Langur kasztanowy (Presbytis rubicunda) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny gerez (Colobinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Zasięg występowania Langur kasztanowy występuje endemicznie na Borneo zamieszkując w zależności od podgatunku: P. rubicunda rubicunda – langur kasztanowy – Borneo, południowo-wschodni Kalimantan (mniej więcej na południe od rzeki Mahakam i na wschód od rzeki Barito). P. rubicunda carimatae – langur karimatański – wyspa Karimata, niedaleko zachodniego Borneo. P. rubicunda chrysea – langur samotny – północno-wschodnie Borneo, ograniczony do bardzo małego obszaru we wschodniego stanu Sabah w pobliżu Kota Kinabatangan. P. rubicunda ignita – langur rdzawy – Borneo, w Sarawak, od rzeki Baram na granicy z Brunei i w Kalimantanie na południe do rzeki Kapuas; być może Brunei. P. rubicunda rubida – langur czerwonawy – Borneo, południowo-zachodni Kalimantan (mniej więcej na południe od rzeki Kapuas i na zachód od rzeki Barito).

Taksonomia Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1838 roku niemiecki przyrodnik Salomon Müller nadając mu nazwą Semnopithecus rubicundus. Holotyp pochodził z góry Sekumbang w południowym Kalimantan w Indonezji.

P. rubicunda jest blisko spokrewniony z P. melalophos, P. sumatrana, P. bicolor i P. mitrata z Sumatry oraz P. comata z Jawy. Między podgatunkami występuje duże ujednolicenie i zróżnicowanie barwy futra. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają pięć podgatunków.

Etymologia Presbytis: presbutis „staruszka”, od πρεσβυτης presbutēs „starzec”; być może również od πρεσβυτερος presbuteros „senior, ksiądz”. rubicunda: „rudy, czerwony”, od rubere „być czerwonym”, od ruber „czerwony, rudy”. carimatae: wyspa Karimata, Borneo, Indonezja. chrysea: gr. χρυσος khruseos „złoty”, od χρυσος khrusos „złoty”. ignita: łac. ignitus „ognisty, rozjarzony”, od ignire „podpalić”, od ignis „ogień”. rubida: łac. rubidus „rudy, czerwony, ciemno-czerwony, rudawy”, od ruber „czerwony, rudy”.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 48–52 cm, samców 44–58 cm, długość ogona samic 68–73 cm, samców 63–80 cm; masa ciała samic 5,5–6 kg, samców 6–7 kg.

Status zagrożenia i ochrona Status zagrożenia według IUCN w zależności od podgatunku przedstawia poniższa tabelka: Nazwa naukowa Status IUCN P. r. rubicunda VU P. r. carimatae EN P. r. chrysea DD P. r. ignita VU P. r. rubida VU

Przypisy Nazwy polskie za:

Bibliografia

Kategoria:Koczkodanowate Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1838 roku