Fantyna – bohaterka powieści Nędznicy Wiktora Hugo. thumb|right|Na ilustracji autorstwa Georges-Antoine'a Rochegrosse'a z 1888 roku thumb|right|W ekranizacji z 1913 (na pierwszym planie z lewej) obok Jeana Valjeana Biografia bohaterki Nie wiadomo nic o rodzinie Fantyny, wychowała się na ulicy w Montreuil-sur-Mer, imię zawdzięczała przypadkowemu przechodniowi. Jako nastolatka udała się do Paryża, gdzie najpierw pracowała w fabryce, następnie została utrzymanką wiecznego studenta, Feliksa Tholomyesa. Miała z nim córkę Eufrazję (Kozetę). Po dwóch latach Tholomyes porzucił ją samą z dzieckiem. Fantyna postanowiła wówczas udać się do rodzinnego miasta w nadziei na znalezienie pracy. Kozetę zostawiła pod opieką przypadkowo spotkanej rodziny Thenardier, nie chcąc, by wyszło na jaw jej nieślubne dziecko. Pracowała przez rok w fabryce mera miasta Madeleine'a, kiedy jej tajemnica została odkryta. Wyrzucona z pracy, Fantyna imała się różnych niskopłatnych zajęć, sprzedała włosy i dwa zęby, a następnie została prostytutką, by móc nadal wysyłać pieniądze na utrzymanie Kozety. Zachorowała na gruźlicę.
Została aresztowana przez inspektora Javerta po bójce z potencjalnym klientem, Bamatabois, zamożnym dandysem, który wrzucił jej śnieg za sukienkę. Za sprawą interwencji Madeleine'a nie trafiła jednak do więzienia, ale do szpitala. Mer miasta zaopiekował się nią i obiecał sprowadzić Kozetę do Montreuil, jak i umożliwić obydwu godne życie. W międzyczasie jednak wyszła na jaw jego prawdziwa tożsamość ("sprawa Champmathieu"). Został aresztowany przez Javerta przy łóżku Fantyny, która zmarła, doznawszy ciężkiego szoku. Pochowano ją, wbrew woli Madeleine'a, w zbiorowej mogile.
Inspiracje i rola bohaterki w utworze Wiktor Hugo wprowadził do Nędzników wątek Fantyny zainspirowany sytuacją, jaką widział na własne oczy – prostytutka, nachalnie zaczepiana przez bogatego mieszczanina, zaatakowała go i została zatrzymana przez policję. Wówczas pisarz uzyskał jej uwolnienie. Fantyna ma w powieści stanowić przykład osoby z natury dobrej, lecz deprawowanej przez społeczeństwo, a do ostatecznego moralnego upadku zmuszanej przez nędzę.
Postacią skonstruowaną podobnie jak Fantyna jest postać literacka Michaliny Flechard w powieści Rok dziewięćdziesiąty trzeci (1874) tego samego autora.
Musical W musicalu Les Misérables Claude’a-Michela Schönberga Fantyna jest jedną z głównych postaci, jej historia różni się nieznacznie od tej z książki. Pojawia się m.in. w finale musicalu, aby wraz z Eponiną zabrać Jeana Valjeana do nieba.
Piosenki Kiedy kończy się dzień Wyśniłam sen Miłe panie Aresztowanie Fantyny Podejdź tu (Śmierć Fantyny) Epilog
Obsada w musicalach Rose Laurens, 1980 Oryginalna Obsada Francuska Patti LuPone, 1985 Oryginalna Londyńska Obsada Randy Graff, 1987 Oryginalna Obsada Brodwayowska Louise Pitre, 1989, Oryginalna Obsada Kanadyjska, 1991 Wznowienie Paryskie Gemma Castaño, 1992 Oryginalna Obsada Hiszpańska Ruthie Henshall, 1992 Obsada Londyńska, 1995 Les Misérables – The Dream Cast in Concert Alessandra Maestrini, 2001 Oryginalna Obsada Brazylijska Lea Salonga, 2005 Wznowienie na Brodwayu oraz 2010 Koncert z okazji 25-lecia wystawiania Les Misérables w Londynie Edyta Krzemień, 2010 – 2012 Teatr Muzyczny Roma pierwsza obsada Sierra Boggess, obsada na West Endzie (2012)
Adaptacje filmowe W rolę Fantyny wcielały się, w kolejnych adaptacjach filmowych, m.in.: Florelle (1934) Florence Eldridge (1935) Sylvia Sidney (1952) Danièle Delorme (1958) Evelyne Bouix (1982) Uma Thurman (1998) Charlotte Gainsbourg (2000) Anne Hathaway (2012) – Les Misérables
Bibliografia
Kategoria:Postacie z utworów Victora Hugo Kategoria:Ludzie związani z Montreuil (Pas-de-Calais) Kategoria:Prostytucja