Antoni Kazimierz Ostrowski herbu Grzymała (ur. 31 marca 1713 w Ostrowie koło MagnuszewaMichał Kowalski, Dzieje Mniszewa, Warszawa 1984, s. 17., zm. 26 sierpnia 1784Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 226. we Francji) – arcybiskup gnieźnieński, a wcześniej biskup włocławski (1763–1776), konsyliarz Rady Nieustającej w 1775 rokuVolumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 86., opat komendatoryjny tyniecki i lądzki w 1782 rokuKolęda warszawska na rok 1782, [b.n.s]., kanonik łucki w 1737 roku, pleban goszczyński, proboszcz mniszewski, kapelan konwentualny maltański ad honorem (w zakonie po 1739 roku)Jerzy Baranowski, Marcin Libicki, Andrzej Rottermund, Maria Starnawska, Zakon Maltański w Polsce, Warszawa 2000, s. 220., kawaler Orderu Orła Białego.
Życiorys Syn Ludwika chorążego pancernego i Katarzyny ze Służewskich. Uczył się w Górze i Drohiczynie, później w seminarium misjonarzy w Warszawie. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1736 roku. Szybko zdobył zaufanie biskupów krakowskich: Jana Aleksandra Lipskiego i Andrzeja Stanisława Załuskiego.
Sakrę biskupią otrzymał 2 czerwca 1753 zostając biskupem inflanckim, a następnie kujawskim. Dnia 2 października 1758 został biskupem koadiutorem WłocławkaHierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 445. . Biskupem ordynariuszem został 17 września 1763Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 444. .
Był członkiem konfederacji Czartoryskich w 1764 rokuVolumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 90.. W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta PoniatowskiegoElektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, i.t.d. / ułożył i wydał Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski, Lwów 1845, s. 259., podpisał jego pacta conventaAkt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 19.. W 1764 roku na sejmie koronacyjnym wyznaczony do komisji do compositio inter statusVolumina Legum, t. VII, Petersburg 1850, s. 150..
Za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego był narzędziem Rosji. W 1764 roku został wyznaczony senatorem rezydentemVolumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 169.. Był członkiem konfederacji radomskiej 1767 rokuKorwin [Kossakowski] S., Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 226.. 23 października 1767 roku wszedł w skład delegacji Sejmu, wyłonionej pod naciskiem posła rosyjskiego Nikołaja Repnina, powołanej w celu określenia ustroju RzeczypospolitejVolumina Legum t. VII, Petersburg 1860, s. 244-248.. Członek konfederacji 1773 roku, podpisał się na pierwszym zniszczonym egzemplarzu aktu konfederacji, następnie 16 kwietnia 1773 roku złożył przyrzeczenie (sponsję), że podpisze ponownie konfederacjęRyszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: Kwartalnik Historyczny, LXXIX, nr 3, 1972, s. 559.. Na Sejmie Rozbiorowym (1773–1775) odegrał dużą rolę jako prezes delegacji, traktującej z mocarstwami ościennymi. Pobierał jurgielt z ambasady rosyjskiej w wysokości 1 500 czerwonych złotych w 1775 roku. Suma ta stanowiła połowę rocznej pensji pobranej od Rosjan w 1778 rokuGazeta Rządowa nr 53, 23 sierpnia 1794, s. 213..
18 września 1773 roku podpisał traktaty cesji przez Rzeczpospolitą Obojga Narodów ziem zagarniętych przez Rosję, Prusy i Austrię w I rozbiorze PolskiVolumina Legum t. VIII, Petersburg 1860, s. 20-48..
Członek konfederacji Andrzeja Mokronowskiego w 1776 rokuVolumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 527..
23 czerwca 1777 został arcybiskupem gnieźnieńskim i sprawował ten urząd aż do śmierci. Rozwijał na tym stanowisku energiczną działalność, stworzył sufraganię łowicką, odrestaurował pałac warszawski, podniósł gospodarkę w dobrach arcybiskupich, wybudował kilka kościołów, równocześnie udzielał się politycznie na sejmach i w Radzie Nieustającej.
Jeden z dwóch kartuszy z jego herbem wisi w kościele pw. Świętego Ignacego Loyoli w Gdańsku na Starych Szkotach. W tym kościele był konsekratorem.
W 1758 odznaczony Orderem Orła Białego, kawaler Orderu Świętego StanisławaKawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 192.. mały Pochowany w kościele św.Jakuba w Skierniewicach. Ciało spoczywa w sarkofagu z czarnego marmuru dębnickiego w krypcie pod kenotafem autorstwa Giacomo Monaldiego ustawionym w kościele.
Przypisy
Bibliografia H. Dymnicka-Wołoszyńska, Antoni Kazimierz Ostrowski [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XXIV, 1979, s. 540-546. Marceli Kosman, Między tronem a ołtarzem, Poznań, 2000,
Linki zewnętrzne Arcybiskup Antoni Kazimierz Ostrowski Mowy Antoniego Kazimierza Ostrowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Biskupi gnieźnieńscy Kategoria:Biskupi koadiutorzy i pomocniczy I Rzeczypospolitej Kategoria:Biskupi włocławscy Kategoria:Biskupi inflanccy Kategoria:Członkowie komisji do compositio inter status Kategoria:Członkowie konfederacji Adama Ponińskiego 1773 Kategoria:Członkowie delegacji sejmu nadzwyczajnego (1767–1768) do pertraktowania z posłem rosyjskim Kategoria:Członkowie delegacji Sejmu Rozbiorowego (1773–1775) Kategoria:Członkowie konfederacji Andrzeja Mokronowskiego 1776 Kategoria:Członkowie konfederacji Czartoryskich (1764) Kategoria:Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej Kategoria:Elektorzy Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Kanonicy łuckiej kapituły katedralnej Kategoria:Kawalerowie maltańscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Konfederaci radomscy Kategoria:Konsyliarze Rady Nieustającej Kategoria:Ludzie związani z Mniszewem Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Antoni Kazimierz Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Opaci lądzcy (komendatoryjni) Kategoria:Opaci tynieccy (komendatoryjni) Kategoria:Pobierający pensję z kasy ambasady rosyjskiej w I Rzeczypospolitej Kategoria:Prymasi Polski Kategoria:Senatorowie duchowni I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie rezydenci (Stanisław August Poniatowski) Kategoria:Senatorowie za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Sygnatariusze traktatu polsko-austriackiego I rozbioru Polski Kategoria:Sygnatariusze traktatu polsko-pruskiego I rozbioru Polski Kategoria:Sygnatariusze traktatu polsko-rosyjskiego I rozbioru Polski Kategoria:Urodzeni w 1713 Kategoria:Zmarli w 1784