Kaplica Oleśnickich – świętokrzyska kaplica wczesnobarokowa, wybudowana w latach 1611–1620 z funduszy kasztelana Mikołaja Oleśnickiego.
Historia Kaplica w pierwszym jej okresie służyła jako grobowiec rodziny Oleśnickich. Pochowano w niej m.in. fundatora i jego małżonkę. W 1723 roku opat Mirecki przeniósł do niej relikwie Krzyża Świętego.
Wystrój i architektura Kaplica wzniesiona jest na planie zbliżonym do prostokąta (12×10 m), nakryta promieniście żebrowaną kopułą z XVII-wiecznymi freskami szkoły włoskiej. Główne pole nad ołtarzem wypełnia postać Chrystusa Zbawiciela Świata, dalej Najświętsza Maryja Panna, Jan Chrzciciel, Apostołowie, św. Benedykt i św. Scholastyka. U stóp każdego Apostoła umieszczone jest narzędzie jego męki. Poniżej czaszy kopuły malowidła z 1782 roku, autorstwa Macieja Reichana. W obrazach na ścianach artysta namalował historię drzewa Krzyża Świętego. Centralne miejsce zajmuje ołtarz główny, wczesnobarokowy, zbudowany z marmuru kieleckiego, dębickiego i alabastru. W tabernakulum przechowuje się relikwie Krzyża Świętego. Na ścianie południowej pomnik nagrobny fundatorów kaplicy.
Podziemia W podziemiach kaplicy znajduje się krypta grobowa, a w niej trumny: rodziny Oleśnickich, opata Sierakowskiego oraz nieznanego powstańca styczniowego z 1863 roku.
Galeria
Zobacz też Bazylika na Świętym Krzyżu
Kategoria:Bazylika na Świętym Krzyżu Łysa Góra Kategoria:Obiekty sakralne w Nowej Słupi Kategoria:Kaplice w diecezji sandomierskiej