Apikompleksy (Apicomplexa, sporowce, Sporozoa) – organizmy wyłącznie pasożytnicze, wyróżniające się obecnością tzw. kompleksu apikalnego ułatwiającego im wnikanie do komórek żywiciela. Obecnie zaliczane są do supergrupy Chromalveolata, razem z żółto-brunatnymi glonami i grzybopodobnymi lęgniowcami oraz orzęskami.
Cechą odróżniającą apikompleksy od większości protistów zwierzęcych jest niezdolność do fagocytozy. Posiadają charakterystyczny podział komórki tzw. schizogonia, polegający na podziale jądra komórkowego, a dopiero później na podziale cytoplazmy, wynikiem czego, jest powstanie wielu komórek.
Apikompleksy są organizmami haploidalnymi, faza diploidalna jest bardzo krótka – pojawia się tylko w stadium zygoty, po którym od razu następuje mejoza i mitoza, w wyniku których powstają haploidalne formy inwazyjne.
Cechą charakterystyczną jest obecność kompleksu apikalnego, znajdującego się w przedniej części komórki. Jego budowa jest bardzo złożona. Ustalono również, że organellum to ma związek z wytwarzaniem enzymów ułatwiających pasożytom wnikanie do komórek.
Apikompleksy według systematyki Cavalier-Smitha dzielą się na 2 podtypy, które z kolei dzielą się naThomas Cavalier-Smith and E. E. Chao, Protalveolate phylogeny and systematics and the origins of Sporozoa and dinoflagellates (phylum Myzozoa nom. nov.), Europ. J. Protistol., 2004, 40, s. 185-212Thomas Cavalier-Smith, Protist phylogeny and the high-level classification of Protozoa, Europ. J. Protistol., 2003, 39, s.338-348:
Podtyp: Apicomonada Gromada: Apicomonadea Podtyp: Gamontozoa Infratyp: Sporozoa Gromada: Aconoidasida Gromada: Coccidea Gromada: Gregarinea Infratyp: Hematozoa Gromada: Hematozoa Gromada: Piroplasmea
Struktura wewnętrzna left|thumb|300px|Struktura apikompleksowa A. Kompleks apikalny 1. Przedni pierścień polarny 2. Intro-konoid Mikrotubula 3. Konoid 4. Pierścień biegunowy tylny 5. Kompleks błony wewnętrznej 6. Mikrotubule podbłonkowe 7. Rhoptries, zatrzymują enzymy uwolnione po wniknięciu do żywiciela. 8. Micronemes, ważne dla ruch ślizgowy 9. Mitochondrium 10. Mikropory 11. Gęste granulki 12. Apikoplast, plastyd fotosyntetyczny 13. Aparat Golgiego 14. Jądro komórkowe 15. Siateczka śródplazmatyczna
Przypisy