thumb|240 px|Maoryski trębacz rozpoczynający każde spotkanie Pucharu Świata Puchar Świata w Rugby 2011 – siódmy Puchar Świata, zawody o randze mistrzostw świata w rugby union rozgrywane co cztery lata. Organizowany przez Nową Zelandię siedmiotygodniowy turniej rozpoczął się 9 września ceremonią otwarcia podkreślającą bogatą historię i różnorodność kulturową tego kraju, natomiast finał odbył się w Auckland na Eden Park 23 października 2011 roku. W turnieju zwyciężyła drużyna gospodarzy, w finale pokonując Francuzów 8–7, podczas gdy obrońcy tytułu, zespół RPA, odpadł w ćwierćfinale po porażce z Australią. Był on największymi zawodami sportowymi w historii tego kraju.
Wybór gospodarza Na początku października 2004 roku IRB potwierdził zainteresowanie organizacją turnieju ze strony trzech związków rugby – z Japonii, RPA i Nowej Zelandii – oraz ogłosił szczegółowy harmonogram wyłonienia gospodarza tych zawodów. Wstępne zgłoszenia chętnych do zorganizowania siódmej edycji Pucharu Świata IRB przyjmował do 31 stycznia 2005 roku. Zainteresowanie potwierdziły wówczas te trzy związki, a następnie złożyły oficjalne kandydatury w wyznaczonym terminie 13 maja 2005 roku.
Japonia początkowo była uważana za najpoważniejszego kandydata do organizacji tego turnieju. Swój wniosek argumentowała gotową infrastrukturą zbudowaną na MŚ w piłce nożnej w 2002 roku, doświadczeniem w organizacji wielkich imprez, wytykając jednocześnie IRB organizację Pucharu Świata jedynie w krajach z najwyższego szczebla rozgrywek. RPA, której delegacją dowodził triumfator Pucharu Świata 1995, Francois Pienaar, przekonywała do swojej kandydatury budowanymi wówczas na MŚ 2010 pojemnymi stadionami, prognozowanymi rekordowymi zyskami oraz wsparciem wielkich firm i rządu. Dodatkowym atutem było posiadanie tej samej strefy czasowej co Europa, pomagającej przyciągnąć przed telewizory miliony widzów. Delegacja Nowej Zelandii, w składzie której znaleźli się między innymi premier Helen Clark, prezes NZRU, Jock Hobbs, oraz dwóch zawodników: ówczesny kapitan reprezentacji, Tana Umaga, oraz legenda All Blacks lat sześćdziesiątych XX wieku, Colin Meads, z kolei postawiła na wszechobecność rugby w tym kraju, pasję do tego sportu i jego wpływ na kształtowanie się ducha narodu, sukces tournée British and Irish Lions oraz fakt, że w przyszłości turniej ten może być zbyt duży dla zorganizowania przez mniejsze kraje.
Latem 2005 roku w krajach kandydujących gościły inspekcje techniczne IRB, natomiast decyzja wskazująca organizatora turnieju miała zapaść podczas spotkania zarządu IRB 17 listopada 2005 roku w Dublinie. Jako że po raz pierwszy w historii wybór miał nastąpić spośród trzech kandydatów, w pierwszej rundzie tajnego głosowania odpadał ten z najmniejszą liczbą głosów, po czym odbyć się miała druga runda głosowania, przy czym zainteresowane związki nie miały prawa głosu. Stwierdzony przez niezależnego audytora wybór gospodarza imprezy miał być ogłoszony na specjalnej konferencji prasowej. W pierwszej rundzie głosowania najmniej głosów dostała RPA odpadając z rywalizacji, w drugiej zaś Nowa Zelandia zdobyła więcej głosów niż JaponiaPrawdopodobny rozkład głosów przedstawił NZ Herald: . Przewodniczący zarządu IRB, Syd Millar, ogłosił zatem oficjalnie przyznanie Nowej Zelandii prawa do organizacji siódmego Pucharu Świata.
Już po tej decyzji IRB otrzymał pismo z brytyjskiej kancelarii prawniczej, częściowo opublikowane w The Sunday Times, domagające się – rzekomo w imieniu Asian Rugby Football Union, którego Japonia jest członkiem – anulowania wyniku głosowania przyznającego Nowej Zelandii prawa do organizacji turnieju i przeprowadzenie nowego do końca marca 2006 roku ze względu na brak przejrzystości samego procesu głosowania oraz na handel głosami, przede wszystkim pomiędzy Irlandią a Nową Zelandią. Władze New Zealand Rugby Union nazwały te zarzuty całkowitym nonsensem, oskarżenia odrzucił też irlandzki związek, Japończycy zaś zaprzeczyli zarówno chęci ponownego zorganizowania głosowania, jak i jakiemukolwiek zaangażowaniu w sprawę tej petycji.
Informacje ogólne Turniej – w ramach przeciwdziałania nieuczciwym praktykom marketingowym i zakazanym praktykom w zakresie sprzedaży biletów – został objęty prawną ochroną dla ważnych imprez, organizatorzy dodatkowo rozpoczęli kampanię zniechęcającą do zakupu biletów od nieautoryzowanych dystrybutorów. W grudniu 2009 roku podano do wiadomości przedziały cenowe biletów: najtańsze normalne wejściówki na fazę grupową kosztowały trzydzieści NZD z ulgowymi o połowę tańszymi, zaś możliwość zobaczenia finału wyceniona została w granicach 390–1250 NZD. Całkowita liczba biletów (brutto) dostępnych na mecze turnieju wynosiła 1,74 miliona, netto zaś – po odjęciu miejsc zarezerwowanych dla mediów, VIP-ów itp. – wynosiła 1,65 miliona. W pierwszej kolejności część biletów trafiła do pakietów meczowo-hotelowo-wycieczkowych, drugą uprzywilejowaną grupą były osoby posiadające sezonowe karnety lub loże na poszczególnych stadionach – odpowiednio w styczniu–lutym oraz marcu 2010 roku. Pozostałe bilety sprzedawane były w czterech transzach. W pierwszej fazie – na przełomie kwietnia i maja 2010 roku – fani mogli zamawiać zestawy biletów na wszystkie mecze na danym obiekcie lub wszystkie mecze danej drużyny w rozgrywkach grupowych oraz dodatkowo na ćwierćfinały i mecz o trzecie miejsce, w drugiej zaś – na przełomie września i października 2010 roku – o pojedyncze bilety na wszystkie spotkania z wyjątkiem półfinałów i finału. Na początku 2011 roku osoby, które zakupiły bilety w dwóch pierwszych fazach, mogły aplikować o wejściówki na decydującą fazę, które były przyznawane w losowaniu, natomiast reszta niesprzedanych biletów do ogólnej sprzedaży miała trafić w połowie tegoż roku. Globalna sprzedaż wejściówek zaczęła się pięćset dni przed rozpoczęciem zawodów i już pierwszego dnia spłynęło dwadzieścia pięć tysięcy aplikacji przekładających się na dziewięćdziesiąt tysięcy biletów. Poziom pół miliona sprzedanych biletów – wartych 76 mln NZD – przekroczono z końcem pierwszej fazy sprzedaży, dziewięćset tysięcy o łącznej wartości 200 mln NZD pod koniec czerwca 2011 roku, zaś milion – oznaczający 220 mln NZD wartościowo, czyli 82% zakładanego celu – osiągnięto tydzień później, tuż po rozpoczęciu ostatniej fazy sprzedaży.
Była to największa impreza sportowa, która kiedykolwiek gościła w Nowej Zelandii, przyćmiewając między innymi Puchar Świata w Rugby 1987, Igrzyska Wspólnoty Narodów 1990 czy tournée British and Irish Lions w roku 2005. Rząd spodziewał się więc przyjazdu początkowo sześćdziesięciu, a następnie około dziewięćdziesięciu pięciu tysięcy zagranicznych kibiców, a ostatecznie zjawiło się ich sto trzydzieści trzy tysiące. Sprzedano 87% dostępnych biletów, a przychód z ich sprzedaży, 268,7 mln NZD, nieznacznie przekroczył zakładany przed turniejem poziom. Zagraniczni turyści wykupili biliety za 30% tej wartości, a sam finał odpowiadał za przychód w wysokości ponad 50 mln NZD. Ogółem cały turniej przyniósł przychód na poziomie 90 mln GBP przy estymacji o 10 mln niższej, a strata organizatorów okazała się niższa o dwadzieścia procent od pierwotnych założeń wynosząc 31,3 mln NZD. Raport zamówiony przez nowozelandzki rząd podkreślił znaczące przekroczenie oczekiwań organizatorów zarówno pod względem sportowym, jak i ekonomicznym – wpływ turnieju na gospodarkę szacowany był na 1,73 miliarda NZD oraz utrzymanie blisko trzydziestu tysięcy miejsc pracy na rok.
Do sprawnego przeprowadzenia zawodów potrzebna była pomoc ponad pięciu tysięcy wolontariuszy, proces ich rekrutacji rozpoczął nowozelandzki premier John Key na początku czerwca 2010 roku, a ambasadorem tego programu mianowano triumfatora Puchar Świata 1987, Michaela Jonesa. W całym kraju zostało zorganizowanych 38 sesji przybliżających wymagania i benefity, zgłoszenia były przyjmowane od połowy lipca tego roku, a ostatecznie przy turnieju pracowało ponad pięć i pół tysiąca wolontariuszy.
Ceremonia otwarcia została przygotowana przez firmę Davida Atkinsa, odpowiedzialnego m.in. za ceremonię otwarcia ZIO 2010 i podkreślała ona bogatą historię i różnorodność kulturową Nowej Zelandii. Na potrzeby turnieju zaprojektowano także specjalną czcionkę oraz branding wykorzystujący utożsamiane z maoryską kulturą motywy mangopare i koru, które pojawiły się m.in. na biletach. Przedmeczowe hymny poszczególnych reprezentacji były wykonywane przez lokalne chóry. Oficjalny album został wydany 9 sierpnia 2011 roku, a wykonawczynią nagrywanego na każdą edycję turnieju utworu World in Union była Hayley Westenra.
Puchar Świata 2011 był oglądany przez większą liczbę młodych ludzi i kobiet niż którykolwiek z poprzednich turniejów, zaś ogólna liczba obejrzanych transmisji wzrosła o 60%. Sam finał zgromadził największą widownię w historii nowozelandzkiej telewizji osiągając udział 98%, a we Francji pomimo wczesnej pory odpowiednio 82% stanowiąc rekordowy wynik w roku kalendarzowym. O 6% wzrosła natomiast liczba widzów w przedziale 5-45 lat, a udział kobiet zwiększył się z 25% do 45%. Przynajmniej piętnaście minut turniejowego meczu obejrzało 73% francuskiej populacji, australijski Fox Sports zanotował rekordową oglądalność w płatnej telewizji podczas półfinałowego pojedynku pomiędzy Wallabies i All Blacks. Wzrosty na wschodzących rynkach w Afryce, Ameryce i Azji wyniosły w porównaniu do poprzedniego Pucharu Świata odpowiednio 250%, 56% i 25%. Ogólna liczba godzin transmisji zwiększyła się z 8449 do 14 595, a turniej był transmitowany w 207 terytoriach – w tym w antarktydzkiej Scott Base – co stanowiło wzrost w tym samym okresie z 202 terytoriów.
Oficjalna aplikacja turnieju była dostępna na następujące urządzenia i systemy operacyjne: BlackBerry, PlayBook, iPhone, iPad, Android i Windows Phone 7, zaś oficjalny profil zawodów na Facebooku zdobył ponad milion fanów. Strategia docierania do kibiców za pomocą aplikacji mobilnych i tabletowych oraz aktywności na platformach społecznościowych (Facebook, Twitter, YouTube, Flickr) została wyróżniona nagrodą dla najlepszego sportowego wydarzenia podczas SportBusiness Ultimate Digital Sports Awards 2011.
Terminarz W połowie listopada 2006 roku IRB po przeanalizowaniu globalnego kalendarza ogłosił, że siódmy Puchar Świata odbędzie się we wrześniu i październiku 2011 roku. W marcu 2010 roku wraz z wskazaniem aren zawodów ogłoszono także ramowy plan rozgrywek – na 9 września 2011 roku wyznaczono mecz otwarcia, faza grupowa zakończyła się 2 października, mecze ćwierćfinałowe odbyły się w dniach 8 i 9 października, półfinały przeprowadzono w dniach 15–16 października, mecz o trzecie miejsce rozegrany został 21 października, zaś finał dwa dni później, szczegółowe godziny rozpoczęcia spotkań opublikowano natomiast we wrześniu 2010 roku. Data finału została specjalnie ustalona na nowozelandzki długi weekend, aby zmaksymalizować widownię, w tym też celu szkolne ferie zostały przesunięte na dwa ostatnie tygodnie zawodów.
Uczestnicy Kwalifikacje W maju 2007 roku ogłoszono, że system kwalifikacji do kolejnych Pucharów Świata zostanie zmieniony. Z uwagi na coraz większe zagęszczenie meczów w międzynarodowym kalendarzu w proces kwalifikacji miały zostać włączone kontynentalne turnieje, jednocześnie z ośmiu do dwunastu zwiększono liczbę zespołów, które uzyskały automatyczną kwalifikację. Deliberowano także nad liczbą uczestniczących w turnieju finałowym reprezentacji oraz użyciem rankingu światowego do celów ich rozstawienia i losowania. Po długich spekulacjach 30 listopada 2007 roku IRB potwierdziła, że w turnieju w Nowej Zelandii weźmie udział dwadzieścia reprezentacji, podobnie jak w trzech poprzednich edycjach, z czego dwanaście otrzymało bezpośredni awans, decyzja o sposobie obsadzenia pozostałych ośmiu miejsc w ramach regionalnych kwalifikacji miała zaś zostać podjęta w późniejszym terminie.