thumb|200px|Schemat Układu Słonecznego z 1846 roku, na którym jest zaznaczona orbita Wulkana Wulkan – hipotetyczna planeta bądź planetoida, która miała krążyć bliżej Słońca niż Merkury.
Jego istnienie zasugerował francuski matematyk i astronom Urbain Le Verrier, który w 1846 roku wyznaczył orbitę Neptuna. W następnych latach analizował opisy tranzytów Merkurego na tle tarczy słonecznej w latach 1697–1848. Le Verrier ogłosił, że rzeczywiste tempo precesji odbiega od przewidywań teorii Newtona o 38″ na stulecie (w następnych latach wartość tę zmieniono na 43″). Anomalię miała wywołać nieznana planeta lub grupa niewielkich ciał niebieskich. Hipotetyczna planeta otrzymała nazwę Wulkan na cześć rzymskiego boga ognia i kowalstwa.
W 1859 roku francuski lekarz i astronom-amator ogłosił, że 26 marca 1859 roku zaobserwował tranzyt nieznanej planety przed tarczą słoneczną. Według Lescarbaulta średnica obiektu miała wynosić jedną czwartą średnicy Merkurego. Czas trwania tranzytu oszacowano na 1 godzinę, 17 minut i 9 sekund. O swoim odkryciu lekarz poinformował Le Verriera w liście z grudnia 1859 roku. 2 stycznia 1860 roku Le Verrier postanowił ogłosić odkrycie planety Wulkan podczas posiedzenia Francuskiej Akademii Nauk w Paryżu. W oparciu o obserwację Lescarbaulta Le Verrier ogłosił, że Wulkan obiega Słońce w odległości 21 mln km, jej średnica wynosi ok. 2 tys. km, a masa jedną siedemnastą masy Merkurego. Masa planety była zbyt mała, by wyjaśnić anomalię na orbicie Merkurego. Le Verrier stwierdził, że zaburzenia wywołują planetoidy wewnątrz orbity Merkurego, które znajdują się w sąsiedztwie Wulkana.
Kolejne obserwacje Wulkana ogłaszano w latach 1862, 1871, 1873, 1876, 1878, jednak obserwacje te nie potwierdzały istnienia planety. Zainteresowanie Wulkanem zmalało po śmierci Le Verriera w 1877 roku. W dalszych latach żaden astronom nie ogłosił zaobserwowanie Wulkana. Odchylenia w ruchu Merkurego zostały wyjaśnione dzięki ogłoszonej w 1915 roku przez Alberta Einsteina ogólnej teorii względności. Do odrzucenia hipotezy o istnieniu Wulkana przyczyniły się również późniejsze badania Układu Słonecznego prowadzonego przez sondy kosmiczne.
Obiekt, który mógł zaobserwować Lescarbault mógł być planetoidą przechodzącą bardzo blisko Ziemi, które w połowie XIX wieku nie były jeszcze znane. Inne obiekty, uważane za Wulkana, zaliczono do plam słonecznych bądź gwiazd.
Przypisy
Kategoria:Hipotetyczne planety Kategoria:Przestarzałe koncepcje astronomiczne