Jan Ciechanowicz (lit. Ivanas Tichonovičius, Janas Ciechanowiczius, Janas Ciechanovičius, ros. Иван Станиславович Тихонович (ur. 2 lipca 1946 w Wornianach, zm. 10 stycznia 2022 w Płocku) – polski pisarz, historyk, były działacz mniejszości polskiej na Litwie i deputowany do Rady Najwyższej ZSRR (1989–1991).
Najszerzej znany z działań na rzecz utworzenia Polskiego Kraju Narodowo-Terytorialnego w ramach terytorium Litewskiej SRR, co nie doszło jednak do skutku. Ciechanowicz uczestniczył również w rozmowach z Michaiłem Gorbaczowem prezentując koncepcję przyłączenia dawnych Kresów Wschodnich do Polski po upadku komunizmu czy też utworzenia Republiki Wschodniej Polski.
Życiorys Urodzony w Wornianach na Wileńszczyźnie, w części włączonej w 1940 roku do Białoruskiej SRR. Był synem Stanisława Ciechanowicza, kierownika majątku Uniwersytetu Stefana Batorego. Studiował na Mińskim Państwowym Instytucie Języków Obcych (1971) i Społecznym Uniwersytecie Nauk Politycznych (Wilno 1973); posiadał doktorat z zakresu najnowszej filozofii niemieckiej (Człowiek i kultura w filozofii Theodora Wiesengrunda Adorno).
Prowadził badania w zakresie nauk humanistycznych: historia, filozofia, filologia germańska, socjologia, religioznawstwo, etyka, politologia, historia idei. Pracował jako tłumacz-referent w Instytucie Filozofii i Prawa AN Białorusi w Mińsku (1969), tłumacz w Naukowo-Metodycznej Bibliotece Kultury Fizycznej i Sportu w Mińsku (1970), nauczyciel języka niemieckiego w Mejszagolskiej i Duksztańskiej polskich szkołach średnich rejonu wileńskiego (1970–1975), korespondent dziennika „Czerwony Sztandar” w Wilnie (1975–1983), wykładowca filozofii, etyki i religioznawstwa w Wileńskim Państwowym Instytucie Pedagogicznym (pół etatu, 1975–1983), wykładowca filozofii w Wileńskim Państwowym Uniwersytecie (pół etatu, 1975–1976), docent w Litewskiej Filii Moskiewskiej Akademii Nauk Społecznych w Wilnie (1983–1986); docent Katedry Filozofii Wileńskiego Państwowego Instytutu Pedagogicznego (1986–1991), nauczyciel języka niemieckiego w Szkole Średniej imienia Mścisława Dobużyńskiego w Wilnie (pół etatu w 1992), lektor języka niemieckiego, rosyjskiego i litewskiego w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Bydgoszczy (1993–1994), starszy wykładowca Instytutu Filologii Germańskiej Uniwersytetu Rzeszowskiego (wykłady i zajęcia praktyczne z zakresu filozofii, etyki, historii filozofii niemieckiej, filozofii kultury, leksykologii języka niemieckiego; wypromowanie 78 prac magisterskich; 1994–2013), nauczyciel języka niemieckiego w Zespole Szkół imienia króla Władysława Jagiełły w Niechobrzu koło Rzeszowa (2000–2008), wykładowca języka niemieckiego w Zespole Kolegiów Nauczycielskich w Tarnobrzegu (pół etatu, 2001–2011), wykładowca etyki biznesu w Wyższej Szkole Biznesu w Sanoku (pół etatu 2005–2006).
W 1988 roku był współorganizatorem Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Polaków na Litwie. Współzakładał Polską Partię Praw Człowieka, Stowarzyszenie Naukowców Polaków Litwy oraz inne organizacje polonijne. W roku 1989 został wybrany przez mniejszości narodowe Republiki Litewskiej do Rady Najwyższej ZSRR; bronił interesów ludności polskiej w tym kraju; pracował w Komitecie do Spraw Nauki i Technologii RN ZSRR do roku 1991. Jako „Human Rights Activist” został w tym okresie laureatem kilku wyróżnień amerykańskich i międzynarodowych. W 2019 roku znalazł się na liście kandydatów Jedności Narodu do Parlamentu Europejskiego.
Członek honorowy Związku Szlachty Polskiej Kresów Wschodnich.
Zmarł 10 stycznia 2022 na skutek COVID-19 w okresie światowej pandemii tej choroby. Pochowany na Cmentarzu Parafialnym w Płocku-Imielnicy.
Życie prywatne Żonaty z Haliną Ciechanowicz, z zawodu nauczycielką, która zmarła 12 stycznia 2022.
Publikacje Napisał ponad 1100 artykułów naukowych, publicystycznych i popularnonaukowych w periodykach ukazujących się w Polsce oraz w (przeważnie polonijnych) pismach na Litwie (w Magazynie Wileńskim), Białorusi, Ukrainie, Kanadzie, Francji, USA, Niemczech, Australii, Rosji w języku angielskim, białoruskim, litewskim, niemieckim, polskim, rosyjskim. Deklarował umiejętność posługiwania się językiem m.in. angielskim, białoruskim, litewskim, niemieckim, polskim, rosyjskim, ukraińskim.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Последние депутаты последнего Верховного Совета СССР по алфавиту
Kategoria:Absolwenci Mińskiego Państwowego Pedagogicznego Instytutu Języków Obcych Kategoria:Działacze Związku Polaków na Litwie Kategoria:Litewscy językoznawcy Kategoria:Pochowani w Płocku Kategoria:Politycy Jedności Narodu Kategoria:Polscy deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Polscy nauczyciele języka niemieckiego Kategoria:Polscy politycy na Litwie Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Sanoku Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Wilnie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Rzeszowskiego Kategoria:Urodzeni w 1946 Kategoria:Zmarli w 2022 Kategoria:Zmarli na COVID-19 w Polsce