Medal „Za waszą wolność i naszą” – polskie państwowe odznaczenie wojskowe ustanowione dekretem Rady Państwa z dnia 18 października 1956 roku „ ... w uznaniu zasług bojowników o wolność ludu hiszpańskiego w 20 rocznicę utworzenia pierwszych jednostek polskich w Republikańskiej Armii Hiszpańskiej...”Dekret z dnia 18 października 1956 r. o ustanowieniu medalu „Za waszą wolność i naszą” () (jako „walki o wolność ludu hiszpańskiego” rozumiano w ówczesnej PRL-owskiej historiografii walki po stronie sił rządowych – republikanów wspieranych przez komunistyczny ZSRR, przeciw siłom hiszpańskich nacjonalistów, wspieranym przez faszystowskie Włochy i nazistowskie Niemcy, podczas hiszpańskiej wojny domowej 1936–39). Nazwa medalu pochodzi od hasła patriotycznego Joachima Lelewela z czasów powstania listopadowego „Za wolność naszą i waszą”.

Zasady nadawania Uchwałą Rady Państwa z 18 października 1956 ustanowiono statut medalu. Medal nadawany był: uczestnikom walk w jednostkach Republikańskiej Armii Hiszpańskiej – Dąbrowszczakom osobom, które szczególnie wyróżniły się w udzielaniu pomocy jednostkom polskim w Republikańskiej Armii HiszpańskiejUchwała Rady Państwa z dnia 18 października 1956 r. – Statut medalu "Za waszą wolność i naszą" ().

Nadawany był jednorazowo przez Radę Państwa, także pośmiertnie. Nadawano go na wniosek Krajowej Komisji Dąbrowszczaków, która była przy Zarządzie Głównym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

Ustawa z 17 lutego 1960 o orderach i odznaczeniach, zastępując dotychczasowe przepisy, dokonała niewielkich zmian w opisie medalu, określając, że stanowi on nagrodę dla osób, które uczestniczyły w walkach Republikańskiej Armii Hiszpańskiej o wolność ludu hiszpańskiego, jak również dla osób, które szczególnie wyróżniły się w udzielaniu pomocy polskim jednostkom w Republikańskiej Armii Hiszpańskiej.

Z dniem 23 grudnia 1992 uznano nadawanie Medalu za zakończone, podobnie jak większości orderów i odznaczeń wojennych za dotychczasowe zasługi, a przepisy go ustanawiające utraciły moc i medal ten usunięto z polskiego systemu odznaczeń.

Opis odznaki Odznaką medalu jest krążek srebrzony i oksydowany o średnicy 35 mm. Na awersie w centrum znajduje się podobizna głowy z lewego profilu gen. broni Karola Świerczewskiego „Waltera”, a w obwodzie jest napis: „ZA WASZĄ WOLNOŚĆ I NASZĄ”. Na rewersie znajduje się na tle wieńca laurowego związanego wstążką u dołu, trójkątna gwiazda antyfaszystowska z napisem w trzech wierszach: „XIII / BI / 1936-1939” (odznaka pamiątkowa XIII Brygady Międzynarodowej im. Jarosława Dąbrowskiego), w otoku napis „DĄBROWSZCZAKOM” i u dołu między szarfami wieńca data „1956”.

Wstążka medalu o szerokości 35 mm jest koloru czerwonego z pionowym białym paskiem o szerokości 4 mm pośrodku – nawiązuje bezpośrednio do wstążki hiszpańskiego Orderu Zasługi Wojskowej z Odznaką Czerwoną.

Medal ten był noszony w kolejności starszeństwa początkowo za Złotym Krzyżem Zasługi, od 1960 za Krzyżem PartyzanckimInstrukcja Kancelarii Rady Państwa z dnia 29 lutego 1960 r. w sprawie sposobu noszenia orderów i odznaczeń ()., po 1985 za Krzyżem OświęcimskimUchwała Rady Państwa z dnia 28 marca 1985 r. w sprawie trybu przedstawienia wniosków o nadania Krzyża Oświęcimskiego oraz sposobu jego noszenia (), a od 1992 za aktualnie nadawanymi odznaczeniami państwowymi wymienionymi w ustawie z tego roku (z późniejszymi zmianami)Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 listopada 1992 r. w sprawie opisu, materiału, wymiarów wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń ().

Odznaczeni

Pośmiertnie medalem został odznaczony gen. Karol Świerczewski. Łącznie nadano 1487 medali.

Przypisy

Kategoria:Odznaczenia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Polskie odznaczenia wojskowe Kategoria:Hiszpańska wojna domowa Kategoria:Antyfaszyzm w Polsce Kategoria:Internacjonalizm