekkie obrażenia. Konsekwencją wypadku było kolejne uziemienie całej floty Taipanów do 6 kwietnia tego samego roku. Niestety już 28 lipca tego samego roku doszło do kolejnego wypadku. Biorący udział w ćwiczeniach śmigłowiec wpadł do morza u wybrzeży Queensland. Tym razem zginęła cała, znajdująca się na pokładzie czteroosobowa załoga. Śmigłowce ponownie uziemiono ale tym razem, 29 września 2023 roku, australijski minister obrony Richard Marles poinformował, że MRH90 nie zostaną ponownie przywrócone do służby a w trybie natychmiastowym wycofane ze służby.