Austriacka Partia Ludowa (niem. Österreichische Volkspartei, ÖVP) – austriacka partia chrześcijańsko-demokratyczna. Z partii wywodziło się sześciu kanclerzy, a także prezydenci Kurt Waldheim i Thomas Klestil. ÖVP należy do Europejskiej Partii Ludowej.
Historia Ugrupowanie powstało 17 kwietnia 1945, partia stała się kontynuatorką działającej do pierwszej połowy lat 30. Partii Chrześcijańsko-Społecznej. ÖVP była główną partią rządzącą nieprzerwanie do 1970, w tym od 1966 sprawując samodzielne rządy. Kanclerzami z ramienia Austriackiej Partii Ludowej w tym okresie byli kolejno: Leopold Figl (1945–1953), Julius Raab (1953–1961), Alfons Gorbach (1961–1964), Josef Klaus (1964–1970).
W 1987 ludowcy powrócili do rządu, współtworząc koalicję rządową z Socjaldemokratyczną Partią Austrii. Przez trzynaście lat jej przedstawiciele sprawowali urząd wicekanclerza. Po wyborach w 1999 ÖVP, która zajęła trzecie miejsce, zdecydowała się na koalicję z Wolnościową Partią Austrii (która uzyskała poparcie wyższe o około 400 głosów). W jej ramach lider konserwatystów Wolfgang Schüssel został powołany na kanclerza. Koalicja z FPÖ, która była określana jako partia ksenofobiczna i nacjonalistyczna, było przyczynkiem do zastosowania przez Unię Europejską sankcji wobec państwa członkowskiego – przez osiem miesięcy pozostałe kraje miały zamrożone stosunki z Austrią. Sojusz ten nie wpłynął negatywnie na poparcie dla Austriackiej Partii Ludowej, która zdecydowanie wygrała wybory w 2002, dzięki czemu jej lider pozostawał kanclerzem do 2007. Po wyborach z 2006 ÖVP powróciła do roli mniejszego partnera w tzw. wielkiej koalicji z socjaldemokratami.
Koalicja ta funkcjonowała w okresie czterech kolejnych gabinetów kierowanych przez socjaldemokratów. W maju 2017 nowy lider ludowców Sebastian Kurz opowiedział się za przeprowadzeniem przedterminowych wyborów. Zostały one przeprowadzone w październiku tegoż roku i zakończyły się zwycięstwem ludowców, którzy kilka tygodni później zawiązali porozumienie rządowe z Wolnościową Partią Austrii. W jego ramach nowym kanclerzem Austrii został przewodniczący ÖVP Sebastian Kurz. Koalicja rządowa rozpadła się jednak w maju 2019 po ujawnieniu nagrań kompromitujących wicekanclerza i lidera FPÖ. Konsekwencją było odejście lidera ludowców z funkcji premiera i przedterminowe wybory we wrześniu 2019, które ÖVP ponownie wygrała, zwiększając swoją poselską reprezentację. Ludowcy zawarli następnie koalicję z Zielonymi, co umożliwiło ich liderowi w styczniu 2020 ponowne objęcie urzędu kanclerza. Sebastian Kurz zrezygnował z funkcji w październiku 2021 w związku z prowadzonym postępowaniem dotyczącym defraudacji funduszy publicznych. Nowym kanclerzem z rekomendacji ÖVP został wówczas Alexander Schallenberg.
W grudniu 2021 Sebastian Kurz zapowiedział wycofanie się z działalności politycznej (w tym rezygnację ze stanowisk partyjnych), a Alexander Schallenberg zadeklarował swoją dymisję z funkcji kanclerza. ÖVP na swojego tymczasowego lidera oraz na przyszłego kanclerza rekomendowała Karla Nehammera, który jeszcze w tym samym miesiącu stanął na czele rządu. Po wyborach w 2024 nastąpił długotrwałe rozmowy koalicyjne, w trakcie których doszło m.in. do rezygnacji Karla Nehammera z kierowania partią i rządem. Ostatecznie ludowcy porozumieli się z SPÖ i liberalną partią NEOS, w marcu 2025 nowym kanclerzem został ich przedstawiciel Christian Stocker.
Przewodniczący 1945–1945: Leopold Kunschak 1945–1952: Leopold Figl 1952–1960: Julius Raab 1960–1963: Alfons Gorbach 1963–1970: Josef Klaus 1970–1971: Herman Withalm 1971–1975: Karl Schleinzer 1975–1979: Josef Taus 1979–1989: Alois Mock 1989–1991: Josef Riegler 1991–1995: Erhard Busek 1995–2007: Wolfgang Schüssel 2007–2008: Wilhelm Molterer 2008–2011: Josef Pröll 2011–2014: Michael Spindelegger 2014–2017: Reinhold Mitterlehner 2017–2021: Sebastian Kurz 2021–2025: Karl NehammerDo maja 2022 jako p.o. od 2025: Christian StockerDo marca 2025 jako p.o.
Wyniki wyborcze Wybory do Rady Narodowej 1945 – 49,8% – 85 mandatów (z 165) 1949 – 40,0% – 77 mandatów 1953 – 41,3% – 74 mandatów 1956 – 46,0% – 82 mandatów 1959 – 44,2% – 79 mandatów 1962 – 45,4% – 81 mandatów 1966 – 48,4% – 74 mandatów 1970 – 44,6% – 78 mandatów 1971 – 43,1% – 80 mandatów (z 183) 1975 – 42,9% – 80 mandatów 1979 – 41,9% – 77 mandatów 1983 – 43,2% – 81 mandatów 1986 – 41,2% – 77 mandatów 1990 – 32,0% – 60 mandatów 1994 – 27,6% – 52 mandatów 1995 – 28,2% – 53 mandatów 1999 – 26,9% – 52 mandatów 2002 – 42,3% – 79 mandatów 2006 – 34,3% – 66 mandatów 2008 – 25,6% – 50 mandatów 2013 – 24,0% – 47 mandatów 2017 – 31,5% – 62 mandaty 2019 – 37,5% – 71 mandatów 2024 – 26,7% – 51 mandatów
Wybory do Parlamentu Europejskiego 1996 – 29,7% – 7 mandatów (z 21) 1999 – 30,7% – 7 mandatów (z 21) 2004 – 32,7% – 6 mandatów (z 18) 2009 – 30,0% – 6 mandatów (z 17) 2014 – 27,0% – 5 mandatów (z 18) 2019 – 34,6% – 7 mandatów (z 19) 2024 – 24,5% – 5 mandatów (z 20)
Przypisy
Kategoria:Partie i ugrupowania w Austrii Kategoria:Partie chrześcijańsko-demokratyczne